ΟΘΡΥΣ

ΟΘΡΥΣ
Το ιστολόγιο αυτό δημιουργήθηκε με σκοπό την προβολή της τοπικής ιστορίας της Φθιώτιδας. Παρουσιάζονται ιστορικά γεγονότα λιγότερο γνωστά στο ευρύ κοινό. Παρατίθενται μαρτυρίες ανθρώπων, οι οποίοι συμμετείχαν και βίωσαν γεγονότα του 19ου και 20ου αιώνα. Προτιμάται ο επώνυμος σχολιασμός των αναρτήσεων. Στις αναδημοσιεύσεις παρακαλούμε για την αναφορά της πηγής προέλευσης. © Σωτήριος Γ. Αλεξόπουλος.

Κυριακή, 20 Οκτωβρίου 2019

Τσερνοβίτι: Ο οικισμός (σχολείο, σπίτια, πηγάδια, υδατοδεξαμενή, πέτρινα αλώνια, κ.ά.)


Το Τσερνοβίτι (από το 1926 Παλαιοκερασιά) γνώρισε τη μέγιστη πληθυσμιακή και οικιστική του ακμή τη δεκαετία του 1930. Λίγο πριν την έναρξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου του 1940 είχε πληθυσμό πραγματικό 776, νόμιμο 596 και μόνιμο 703 κατοίκους (βλέπε: Ο πληθυσμός του νομού Φθιώτιδος & Φωκίδος κατά την απογραφή της 16ης Οκτωβρίου 1940. Για την ορολογία πραγματικός, νόμιμος και μόνιμος πληθυσμός βλέπε: ελληνική απογραφή). Οι αριθμοί αυτοί συμφωνούν με την προφορική μαρτυρία του πατέρα μου ότι «το ’40 το χωριό είχε 120 οικογένειες», δεδομένου ότι η κάθε οικογένεια περιελάμβανε κατά μέσο όρο 5 άτομα. Ο πληθυσμός αυτός του χωριού ήταν ο μέγιστος σε αριθμό που υπήρξε ποτέ. Έκτοτε άρχισε η πληθυσμιακή πτώση, η οποία και συνεχίζεται.
Μετά τη λήξη της πολεμικής περιόδου 1940-50 το χωριό μεταφέρθηκε στη θέση Βαλσέρα. Αυτό είχε ως συνέπεια τη σταδιακή παρακμή του οικιστικού ιστού του παλιού χωριού. Αρκετοί κάτοικοι για την κατασκευή των νέων σπιτιών τους, χρησιμοποίησαν οικοδομικό υλικό από τα παλιά σπίτια, κυρίως τα κεραμίδια. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη σταδιακή κατάρρευση πολλών παλιών σπιτιών και τη μετατροπή τους σε λιθοσωρούς.
Ορισμένα σπίτια συντηρήθηκαν από τους ιδιοκτήτες τους και διατηρήθηκαν έως σήμερα, κυρίως ως αποθήκες ζωοτροφών. Με την εγκατάλειψη όμως της κτηνοτροφίας, εγκαταλείφθηκαν κι αυτά και μετατράπηκαν σε ερείπια.
Το 2013 η τοπική Αρχαιολογική Υπηρεσία απέστειλε το υπ’ αριθμ. 93/09-01-2013 έγγραφο (Εικ.45α-β) προς τις τοπικές αρχές, στο οποίο μεταξύ των άλλων αναφέρεται ότι «…ο εν λόγω οικισμός αποτελεί ένα ιδιαίτερα αξιόλογο οικιστικό σύνολο, το οποίο παρουσιάζει χαρακτηριστικά που χρήζουν προστασίας από την άποψη του Ν.3028/2002(ΦΕΚ 153/Α/28-6-2002) “Για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς” …….. Το Τσερνοβίτι αποτελεί μία από τις ελάχιστες στην περιοχή της Φθιώτιδας περιπτώσεις παλαιών οικισμών που διατηρούν αλώβητα σε μεγάλο βαθμό τα χαρακτηριστικά του προπερασμένου αιώνα. Η προστασία του επιβάλλεται από ιστορικής και αρχαιολογικής σκοπιάς, αλλά και ως αναπτυξιακό κεφάλαιο για την ευρύτερη περιοχή του Δήμου Στυλίδας……»
 Ακολουθεί παράθεση φωτογραφικού υλικού από το οικιστικό σύνολο του παλιού χωριού (σχολείο, σπίτια, πηγάδια, πέτρινα αλώνια, υδατοδεξαμενή, κ.ά.):



Α. Σχολείο

α.
β.
γ.
Εικ.1α-γ. Το σχολείο βρισκόταν κοντά στο ναό του Αγίου Ιωάννη. Το κτίσμα ανηγέρθη το 1937. Το έτος ανέγερσης χαράχθηκε πάνω σε τετραγωνισμένο λίθο, εκατέρωθεν σταυρού. Η Εικ.1α απεικονίζει την κατάστασή του το 1990 ενώ οι Εικ.1β & Εικ1.γ το 2006.



Β. Σπίτια-υδατοδεξαμενή-πηγάδια-αλώνια
Τα σπίτια ήταν κατασκευασμένα από πέτρα που αφθονεί στην περιοχή. Τα πρώτα σπίτια, όπως και ο ναός του Αγίου Ιωάννη με το καμπαναριό του, κατασκευάσθηκαν τον 19ο αιώνα από ντόπιους τεχνίτες, οι οποίοι μαθήτευσαν στους περίφημουςμαστόρους της πέτρας από την Ήπειρο, πιθανότατα από την Πυρσόγιαννη.

α.
β.
γ.
Εικ.2α-γ. Το παπαδόσπιτο. Βρισκόταν δίπλα στο ναό του Αγίου Ιωάννη. Χρησιμοποιούνταν ως κατοικία του ιερέα. Η Εικ.2α απεικονίζει την κατάστασή του το 1990 ενώ οι Εικ2β & Εικ2γ το 2006. Διέθετε και υπόγειο λόγω της κλίσης του εδάφους.







α.
β.
γ.
δ.
ε.
στ.
ζ.
Εικ.3α-ζ. Σπίτι με υπόγειο και φούρνο δεξιά της εισόδου του. Εσωτερικά σώζεται σε κακή κατάσταση το τζάκι.








α.
β.
γ.
δ.
Εικ.4α-δ. Σπίτι διώροφο δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Ιωάννη.








 Εικ.5. Λόγω της κατασκευής του το κτίσμα αυτό πιθανότατα ήταν δημόσιο.








α.
β.
γ.
δ.
ε.
στ.
ζ.
Εικ.6α-ζ. Ισόγειο σπίτι. Στο βάθος ο Παρνασσός. Εσωτερικά διασώζονται δύο τζάκια.










α.
β.
γ.
Εικ.7α-γ. Διώροφο σπίτι. Εσωτερικά διασώζεται το τζάκι.










α.
β.
γ.
 Εικ.8α-γ. Ισόγειο σπίτι.












Εικ.9. Ισόγειο σπίτι.










Εικ.10. Ισόγειο σπίτι.









Εικ.11. Ισόγειο σπίτι.









Εικ.12. Μισογκρεμισμένο ισόγειο σπίτι.









α.

β.
γ.
δ.
Εικ.13α-δ. Ερείπια σπιτιού.











Εικ.14. Ερείπια σπιτιού.









 Εικ.15. Δρόμος του οικισμού. Στο βάθος διακρίνεται σωζόμενο πηγάδι.








α.
β. 
Εικ.16α-β. Η βρύση του χωριού το 1990 και το 2006.










α.
β. 
Εικ.17α-β. Η υδατοδεξαμενή. Διακρίνεται το αυλάκι που έφερνε το νερό από την Αγία Μαρίνα.









 Εικ.18. Πηγάδι.










 Εικ.19. Πηγάδι.










α.
β.
Εικ.20α-β. Πέτρινο αλώνι. Στην Εικ.20α διακρίνεται ο λόφος Καστράκι.










 α.
β.
γ.
Εικ.21α-γ. Πέτρινο αλώνι. Στο βάθος ο Παρνασσός. Στην Εικ.21β διακρίνονται στο βάθος αριστερά ο Παρνασσός και δεξιά η Γκιώνα.






Γ. Απόψεις του οικισμού Τσερνοβίτι




Εικ.22. Μερική άποψη του οικισμού. Σε πρώτο πλάνο το σχολείο.








Εικ.23. Μερική άποψη του οικισμού.










Εικ.24. Μερική άποψη του οικισμού.










Εικ.25. Μερική άποψη του οικισμού.










Εικ.26. Μερική άποψη του οικισμού.









 Εικ.27. Μερική άποψη του οικισμού.









 Εικ.28. Μερική άποψη του οικισμού.








 Εικ.29. Μερική άποψη του οικισμού.








 Εικ.30. Μερική άποψη του οικισμού. Στο βάθος ο Παρνασσός.










Εικ.31. Μερική άποψη του οικισμού.











Εικ.32. Μερική άποψη του οικισμού.










Εικ.33. Μερική άποψη του οικισμού.










Εικ.34. Μερική άποψη του οικισμού.










 Εικ.35. Μερική άποψη του οικισμού.









 Εικ.36. Μερική άποψη του οικισμού.











 Εικ.37. Μερική άποψη του οικισμού.











Εικ.38. Μερική άποψη του οικισμού.










 Εικ.39. Μερική άποψη του οικισμού.










 Εικ.40. Μερική άποψη του οικισμού.












Εικ.41. Μερική άποψη του οικισμού. Λιθοσωροί.










Εικ.42. Μερική άποψη του οικισμού.











 Εικ.43. Μερική άποψη του οικισμού.











 Εικ.44. Μερική άποψη του οικισμού.











α.
β.
Εικ.45α-β. Το υπ’ αριθμ. 93/09-01-2013 έγγραφο της 24ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (σήμερα Εφορεία Αρχαιοτήτων Φθιώτιδας & Ευρυτανίας) προς το Δήμο Στυλίδας και κοινοποίηση προς Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων με θέμα «Σχετικά με τον εγκαταλελειμμένο οικισμό Τσερνοβίτι πλησίον της Παλαιοκερασιάς Δ.Στυλίδας Π.Ε. Φθιώτιδας».

ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

Φωτογραφικό αρχείο Σωτήρη Γ. Αλεξόπουλου.