Edward Lear-Thermopylae-Greece-1848

Edward Lear-Thermopylae-Greece-1848
Το ιστολόγιο αυτό δημιουργήθηκε με σκοπό την προβολή της τοπικής ιστορίας της Φθιώτιδας. Παρουσιάζονται ιστορικά γεγονότα λιγότερο γνωστά στο ευρύ κοινό. Παρατίθενται μαρτυρίες ανθρώπων, οι οποίοι συμμετείχαν και βίωσαν γεγονότα του 19ου και 20ου αιώνα. Προτιμάται ο επώνυμος σχολιασμός των αναρτήσεων. Στις αναδημοσιεύσεις παρακαλούμε για την αναφορά της πηγής προέλευσης. © Σωτήριος Γ. Αλεξόπουλος.

Σάββατο 28 Ιανουαρίου 2023

Ιστορική εξέλιξη του νομού Φθιώτιδας. Μέρος Γ΄: Η Επαρχία Λοκρίδος.

 
Στο Μέρος Γ΄ της έρευνας παρουσιάζεται η εξέλιξη της επαρχίας Λοκρίδος από την ίδρυσή της έως το 1912.
 
Η Επαρχία Λοκρίδος
Με το ΒΔ της 3ης Απριλίου 1833 (ΦΕΚ 12/Α/06-04-1833) «Διάταγμα περί της διαιρέσεως του Βασιλείου και της διοικήσεώς του» σχηματίσθηκε η επαρχία Λοκρίδος: «…Ο Νομός της Λοκρίδος και Φωκίδος…διαιρείται εις τάς ακολούθους επαρχίας∙…. 3. Την επαρχίαν Λοκρίδα, συνισταμένην εκ των μέχρι τούδε επαρχιών Ταλαντίου και Βουδουνίτσης∙ Πρωτεύουσα Ταλάντιον (Αταλάντη)…».
Με το ΒΔ της 8ης Απριλίου 1835, το οποίο δεν δημοσιεύθηκε σε Φύλλο Εφημερίδος Κυβερνήσεως[1], σχηματίσθηκαν επτά δήμοι της επαρχίας Λοκρίδος. Ήταν οι εξής:
1.Αταλάντης,
2.Δαφνουσίων,
3.Θρονίου,
4.Θερμοπυλών,
5.Φαριγών,
6.Ελατείας,
7.Άνω Λαρύμνης.
Με το ΒΔ της 20ης Ιουνίου 1836 (ΦΕΚ 28/Α/21-06-1836) «περί διοικητικού οργανισμού» εισήχθη το σύστημα των Διοικήσεων και Υποδιοικήσεων. Η επαρχία Λοκρίδος αποτέλεσε την ομώνυμη υποδιοίκηση και υπήχθη στη διοίκηση Φθιώτιδος: «…20)Διοίκησις Φθιώτιδος, περιέχουσα τάς επαρχίας Φθιώτιδος και Λοκρίδος∙ έδρα η Λαμία…». Σημειωτέον εδώ ότι με ΒΔ της 22ας Ιουνίου 1836 (ΦΕΚ 29/Α/23-06-1836) διοικητής Φθιώτιδος διορίσθηκε ο Αδάμ Δούκας.
Στο παράρτημα του ΦΕΚ 80/Α/28-12-1836 με τίτλο «ΓΕΝΙΚΟΣ ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ» η «Υποδιοίκησις Λοκρίδος» αποτελείται από τους εξής δήμους:
1.Αταλάντης,
2.Άνω Λαρίμνης,
3.Δαφνισείων,
4.Ελατείας,
5.Θρονίων,
6.Θερμοπυλών.
Στο ΒΔ της 1ης Σεπτεμβρίου 1840 (ΦΕΚ 22/Α/18-12-1840) «Περί συγχωνεύσεως των δήμων της επαρχίας Λοκρίδος» αναφέρεται ότι «… Οι μέχρι τούδε υπάρχοντες οι επτά δήμοι της επαρχίας Λοκρίδος μετασχηματίζονται εις έξ μόνον, οίον εις τον της Αταλάντης, Δαφνησίων, Θρονίου, Θερμοπυλών, Ελατείας και Λαρύμνης, ως λεπτομερέστερον καταφαίνεται εις τον ενταύθα εγκλειόμενον πίνακα της συγχωνεύσεως των δήμων της επαρχίας Λοκρίδος… » (Πιν.1αβγ).
 
α

β

γ

Πιν.1αβγ. Πίνακας συγχώνευσης των δήμων της επαρχίας Λοκρίδος (πηγή: ΦΕΚ 22/Α/18-12-1840).
Με το νόμο της 29ης Ιουλίου 1843 (ΦΕΚ 28/Α/13-08-1843) «Περί καταργήσεως των υφισταμένων υποδιοικήσεων του Κράτους», καταργήθηκε και η υποδιοίκηση Λοκρίδος: «…Άπασαι αι υφιστάμεναι υποδιοικήσεις τους Κράτους, ήτοι της … Λοκρίδος …. καταργούνται, η δε διοίκησις αυτών ανατίθεται εις τούς αρμοδίους προϊσταμένους Διοικητάς...».
Με το νόμο ΚΕ΄ της 5ης Δεκεμβρίου 1845 (ΦΕΚ 32/Α/08-12-1845) «Περί της διαιρέσεως των Νομαρχιακών και Επαρχιακών αρχών.» επανήλθε το νομαρχιακό σύστημα του 1833. Η επαρχία Λοκρίδος διατηρήθηκε ως επαρχία του Νομού Φθιώτιδος και Φωκίδος: «…Άρθρ.5. Γ΄ Ο Νομός Φθιώτιδος και Φωκίδος περιλαμβάνει … 3.Την επαρχίαν Λοκρίδος….».
Με το νόμο ΒΧΔ΄ της 6ης Ιουλίου 1899 (ΦΕΚ 136/Α/08-07-1899) «Περί Διοικητικής Διαιρέσεως του Κράτους» η επαρχία Λοκρίδος παρέμεινε στο νομό Φθιώτιδος: «…3. Ο νομός της Φθιώτιδος, συνιστάμενος εκ των επαρχιών … Λοκρίδος…».
Με το νόμο ΓΥΛΔ΄ της 16ης Νοεμβρίου 1909 (ΦΕΚ 282/Α/04-12-1909) «Περί Διοικητικής διαιρέσεως του Κράτους» η επαρχία Λοκρίδος παρέμεινε στο νομό Φθιώτιδος και Φωκίδος: «…2) Ο Νομός της Φθιώτιδος και Φωκίδος, συνιστάμενος εκ των Επαρχιών … Λοκρίδος …».
 
Πληθυσμός της επαρχίας Λοκρίδος
Ο πίνακας που ακολουθεί περιλαμβάνει τον πληθυσμό της επαρχίας Λοκρίδος από το 1839 έως και το 1907.
 
ΕΤΟΣ
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
1839
9.758
1840
9.885
1841
11.363
1842
11.709
1843
14.563
1844
13.799
1845
15.197
1846
15.371
1847
15.483
1848
15.234
1849
15.196
1850
15.130
1851
15.097
1852
15.145
1853
15.640
1854
15.759
1855
15.763
1856
16.630
1861
15.300
1870
20.268
1879
23.655
1889
25.376
1896
27.704
1907
31.108
 
Οι δήμοι της επαρχίας Λοκρίδος
Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα εμβλήματα, ο σχηματισμός, η εξέλιξη και ο πληθυσμός των δήμων της επαρχίας Λοκρίδος.
 
1. ΔΗΜΟΣ ΑΤΑΛΑΝΤΗΣ
Ι. Έμβλημα.
Εικ.1. Το έμβλημα της σφραγίδας του Δήμου Αταλάντης καθορίσθηκε με το ΒΔ της 25ης Φεβρουαρίου 1882 (ΦΕΚ 30/Α/30-04-1882). Το ΒΔ αναφέρει: «…ίνα η σφραγίς του δήμου Αταλάντης φέρη έμβλημα εν τώ μέσω μέν “τον Αίαντα”, γύρωθεν δε τάς λέξεις “δήμος Αταλάντης”…». Η επιλογή του εμβλήματος πραγματοποιήθηκε μετά από γνωμοδότηση του αρχαιολόγου Π.Ευστρατιάδη (1815-1888), ο οποίος το εμπνεύστηκε από τον αρχαίο ήρωα Αίαντα τον Λοκρό.
ΙΙ. Σχηματισμός-σύσταση-εξέλιξη.
Ο Δήμος Αταλάντης σχηματίσθηκε ως δήμος της επαρχίας Λοκρίδος με το ΒΔ της 8ης Απριλίου 1835, το οποίο δεν δημοσιεύθηκε σε Φύλλο Εφημερίδος Κυβερνήσεως[1]. Κατατάχθηκε στην Γ΄ τάξη με πληθυσμό 1.358 κατοίκους και έδρα την Αταλάντη. Ο δημότης ονομάσθηκε Αταλανταίος.
Αρχική σύσταση και πληθυσμός: Αταλάντη (799), Σκαντέραγα (226), Κυπαρίσσι (56), Κολλάκα (65), Σκάλα Αταλάντης (91), Δρίσμπεϊ (74), Μπογδάνον (44), Κουκουλίκουρα (3), Έξαρχος (-), Νήσος Αταλάντης (-).
Μεταγενέστερες προσαρτήσεις: Επάνω Μαχαλάς, Μπούζι, Ζέλιον, Καλαπόδιον, Κάτω Πέλλη, Κοβίλινα, Μονή Αγίων Αναργύρων, Μούλκια, Δρούσκοι, Αγία Παρασκευή, Μύλοι Αλμυρού, Προφήτης Ηλίας, Τραγάνα, Καλύβια, Πολυγύρα, Τζαμαλί, Γαρδενίτζα, Τζάρεσι.
Στο παράρτημα του ΦΕΚ 80/Α/28-12-1836 με τίτλο «ΓΕΝΙΚΟΣ ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ» ο Δήμος Αταλάντης έχει έδρα την Αταλάντη και αναφέρεται με την ονομασία «ΑΤΑΛΆΝΤΗ». Δήμαρχος είναι ο Ευστ.Σπυρίδωνος και Εισπράκτωρ ο Δ.Σπυρίδωνος. Ο δήμος απαρτίζεται από τα χωριά: Σκαντέραγα, Κυπαρίσση, Κολάκα, Μπογδάνης, Έξαρχος, Δρούσκοι και Σκάλα.
Με το ΒΔ της 1ης Σεπτεμβρίου 1840 (ΦΕΚ 22/Α/18-12-1840) «Περί συγχωνεύσεως των δήμων της επαρχίας Λοκρίδος» ο Δήμος Αταλάντης διατηρήθηκε με την ίδια έδρα και παρέμεινε στην Γ΄ τάξη με πληθυσμό 1.945 κατοίκους (βλέπε Πιν.1αβγ).
Με το ΒΔ της 30ης Αυγούστου 1860 (ΦΕΚ 45/Α/13-09-1860) «Περί κατατάξεως του δήμου Αταλάντης εις την Β΄ από της Γ΄ τάξεως» ο δήμος κατατάχθηκε στην Β΄ τάξη «…ως έχων τον απαιτούμενον προς τούτο πληθυσμόν…».
Με το ΒΔ της 13ης Απριλίου 1861 (ΦΕΚ 17/Α/16-05-1861) «Περί προσκολλήσεως δύω χωρίων εις τον δήμον Αταλάντης» αποσπάσθηκαν από τον Δήμο Ελατείας και προσαρτήθηκαν στον Δήμο Αταλάντης τα χωριά Ζέλιον και Καλαπόδιον (βλέπε το Βασιλικό Διάταγμα στο κεφάλαιο 4. ΔΗΜΟΣ ΕΛΑΤΕΙΑΣ).
ΙΙΙ. Πληθυσμός.
Ο πληθυσμός του Δήμου Αταλάντης από το 1848 έως και το 1907 διαμορφώθηκε ως εξής:
ΕΤΟΣ
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
1848
2.409
1849
2.378
1850
2.313
1851
2.239
1852
2.201
1853
1.737
1854
1.733
1855
1.767
1856
1.759
1861
2.189
1870
2.759
1879
3.147
1889
3.643
1896
3.555
1907
4.596
 
2. ΔΗΜΟΣ ΔΑΦΝΟΥΣΙΩΝ
Ι. Έμβλημα.
 
Εικ.2. Η αρχική σφραγίδα του δήμου ήταν κυκλική χωρίς έμβλημα. Μετά από γνωμοδότηση του αρχαιολόγου Π.Ευστρατιάδη (1815-1888), επελέγη το έμβλημα που καθορίσθηκε με το ΒΔ της 25ης Οκτωβρίου 1881 (ΦΕΚ 112/Α/27-11-1881): «…ενεκρίθη ίνα οι σφραγίδες των δήμων … Δαφνουσίων … φέρωσιν εμβλήματα … η του Δαφνουσίων “κλάδον∙δάφνης, έχοντα δύω φύλλα και εν μέσω δαφνίδα” και γύρωθεν τάς λέξεις “δήμος Δαφνουσίων”…». Επιλέχθηκε ο κλάδος δάφνης προς τιμή της νύμφης Δάφνης, από την οποία ονομάσθηκε η αρχαία πόλη Δαφνούς.
ΙΙ. Σχηματισμός-σύσταση-εξέλιξη.
Η αρχική ονομασία Δήμος Δαφνησίων χρησιμοποιήθηκε λανθασμένα από το 1836 έως το 1881 αντί του ορθού Δήμος Δαφνουσίων. Η ορθή ονομασία αποκαταστάθηκε με παραίνεση του Γενικού Εφόρου Αρχαιοτήτων Π.Ευστρατιάδη στη γνωμοδότησή του για το έμβλημα του δήμου.
Ο Δήμος Δαφνουσίων σχηματίσθηκε ως δήμος της επαρχίας Λοκρίδος με το ΒΔ της 8ης Απριλίου 1835, το οποίο δεν δημοσιεύθηκε σε Φύλλο Εφημερίδος Κυβερνήσεως[1]. Κατατάχθηκε στην Γ΄ τάξη με πληθυσμό 1.156 κατοίκους και έδρα το χωριό Δαφνούς (Λιβανάταις). Ο δημότης ονομάσθηκε Δαφνούσιος.
Αρχική σύσταση και πληθυσμός: Δαφνούς [Λιβανάταις (428)], Αρκίτσα (101), Λογγός (101), Βορλοβάς (79), Άγναντη (44), Καλαμάκι (75), Νεοχώρι (152), Μελιδόνι (133), Δημητράκι (43), Γολέμι (-) και Ταχταλί (-).
Στο παράρτημα του ΦΕΚ 80/Α/28-12-1836 με τίτλο «ΓΕΝΙΚΟΣ ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ» ο Δήμος Δαφνουσίων αναφέρεται με την ονομασία «ΔΑΦΝΙΣΕΊΣ» και έχει έδρα τις Λειβανάταις. Δήμαρχος είναι ο Ι.Άγγελος και Εισπράκτωρ ο Α.Πέτρου. Ο δήμος απαρτίζεται από τα χωριά: Αρκίτσα, Λογκός, Βορλοβός, Αγνάδι, Καλαμάκι, Ταχταλί, Γουλέμι και Μελιδώνι.
Με το ΒΔ της 1ης Σεπτεμβρίου 1840 (ΦΕΚ 22/Α/18-12-1840) «Περί συγχωνεύσεως των δήμων της επαρχίας Λοκρίδος» ο Δήμος Δαφνουσίων διατηρήθηκε με την ίδια έδρα και παρέμεινε στην Γ΄ τάξη με πληθυσμό 1.178 κατοίκους (βλέπε Πιν.1αβγ).
Με το ΒΔ της 5ης Ιουλίου 1843 (ΦΕΚ 24/Α/27-07-1843) «Περί συνοικισμού των κατοίκων του χωριού Βορλοβά του δήμου Δαφνησίων εις την θέσιν Γράδος» δημιουργήθηκε ο συνοικισμός. Το διάταγμα αναφέρει τα εξής:
«ΔΙΑΤΑΓΜΑ
Περί συνοικισμού των κατοίκων του χωρίου Βορλοβά του δήμου Δαφνησίων εις την θέσιν Γράδος.
ΟΘΩΝ
ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.
Λαβόντες υπ’ όψιν την αίτησιν των κατοίκων του χωρίου Βορλοβά του δήμου Δαφνησίων του να συνοικισθώσι κατά το παράλιον εις την θέσιν Γράδος, επί τη προτάσσει της Ημετέρας επί των Εσωτερικών Γραμματείας απεφασίσαμεν και διατάττομεν.
1.Επιτρέπομεν εις τούς κατοίκους του χωρίου Βορλοβά, ως και εις τούς θέλοντας εκ των παρακειμένων χωρίων κατοίκους, να συνοικισθώσιν εις την θέσιν Γράδος.
2.Εις εκάστην των οικογενειών, ήτις ήθελε παρουσιάσει εντός ενός έτους, από της εκδόσεως του παρόντος Διατάγματος, αίτησιν του να συνοικισθή εις την ρηθείσαν θέσιν θέλει παραχωρηθή δωρεάν έν Β. στρέμμα διά να χρησιμεύση εις οικίαν και κήπον· εκτός τούτου και ένα Β. στρέμμα γής θέλει τη δοθή κατ’ εκτίμησιν διά καλλιέργειαν και κτηνοτροφίαν.
3.Οι συνοικισθησόμενοι υποχρεούνται, άμα γείνη εις αυτούς η διανομή των οικοπέδων, να αναγείρωσι τάς οικίας των και να εγκατασταθώσιν εις αυτάς οικογενειακώς εντός ενός έτους.
4.Τα παραχωρηθέντα οικόπεδα, επί των οποίων δεν ανηγέρθησαν οικίαι ή δεν αποπερατώθησαν αύται εντελώς εντός της κατά το προηγούμενον άρθρον προθεσμίας, ως και τα ανήκοντα εις αυτά διά καλλιέργειαν γήπεδα επανέρχονται εις την κυριότητα του δημοσίου.
5.Άμα κηρύξωσιν οι κάτοικοι την πλήρη συγκατάθεσίν των εις τα εν τω παρόντι οριζόμενα θέλει συνταχθή το ανήκον σχέδιον της νέας κώμης, μετά την έγκρισιν του οποίου θέλει καταβληθή η ανήκουσα φροντίς περί της διαχαράξεώς του επί του τόπου, καθώς και περί της διανομής των οικοπέδων και των διά καλλιέργειαν γηπέδων εις τους συνοικισθησομένους κατοίκους.
6.Εις τάς Ημετέρας επί των Εσωτερικών και επί των Οικονομικών Γραμματείας ανατίθεται η δημοσίευσις και εκτέλεσις του παρόντος Διατάγματος καθ’ όσον εις εκατέραν ανήκει.
Εν Αθήναις, την 5(17) Ιουλίου 1843.
ΟΘΩΝ
Ο επί των Εσωτερικών Γραμματεύς Δ.ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ.
Ο επί των Οικονομικών Γραμματεύς Γ.Α.ΡΑΛΛΗΣ.».
Με το ΒΔ της 12ης Ιουνίου 1844 (ΦΕΚ 22/Α/19-06-1844) «Περί ονοματοθεσίας νέας κώμης υπό των κατοίκων Βορλοβού ανεγερθείσης» εγκρίθηκε «…να ονομασθή η υπό των κατοίκων Βορλοβού ανεγερθείσα νέα κώμη εις Γράδον ο Μέγας Κωνσταντίνος…». Το διάταγμα αναφέρει τα εξής:
«ΔΙΑΤΑΓΜΑ
Περί ονοματοθεσίας νέας κώμης υπό των κατοίκων Βορλοβού ανεγερθείσης.
ΟΘΩΝ
ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.
Επί τη προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργείου εγκρίνομεν να ονομασθή η υπό των κατοίκων Βορλοβού ανεγερθείσα νέα κώμη εις Γράδον ο Μέγας Κωνσταντίνος.
Εις τον Ημέτερον επί των Εσωτερικών Υπουργόν ανατίθεται η εκτέλεσις και δημοσίευσις του παρόντος Διατάγματος.
Εν Αθήναις την 12 Ιουνίου 1844.
ΟΘΩΝ
ΑΝΔ. ΛΟΝΤΟΣ.»
Μεταγενέστερες προσαρτήσεις: Άγιος Κωνσταντίνος (Λιγνιτωρυχείον), Ευλογιά, Μονή Μεταμορφώσεως, Άγιος Αθανάσιος, Μονή διατηρουμένη Μέγα Κωνσταντίνου, Μονή διαλελυμένη Βιλνόβου, Μέγας Κωνσταντίνος.
Με το ΒΔ της 6ης Σεπτεμβρίου 1879 (ΦΕΚ 65/Α/03-10-1879) «Περί προβιβασμού των δήμων Πτελεατών, Κρεμαστής Λαρίσσης, Αντικύρας, Δαφνησίων και Θερμοπυλών από της τρίτης εις την δευτέραν τάξιν των δήμων» κατατάχθηκε στην Β΄ τάξη: «…προβιβάζομεν από της τρίτης εις την δευτέραν τάξιν των δήμων … τον δήμον Δαφνησίων έχοντα πληθυσμόν 2170…».
ΙΙΙ. Πληθυσμός.
Ο πληθυσμός του Δήμου Δαφνουσίων από το 1848 έως και το 1907 διαμορφώθηκε ως εξής:
ΕΤΟΣ
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
1848
1.317
1849
1.312
1850
1.312
1851
1.328
1852
1.345
1853
1.274
1854
1.289
1855
1.301
1856
1.328
1861
1.628
1870
1.755
1879
2.170
1889
2.180
1896
2.538
1907
2.937
 
3. ΔΗΜΟΣ ΔΡΥΜΙΑΣ
Ι. Έμβλημα.
 
Εικ.3. Το έμβλημα της σφραγίδας καθορίσθηκε με το ΒΔ της 25ης Σεπτεμβρίου 1882 (ΦΕΚ 30/Α/30-04-1882): «…ενεκρίθη, ίνα η σφραγίς …. του δήμου Δρυμίας φέρει έμβλημα εν τω μέσω μεν “Απόλλωνα, παίζοντα κιθάραν”, γύρωθεν δε τάς λέξεις “δήμος Δρυμίας”.». Ειδικότερα «Συμβολίζει τον Απόλλωνα παίζοντα την φόρμιγκα πρό των Αμαδρυάδων νυμφών του Παρνασσού. Ο δε δήμος ως κείμενος εις τάς υπωρείας του Παρνασσού απεικόνισεν εν τη σφραγίδι την παράστασιν ταύτην» (πηγή: Συλλογή σφραγίδων ΕΛΙΑ, τόμος Α΄, σελίδα 58).
ΙΙ. Σχηματισμός-σύσταση-εξέλιξη.
Το όνομα του Δήμου Δρυμίας προήλθε από την αρχαία φωκική πόλη Δρυμαία ή Δρυμίας ή Δρυμός.
Σχηματίσθηκε με το ΒΔ της 1ης Οκτωβρίου 1835 «Περί του σχηματισμού των δήμων Λεβαδείας» (ΦΕΚ 18/Α/20-11-1835). Κατατάχθηκε στην Γ΄ τάξη με πληθυσμό 412 οικογένειες ή 1.670 κατοίκους και έδρα τη Δρυμία (Δαδί). Ο δημότης ονομάσθηκε Δρύμιος.
Στο παράρτημα του ΦΕΚ 80/Α/28-12-1836 με τίτλο «ΓΕΝΙΚΟΣ ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ» αναφέρεται ως Δήμος Δρυμείας και ανήκει στη Διοίκηση Βοιωτίας. Έχει έδρα το Δαδί. Δήμαρχος είναι ο Ε.Τσούτσος.
Μεταγενέστερες προσαρτήσεις: Μονή Θεοτόκου, Γλούνιτσα, Δερνίτσα, Ξυλικοί, Άνω Καλύβια, Κάτω Καλύβια.
Στο δήμο λειτούργησε η κοινότητα Δαδίου.
Με το ΒΔ της 1ης Σεπτεμβρίου 1840 (ΦΕΚ 22/Α/18-12-1840) «Περί συγχωνεύσεως των δήμων της επαρχίας Λοκρίδος» ο Δήμος Δρυμίας συγχωνεύθηκε στο Δήμο Θερμοπυλών (βλέπε Πιν.1αβγ).
Επανασυστάθηκε με το ΒΔ της 4ης Φεβρουαρίου 1847 (ΦΕΚ 4/Α/16-02-1847).
ΙΙΙ. Πληθυσμός.
Ο πληθυσμός του Δήμου Δρυμίας από το 1848 έως και το 1907 διαμορφώθηκε ως εξής:
ΕΤΟΣ
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
1848
3.028
1849
3.037
1850
3.029
1851
3.009
1852
3.037
1853
2.925
1854
2.926
1855
2.937
1856
3.226
1861
3.272
1870
3.526
1879
3.941
1889
4.367
1896
4.603
1907
5.275
 
4. ΔΗΜΟΣ ΕΛΑΤΕΙΑΣ
Ι. Έμβλημα.
Εικ.4. Η αρχική σφραγίδα του δήμου ήταν κυκλική χωρίς έμβλημα. Μετά από γνωμοδότηση του αρχαιολόγου Π.Ευστρατιάδη επελέγη το έμβλημα που καθορίσθηκε με το ΒΔ της 8ης Δεκεμβρίου 1870 (ΦΕΚ 6/Α/06-03-1871): «…Διά των από 8 (Δεκεμβρίου) …. (Βασιλικών Διαταγμάτων) ενεκρίθη ίνα η σφραγίς του δήμου Ελατείας φέρη ως έμβλημα εν τώ μέσω μέν “την Κραναίαν Αθηνάν” γύρωθεν δε τάς λέξεις “δήμος Ελατείας”…». Το έμβλημα ελήφθη από την Κραναία Αθηνά, η οποία απεικονιζόταν στα αρχαία νομίσματα της Ελατείας.
ΙΙ. Σχηματισμός-σύσταση-εξέλιξη.
Ο Δήμος Ελατείας σχηματίσθηκε με το ΒΔ της 8ης Απριλίου 1835, το οποίο δεν δημοσιεύθηκε σε Φύλλο Εφημερίδος Κυβερνήσεως[1] ως δήμος της επαρχίας Λοκρίδος. Κατατάχθηκε στην Γ΄ τάξη με πληθυσμό 1.374 κατοίκους και έδρα την Ελάτεια (Δραχμάνι). Ο δημότης ονομάσθηκε Ελατεύς.
Αρχική σύσταση και πληθυσμός: Ελάτεια [Δραχμάνι (217)], Σουλέμπεϊ (81), Τουρκοχώρι (134), Δόριζα (42), Σφάκα (83), Μπελέσι (58), Καλαπόδι (198), Ζέλι (174), Κραβασσαράς (53), Χούμπαβο (100), Μόδι (234), Αλίσσαχον (-), Μάνεσι (-), Μιραλί (-) και Λέφτα (-).
Μεταγενέστερα προσαρτήθηκαν: Δήμος Τιθορέας (βλέπε στο κεφάλαιο 9. ΔΗΜΟΣ ΤΙΘΟΡΕΑΣ) (Βελίτσα, Μπεσχένιον, Αγία Μαρίνα, Κραββασαράς, Μονή Αγίας Μαρίνης), Προφήτης Ηλίας, Μονή διαλελυμένη Κοιμήσεως Θεοτόκου και Προφήτου Ηλία, Κάρκαρα και Τσάρεσι.
Στο παράρτημα του ΦΕΚ 80/Α/28-12-1836 με τίτλο «ΓΕΝΙΚΟΣ ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ» ο Δήμος Ελατείας αναφέρεται με την ονομασία «ΕΛΑΤΕΊΑ». Έχει έδρα το Δραχμάνι. Δήμαρχος είναι ο Λ.Πρεσβιάς και Εισπράκτωρ ο Α.Π.Νικολάου. Ο δήμος απαρτίζεται από τα χωριά Δραχμάνι, Τουρκοχώρι, Σουλέμπεϊ, Μόδι, Σφάκα, Δόρζα, Χούμπαβο, Μπίλεσι, Μιραλή, Καλαπόδι, Μάνεσι και Ζέλι.
Με το ΒΔ της 1ης Σεπτεμβρίου 1840 (ΦΕΚ 22/Α/18-12-1840) «Περί συγχωνεύσεως των δήμων της επαρχίας Λοκρίδος» ο Δήμος Τιθορέας συγχωνεύθηκε στο Δήμο Ελατείας (Πιν.1αβγ). Κατατάχθηκε στην Β΄ τάξη με πληθυσμό 3.385 και με την ίδια έδρα.
Με το ΒΔ της 13ης Απριλίου 1861 (ΦΕΚ 17/Α/16-05-1861) «Περί προσκολλήσεως δύω χωρίων εις τον δήμον Αταλάντης» τα χωριά Ζέλι και Καλαπόδι προσαρτήθηκαν στον Δήμο Αταλάντης. Το διάταγμα αναφέρει τα εξής:
«ΔΙΑΤΑΓΜΑ
Περί προσκολλήσεως δύω χωρίων εις τον δήμον Αταλάντης.
ΟΘΩΝ
ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
Ιδόντες το άρθρον 8 του νόμου περί δήμων, και τάς γνωμοδοτήσεις των δημοτικών συμβουλίων Ελατείας και Αταλάντης, και του επαρχιακού συμβουλίου Λοκρίδος, επί τη προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού απεφασίσαμεν και διατάσσομεν.
Τα εις τον δήμον Ελατείας ανήκοντα μέχρι τούδε χωρία Ζέλιον και Καλαπόδιον, αποσπώνται εκ του δήμου τούτου και προσκολλώνται εις τον δήμον της Αταλάντης.
Ο Ημέτερος επί των Εσωτερικών Υπουργός δημοσιεύσει και εκτελέσει το παρόν Διάταγμα.
Εν Αθήναις την 13 Απριλίου 1861.
ΟΘΩΝ
Ν.ΠΑΠΠΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ.»
Με το ΒΔ της 30ης Αυγούστου 1865 (ΦΕΚ 44/Α/15-09-1865) «Περί της ονομασίας της πρωτευούσης του δήμου Ελατείας» η έδρα του Δήμου Ελατείας μετονομάσθηκε από Δραχμάνι σε Ελάτεια. Το διάταγμα αναφέρει τα εξής:
«ΔΙΑΤΑΓΜΑ
Περί της ονομασίας της πρωτευούσης του δήμου Ελατείας
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α΄.
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.
Προτάσσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού εγκρίνομεν, ίνα η κωμόπολις “Δραχμάνιον,” πρωτεύουσα του δήμου Ελατείας, φέρη του λοιπού το όνομα “Ελάτεια”.
Εις τον Ημέτερον επί των Εσωτερικών Υπουργόν ανατίθεται η δημοσίευσις και εκτέλεσις του παρόντος Διατάγματος.
Εν Κερκύρα, την 30 Αυγούστου 1865.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ.
Α.ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.»
Με το ΒΔ της 23ης Νοεμβρίου 1873 (ΦΕΚ 59/Α/15-12-1873) «Περί διαιρέσεως του δήμου Ελατείας εις δύω δήμους» ανασυστάθηκε ο Δήμος Τιθορέας με τα χωριά και τους οικισμούς του πριν την συγχώνευση (Πιν.2): Το διάταγμα αναφέρει τα εξής:
«ΔΙΑΤΑΓΜΑ
Περί διαιρέσεως του δήμου Ελατείας εις δύω δήμους
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α΄
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.
Υπ’ όψιν λαβόντες το άρθρον 8 του περί δήμων νόμου, τάς από 12 και 20 Δεκεμβρίου 1871 πράξεις τού τε δημοτικού συμβουλίου του δήμου Ελατείας και του επαρχιακού συμβουλίου Λοκρίδος, προσέτι δε και την από 16 τρέχοντος μηνός υπ’ αριθ. 5 πράξιν του επαρχιακού συμβουλίου·
Προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών υπουργού, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν·
Ο μέχρι τούδε δήμος Ελατείας μετασχηματίζεται εις δύο δήμους δευτέρας τάξεως, ήτοι εις τον δήμον Ελατείας έχοντα πληθυσμόν κατοίκων 2068 και πρωτεύουσαν την κωμόπολιν Ελάτειαν (τανύν Δραχμάνιον) και εις τον δήμον Τιθωρέας έχοντα πληθυσμόν κατοίκων 2333 και πρωτεύουσαν την κωμόπολιν Βελίτσαν, καθ’ ά λεπτομερέστερον καταφαίνεται εν τώ προσηρτημένω πίνακι.
Ο Ημέτερος επί των Εσωτερικών υπουργός δημοσιεύσει και εκτελέσει το παρόν Διάταγμα.
Εν Αθήναις την 23 Νοεμβρίου 1873.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ.
Ε.ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ
Πιν.2. Πίνακας μετασχηματισμού του Δήμου Ελατείας.
ΙΙΙ. Πληθυσμός.
Ο πληθυσμός του Δήμου Ελατείας από το 1848 έως και το 1907 διαμορφώθηκε ως εξής:
ΕΤΟΣ
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
1848
3.691
1849
3.667
1850
3.661
1851
3.640
1852
3.665
1853
4.057
1854
4.087
1855
4.051
1856
4.287
1861
4.406
1870
4.408
1879
2.415
1889
2.670
1896
3.240
1907
3.470
 
5. ΔΗΜΟΣ ΘΕΡΜΟΠΥΛΩΝ
Ι. Έμβλημα.
 
Εικ.5α. Η αρχική σφραγίδα του δήμου ήταν κυκλική χωρίς έμβλημα. Μετά από γνωμοδότηση του αρχαιολόγου Π.Ευστρατιάδη (1815-1888), επελέγη το έμβλημα που καθορίσθηκε με το ΒΔ της 25ης Οκτωβρίου 1881 (ΦΕΚ 112/Α/27-11-1881): «…Δι ομοίου της 25 ιδίου μηνός ενεκρίθη ίνα αι σφραγίδες των δήμων …. Θερμοπυλών φέρωσιν εμβλήματα… η του Θερμοπυλών “Λέοντα κείμενον επί τάφου υπεμφαινομένου δι’ απλής πλακός” και γύρωθεν τας λέξεις “δήμος Θερμοπυλών”.». Δυστυχώς η σωζόμενη σφραγίδα έχει φθαρεί και δεν διακρίνεται η παράσταση.
Εικ.5β. Σώζεται και μία διαφορετική σφραγίδα του Δήμου Θερμοπυλών, στην οποία χρησιμοποιείται ως έμβλημα «…“στάχυς”, όπως παραστήση ότι ο Δήμος παράγει Δημητριακούς καρπούς…» (πηγή: Συλλογή σφραγίδων ΕΛΙΑ, τόμος Α΄, σελίδα 60.). Και οι δύο σφραγίδες φέρουν την επιγραφή ΔΗΜΑΡΧΙΑ ΘΕΡΜΟΠΥΛΩΝ.
ΙΙ. Σχηματισμός-σύσταση-εξέλιξη.
Ο Δήμος Θερμοπυλών σχηματίσθηκε με το ΒΔ της 8ης Απριλίου 1835, το οποίο δεν δημοσιεύθηκε σε Φύλλο Εφημερίδος Κυβερνήσεως[1] ως δήμος της επαρχίας Λοκρίδος. Κατατάχθηκε στην Γ΄ τάξη με πληθυσμό 640 κατοίκους και έδρα ορίσθηκαν «αι Θερμοπύλαι» (Μώλος). Ο δημότης ονομάσθηκε Θερμοπυλεύς.
Αρχική σύσταση και πληθυσμός: Θερμοπύλαι [Μώλος (379)], Άντερας (209), Λιαπάτες (52).
Μεταγενέστερες προσαρτήσεις:
-Δήμου Φαρυγών [Φαρυγαί (Βουδενίτσα) (61), Καραβίδια και Αρνίτσα (76), Κουτουμάτες (49), Ξυλικοί (112), Δερνίτσα (101), Γλάνιτσα (211), Παλιοχώρι (158), Ρουμελιό (-), Μαυρουκάταις (-)],
-Δήμου Δρυμίας [Δρυμία (Δαδίον), Άνω και Κάτω Καλύβια, Μονή Δαδίου]
-και Αγία Τριάς, Ρεντζέρι, Μονή Αγίου Γεωργίου, Βουμβάρδα, Χονδρονικόλας, Παλαιοχώρι.
Κοινότητα που λειτούργησε στο δήμο ήταν της Μενδενίτσης.
Ο Δήμος Φαρυγών σχηματίσθηκε με το ΒΔ της 8ης Απριλίου 1835, το οποίο δεν δημοσιεύθηκε σε Φύλλο Εφημερίδος Κυβερνήσεως[1] ως δήμος της επαρχίας Λοκρίδος. Κατατάχθηκε στην Γ΄ τάξη με πληθυσμό 748 κατοίκους και έδρα το χωριό Φαρυγαί (Βουδενίτσα). Ο δημότης ονομάσθηκε Φαρυγαίος. Το όνομα του Δήμου Φαρυγών προήλθε από το ομώνυμο ακρωτήριο της Φωκίδας. Δεν έχει βρεθεί το διάταγμα συγχώνευσης του Δήμου Φαρυγών με τον Δήμο Θερμοπυλών. Η λειτουργία του δήμου υπήρξε σύντομη: σχηματίσθηκε τον Απρίλιο του 1835 και το 1836 συγχωνεύθηκε στον Δήμο Θερμοπυλών.
Για τον Δήμο Δρυμίας βλέπε στο ομώνυμο κεφάλαιο (3. ΔΗΜΟΣ ΔΡΥΜΙΑΣ.).
Στο παράρτημα του ΦΕΚ 80/Α/28-12-1836 με τίτλο «ΓΕΝΙΚΟΣ ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ» ο Δήμος Θερμοπυλών αναφέρεται με την ονομασία «ΘΕΡΜΟΠΎΛΑΙ». Έχει έδρα το Κενούριον. Δήμαρχος είναι ο Α.Ι.Κλοτόκηλος. Ο δήμος απαρτίζεται από τα χωριά Βουδενίτσα, Μόλος, Άντερας, Λιαπάτες, Βατσουμάταις, Καραβίδα, Άρνιτσα, Γλάνιτσα, Δρινίτσα, Ξηλιασής και Καινούριον.
Με το ΒΔ της 1ης Σεπτεμβρίου 1840 (ΦΕΚ 22/Α/18-12-1840) «Περί συγχωνεύσεως των δήμων της επαρχίας Λοκρίδος» ο Δήμος Δρυμίας συγχωνεύθηκε με τον Δήμο Θερμοπυλών (Πιν.1αβγ). Ο νέος δήμος κατατάχθηκε στην Β΄ τάξη, με πληθυσμό 3.707 κατοίκους και έδρα τη Μενδενίτσα (Βουδενίτσα).
Το 1847 επανασυστάθηκε ο Δήμος Δρυμίας με απόσπαση από το Δήμο Θερμοπυλών του τμήματός του που συγχωνεύθηκε σε αυτόν το 1840.
Με το ΒΔ της 6ης Σεπτεμβρίου 1879 (ΦΕΚ 65/Α/03-10-1879) «Περί προβιβασμού των δήμων Πτελεατών, Κρεμαστής Λαρίσσης, Αντικύρας, Δαφνησίων και Θερμοπυλών από της τρίτης εις την δευτέραν τάξιν των δήμων» ο Δήμος Θερμοπυλών κατατάχθηκε στη Β΄ τάξη: «… προβιβάζομεν από της τρίτης εις την δευτέραν τάξιν των δήμων … τον δήμον Θερμοπυλών έχοντα πληθυσμόν 2971…».
ΙΙΙ. Πληθυσμός.
Ο πληθυσμός του Δήμου Θερμοπυλών από το 1848 έως και το 1907 διαμορφώθηκε ως εξής:
ΕΤΟΣ
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
1848
1.401
1849
1.400
1850
1.402
1851
1.432
1852
1.437
1853
1.486
1854
1.482
1855
1.446
1856
1.755
1861
1.970
1870
2.327
1879
2.971
1889
3.235
1896
3.644
1907
4.361
 
6. ΔΗΜΟΣ ΘΡΟΝΙΟΥ
Ι. Έμβλημα.
 
Εικ.6. Μετά από γνωμοδότηση του αρχαιολόγου Π.Ευστρατιάδη (1815-1888), για τη σφραγίδα του Δήμου Θρονίου επελέγη το έμβλημα που καθορίσθηκε με το ΒΔ της 25ης Οκτωβρίου 1881 (ΦΕΚ 112/Α/27-11-1881): «…Δι ομοίου της 25 ιδίου μηνός ενεκρίθη ίνα αι σφραγίδες των δήμων Θρονίου …. φέρωσιν εμβλήματα … η μεν του δήμου Θρονίου “κεφαλήν Απόλλωνος εστεμμένην δάφνη” και γύρωθεν τας λέξεις “δήμος Θρονίου”...».
ΙΙ. Σχηματισμός-σύσταση-εξέλιξη.
Ο Δήμος Θρονίου σχηματίσθηκε με το ΒΔ της 8ης Απριλίου 1835, το οποίο δεν δημοσιεύθηκε σε Φύλλο Εφημερίδος Κυβερνήσεως[1] ως δήμος της επαρχίας Λοκρίδος. Κατατάχθηκε στην Γ΄ τάξη με πληθυσμό 983 κατοίκους και έδρα το Θρόνιον (Καινούριο). Η ονομασία του δήμου προήλθε από την αρχαία πόλη Θρόνιον. Ο δημότης ονομάσθηκε Θρονιεύς.
Αρχική σύσταση και πληθυσμός: Θρόνιον [Καινούριον (291)], Ρωμάνι (168), Δερβισάδες (110), Κόμνηνα (74), Ρεγγίνι (105), Καθάρεσι (45), Χάρμα (26), Καρυά (76), Πικράκι (26), Μαρτίτσα (59) και Παλιοχώρι (3).
Μεταγενέστερες προσαρτήσεις: Καη(ϋ)μένα Βούρλα, Μονή Μεταμορφώσεως, Μουζίκα, Ανιβίτζα (το 1854 δημιουργήθηκε συνοικισμός Ελλήνων προερχομένων εκτός του Ελληνικού Βασιλείου), Άγιος Σεραφείμ ή Δερβισάδες και Βασιλικά.
Στο παράρτημα του ΦΕΚ 80/Α/28-12-1836 με τίτλο «ΓΕΝΙΚΟΣ ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ» ο Δήμος Θρονίου αναφέρεται με την ονομασία «ΘΡΟΝΊΟΝ». Έχει έδρα τη Μαρτίτσα (αλλού Μουρτίτσα). Δήμαρχος είναι ο Γ.Σιδέρης. Ο δήμος απαρτίζεται από τα χωριά Καινούριον, Ρωμάνι, Δερβισάδες, Κομνινά, Ρίγιν, Καθάρεσι, Χάρμο, Καρυά, Πικράκι, Μαρτίτσα και Παλιοχώρι.
Με το ΒΔ της 1ης Σεπτεμβρίου 1840 (ΦΕΚ 22/Α/18-12-1840) «Περί συγχωνεύσεως των δήμων της επαρχίας Λοκρίδος» ο Δήμος Θρονίου διατήρησε τα όριά του και τη σύστασή του (Πιν.1αβγ). Παρέμεινε στην Γ΄ τάξη με πληθυσμό 1.018 κατοίκους και την ίδια έδρα.
Με το ΒΔ της 21ης Δεκεμβρίου 1855 (ΦΕΚ 1/Α/13-01-1856) «Περί μεταθέσεως της έδρας του δήμου Θρονίου» η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε από το Καινούριο στον παραλιακό οικισμό. Το διάταγμα αναφέρει τα εξής:
«ΔΙΑΤΑΓΜΑ
Περί μεταθέσεως της έδρας του δήμου Θρονίου.
ΟΘΩΝ
ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
Έχοντες υπ’ όψιν το άρθρον 8 του περί δήμων νόμου και τάς γνωμοδοτήσεις του δημοτικού συμβουλίου Θρονίου και του επαρχιακού συμβουλίου Λοκρίδος, επί τη προτάσσει του Ημετέρου Υπουργού των Εσωτερικών απεφασίσαμεν και διατάττομεν.
Η πρωτεύουσα του δήμου Θρονίου μετατίθεται από του χωρίου Καινουρίου, ένθα νύν διατελεί εις τον κατά την παραλία συνοικισμόν, εις όν εγκρίνομεν να δοθή το όνομα Θρόνιον.
Ο Ημέτερος επί των Εσωτερικών Υπουργός θέλει δημοσιεύσει και εκτελέσει το παρόν Διάταγμα.
Εν Αθήναις, την 21 Δεκεμβρίου 1855.
ΟΘΩΝ
Δ.Γ.ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ
Με το ΒΔ της 1ης Δεκεμβρίου 1887 (ΦΕΚ 339/Α/16-12-1887) «Περί μεταθέσεως της πρωτευούσης του δήμου Θρονίου.» η έδρα του Δήμου Θρονίου μετατέθηκε στο χωριό Ρεγγίνιον. Το διάταγμα αναφέρει τα εξής:
«Περί μεταθέσεως της πρωτευούσης του δήμου Θρονίου.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α΄
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
Προτάσσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού, ιδόντες το άρθρον 8 του νόμου περί δήμων, τάς από 20 Νοεμβρίου και 7 Δεκεμβρίου 1883 υπ’ αριθ. 9 και 5 γνωμοδοτήσεις του τε δημοτικού Συμβουλίου του δήμου Θρονίου και του επαρχιακού Συμβουλίου Λοκρίδος, μετατίθεμεν την πρωτεύουσαν του δήμου Θρονίου από του ομωνύμου χωρίου Θρονίου, ένθα διατελεί νύν, εις το χωρίον Ριγγίνιον.
Ο αυτός Υπουργός δημοσιεύσει και εκτελέσει το παρόν διάταγμα.
Εν Αθήναις τη 1 Δεκεμβρίου 1887.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Ο Υπουργός των Εσωτερικών
Κ.ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ.».
Με το ΒΔ της 27ης Σεπτεμβρίου 1890 (ΦΕΚ 324/Α/07-12-1890) «Περί προβιβασμού του δήμου Λαμίας από της Β΄ εις την Α΄ τάξιν και των δήμων Παραχελωϊτών και Θρονίου από τη Γ΄ εις την Β΄.» ο Δήμος Θρονίου κατατάχθηκε στην Β΄ τάξη λόγω πληθυσμού 2.160 κατοίκων: «…Προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού, ιδόντες το άρθρον 7 του περί δήμων νόμου και το από 21 Ιανουαρίου ε.ε. Ημέτερον διάταγμα περί αναδημοσιεύσεως των πινάκων της κατά την 16 Απριλίου π.ε. επισήμου απογραφής του πληθυσμού των κατοίκων του Κράτους, προβιβάζομεν … εις δέ την Β΄ τάξιν τούς Γ΄ τάξεως δήμους … Θρονίου, ως έχοντας πληθυσμόν… τον δε 2160…».
ΙΙΙ. Πληθυσμός.
Ο πληθυσμός του Δήμου Θρονίου από το 1848 έως και το 1907 διαμορφώθηκε ως εξής:
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
1848
1.090
1849
1.119
1850
1.117
1851
1.101
1852
1.101
1853
1.220
1854
1.223
1855
1.233
1856
1.033
1861
1.544
1870
1.798
1879
1.989
1889
2.160
1896
2.044
1907
2.641
 
7. ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΥΜΝΗΣ
Ι. Έμβλημα.
 
Εικ.7. Το έμβλημα του δήμου καθορίσθηκε με το ΒΔ της 5ης Δεκεμβρίου 1867 (ΦΕΚ 4/Α/16-01-1868): «…Προτάσσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού, εγκρίνομεν, ίνα η σφραγίς του δήμου Λαρύμνης φέρη ως έμβλημα, εν τώ μέσω μεν Κεφαλήν Κάπρου, γύρωθεν δε τάς λέξεις “Δήμος Λαρύμνης”…». Για το έμβλημα σημειώνεται επιπλέον «…Κεφαλή Κάπρου φέρουσα χαλινόν και η μέν κεφαλή ετέθη ως εκ των εν τώ δήμω τρεφομένων πολλών κάπρων, ο δε χαλινός κατά τινας μεν ως εκ του ατιθάσου χαρακτήρος των κατοίκων, κατ’ άλλους ετέθη ίνα μη φαίνεται γυμνή η κεφαλή…» (πηγή: Συλλογή Σφραγίδων ΕΛΙΑ, τόμος Α΄, σελίδα 62).
ΙΙ. Σχηματισμός-σύσταση-εξέλιξη.
Το όνομα του δήμου προήλθε από την ομώνυμη αρχαία πόλη της Λάρυμνας. Ο Δήμος (Άνω) Λαρύμνης σχηματίσθηκε με το ΒΔ της 8ης Απριλίου 1835, το οποίο δεν δημοσιεύθηκε σε Φύλλο Εφημερίδος Κυβερνήσεως[1] ως δήμος της επαρχίας Λοκρίδος. Κατατάχθηκε στην Γ΄ τάξη με πληθυσμό 972 κατοίκους και έδρα την Άνω Λάρυμνα (Προσκυνά). Ο δημότης ονομάσθηκε Άνω Λαρυμναίος.
Αρχική σύσταση και πληθυσμός: Άνω Λάρυμνα [Προσκυνά (218)], Μαλαισίνα (395), Μάζι (120), Λούντζι (32), Παύλου (140), Ράδου (57) και Μονή Αγίου Γεωργίου (10).
Μεταγενέστερες προσαρτήσεις: Μαρτίνον, Λόντος, Τσούκα, Τραγάνα, Πύργος, Καλύβια, Έρημα Καλύβια, Ερημόνησος, Αγίου Νικολάου, Μύλος, Μύλος Ζιέκου και Μύλοι Πάργας. Το χωριό Καλύβια προήλθε από το Δήμο Αταλάντης (βλέπε στο κεφάλαιο 1. ΔΗΜΟΣ ΑΤΑΛΑΝΤΗΣ).
Στο παράρτημα του ΦΕΚ 80/Α/28-12-1836 με τίτλο «ΓΕΝΙΚΟΣ ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ» ο Δήμος Λαρύμνης αναφέρεται με την ονομασία «ΆΝΩ ΛΑΡΊΜΝΗ». Έχει έδρα τον Προσκυνά. Καταγράφονται δύο δήμαρχοι, οι Π.Σπύρου και Λ.Γεωργακόπουλος. Ο δήμος απαρτίζεται από τα χωριά Προσκυνά, Μαλασίνα, Μάζι, Παύλι, Ράδι και Λούτσι.
Στο Δήμο Λαρύμνης λειτούργησαν οι κοινότητες Σουβάλας, Μαρτίνου, Τραγάνης και Παύλου.
Με το ΒΔ της 1ης Σεπτεμβρίου 1840 (ΦΕΚ 22/Α/18-12-1840) «Περί συγχωνεύσεως των δήμων της επαρχίας Λοκρίδος» σχηματίσθηκε ο Δήμος Λαρύμνης αποτελούμενος από τον Δήμο Άνω Λαρύμνης και το χωριό Καλύβια του Δήμου Αταλάντης. Κατατάχθηκε στην Β΄ τάξη με πληθυσμό 2.050 κατοίκους και πρωτεύουσα το Μαρτίνο.
Με το ΒΔ της 20ης Νοεμβρίου 1857 (ΦΕΚ 43/Α/14-12-1857) «Περί μεταθέσεως της Πρωτευούσης του δήμου Λαρύμνης» η έδρα του δήμου μεταφέρθηκε από το Μαρτίνο στο Προσκυνά. Το διάταγμα αναφέρει τα εξής:
«ΔΙΑΤΑΓΜΑ
Περί μεταθέσεως της Πρωτευούσης του δήμου Λαρύμνης
ΟΘΩΝ
ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.
Έχοντες υπ’ όψιν το άρθρον 8 του περί Δήμων Νόμου και τάς γνωμοδοτήσεις τού τε δημοτικού Συμβουλίου Λαρύμνης και του Επαρχιακού Συμβουλίου Λοκρίδος, επί τη προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού, απεφασίσαμεν και διατάττομεν.
Η πρωτεύουσα του Δήμου Λαρύμνης μετατίθεται από του χωρίου Μαρτίνου, ένθα ήδη διατελεί, εις το χωρίον Προσκυνά.
Ο Ημέτερος επί των Εσωτερικών Υπουργός θέλει δημοσιεύσει και εκτελέσει το παρόν Διάταγμα.
Αθήνησιν τη 20 Νοεμβρίου 1857.
ΟΘΩΝ
Κ.ΠΡΟΒΕΛΕΓΙΟΣ
Με το ΒΔ της 17ης Μαΐου 1872 (ΦΕΚ 23/Α/20-06-1872) «…Δι’ ομοίου υπό την αυτήν χρονολογίαν η πρωτεύουσα του δήμου Λαρύμνης μετετέθη από του χωρίου Προσκυνά, ένθα διετέλει, εις την κωμόπολιν Μαρτίνον...».
Με ΒΔ της 29ης Ιουλίου 1894 (ΦΕΚ 83/Β) συστάθηκαν νέοι οικισμοί στις θέσεις Ράχη, Μαχάλα και Παλαιοχώρι στην περιφέρεια του χωριού Μάζι.
ΙΙΙ. Πληθυσμός.
Ο πληθυσμός του Δήμου Λαρύμνης από το 1848 έως και το 1907 διαμορφώθηκε ως εξής:
ΕΤΟΣ
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
1848
2.278
1849
2.283
1850
2.296
1851
2.348
1852
2.359
1853
2.201
1854
2.245
1855
2.256
1856
2.227
1861
2.647
1870
2.919
1879
3.398
1889
3.768
1896
3.902
1907
5.309
 
8. ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΠΕΛΛΗΣ
Ι. Έμβλημα.
Εικ.8. Το έμβλημα του δήμου καθορίσθηκε με το ΒΔ της 25ης Οκτωβρίου 1881 (ΦΕΚ 112/Α/27-11-1881): «…Δι ομοίου της 25 ιδίου μηνός ενεκρίθη ίνα αι σφραγίδες των δήμων …. Νέας Πέλλης … φέρωσιν εμβλήματα … η του Νέας Πέλλης “προτομήν Αλεξάνδρου” και γύρωθεν τας λέξεις “δήμος Νέας Πέλλης ...». Για το έμβλημα σημειώνεται επιπλέον « ετέθη η προτομή του Μεγάλου Αλεξάνδρου διότι οι κάτοικοι έλκουσιν την καταγωγήν των εκ Μακεδονίας …» (πηγή: Συλλογή Σφραγίδων ΕΛΙΑ, τόμος Α΄, σελίδα 63).
ΙΙ. Σχηματισμός-σύσταση-εξέλιξη.
Ο δήμος ονομάσθηκε Νέας Πέλλης προς ανάμνηση της αρχαίας μακεδονικής πόλης Πέλλα.
Πριν τον επίσημο σχηματισμό του ως δήμος της επαρχίας Λοκρίδος προηγήθηκαν διάφορα Βασιλικά Διατάγματα, αρχής γενομένης από το 1835, τα οποία δεν δημοσιεύθηκαν σε Φύλλο Εφημερίδος Κυβερνήσεως. Είναι τα εξής:
α) ΒΔ της 20ης Μαρτίου 1835 «Περί εποικισμού των Μακεδόνων εις Αταλάντην». Στο άρθρο Αον αναφέρεται ότι «…οι Μακεδόνες εκείνοι, οίτινες εισίν ήδη καταγεγραμμένοι εις τον κατάλογον των Μακεδόνων, όστις επαρουσιάσθη ήδη εις την επί των εσωτερικών γραμματείαν από την επιτροπήν των Μακεδόνων, καθώς και εκείνοι, οίτινες θέλουσιν αναφερθή και εγκαταταχθή εντός 4 μηνών διά να αποκατασταθώσι και ούτοι εις Αταλάντην, όλοι ούτοι θέλουσι παραπεμφθή εις την επαρχίαν Αταλάντης, η δε αρχή αύτη συνεννοουμένη μετά του β. εφόρου οφείλει να παραχωρήση εις τους νέους αποίκους ακαλλιεργήτους μέν, αλλά καλλιεργησίμους γαίας και οικόπεδα συμμόρφως με τους περί Πεταλιδίου προσδιορισμούς και διατάξεις…» (πηγή: Θεόδωρος Π. Δηλιγιάννης και Γ. Κ. Ζηνόπουλος, Ελληνική νομοθεσία από του 1833 μέχρι του 1860, τόμος Ε΄, σελίδες 324-325, Εν Αθήναις 1868).
β) ΒΔ της 3ης Απριλίου 1835 «Περί εποικισμού των Μακεδόνων». (πηγή: Θεόδωρος Π. Δηλιγιάννης και Γ. Κ. Ζηνόπουλος, Ελληνική νομοθεσία από του 1833 μέχρι του 1860, τόμος Ε΄, σελίδα 325, Εν Αθήναις 1868.).
γ) ΒΔ της 24ης Απριλίου 1837 «Περί σχηματισμού ιδίου δήμου των Μακεδόνων εν Αταλάντη». Αναφέρεται χαρακτηριστικά: «…Άρθρ.1. Να σχηματισθή εις Πέλλην ιδιαίτερος δήμος των Μακεδόνων και να προσδιορισθή η περιφέρειά του. Άρθρ. 2. Ν’ αρχίση η πληρωμή των έξ τοίς εκατόν και διά το χρεωλύσιον των παραχωρηθησομένων εις τούς συνοικιζομένους Μακεδόνας γαιών μετά τρία έτη αφ’ ής ημέρας παραλάβει έκαστος την προσδιορισμένην εις αυτόν μερίδα του. Αντί δε των τριών τοίς εκατόν διά τον φόρον της γής ταύτης ημπορούν να πληρόνουν το απλούν δέκατον εκ των προϊόντων των. Άρθρ.3. Να παραταθή έν έτος ακόμη η ατέλεια επί της ξυλείας της εισαγομένης διά την οικοδομήν των εν Πέλλη οικημάτων των Μακεδόνων.» (πηγή: Θεόδωρος Π. Δηλιγιάννης και Γ. Κ. Ζηνόπουλος, Ελληνική νομοθεσία από του 1833 μέχρι του 1860, τόμος Ε΄, σελίδα 326, Εν Αθήναις 1868.).
δ) ΒΔ της 19ης Οκτωβρίου 1840 «Περί του σχηματισμού του χωρίου Σκάλας» στο οποίο αναφέρεται: «Άρθρ.1. Αναγνωρίζομεν το εις Σκάλαν της Αταλάντης συστηθέν χωρίδιον ως αποικίαν και διά τούτο εκάστη των αποκαταστηθεισών 43 οικογενειών θέλει λάβει δωρεάν 1300 β. πήχεις διά οικόπεδον και κήπον. Άρθρ.2. Αι προικοδοτήσεις των οικογενειών τούτων θέλουν γίνει κατά τούς όρους του από 20 Μαΐου 7 Ιουνίου 1835 νόμου.» (πηγή: Θεόδωρος Π. Δηλιγιάννης και Γ. Κ. Ζηνόπουλος, Ελληνική νομοθεσία από του 1833 μέχρι του 1860, τόμος Ε΄, σελίδα 327, Εν Αθήναις 1868.).
Η καθυστέρηση του επίσημου σχηματισμού του δήμου οφείλονταν στις αντιρρήσεις και τις πολιτικές διαμάχες που προέκυψαν από τους βουλευτές, οι οποίοι νέμονταν την εκλογική πελατεία του Δήμου Αταλάντης. Ως βασική αιτία προβάλλονταν ότι «…αν τοιούτος σχηματισθή δήμος, θέλει συμβή το άτοπον, εις μικροτάτην έκτασιν θέλουσι υπάρχη τέσσερες δήμοι, όπερ αδύνατον…». Οι συνοικισθέντες Μακεδόνες έως το 1848 «…εψηφοφόρησαν και εψηφοφορήθησαν εις τάς δημοτικάς εκλογάς, ως δημότες Αταλάντης…» (πηγή: Πρακτικά των συνεδριάσεων της Βουλής, Σύνοδος Β΄, Περίοδος Α΄, τόμος 1, Συνεδρίασις ΜΔ΄ της 27ης Φεβρουαρίου 1846, σελίδες 562-571).
Εν τέλει, το 1848 σχηματίσθηκε επίσημα ο Δήμος Νέας Πέλλης της επαρχίας Λοκρίδος με το ΒΔ της 25ης Οκτωβρίου 1848 (ΦΕΚ 32/Α/19-11-1848) «Περί σχηματισμού νέου δήμου των Μακεδόνων εις Σκάλαν της Αταλάντης.». Το διάταγμα αναφέρει τα εξής:
«ΔΙΑΤΑΓΜΑ
Περί σχηματισμού νέου δήμου των Μακεδόνων εις Σκάλαν της Αταλάντης.
ΟΘΩΝ
ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.
Λαβόντες υπ’ όψιν το άρθρ. 8 του περί δήμων Νόμου, και το από 25 Απριλίου, 7 Μαΐου 1837 Ημέτερον Β. Διάταγμα περί σχηματισμού δήμου των εις νέαν Πέλλην της Αταλάντης συνωκισμένων Μακεδόνων.
Επιθυμούντες να ενισχύσωμεν τον συνοικισμόν τούτον, και ακούσαντες την γνώμην του τε επαρχιακού συμβουλίου Λοκρίδος και του δημοτικού συμβουλίου Αταλάντης.
Επί τη προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού, απεφασίσαμεν και διατάττομεν.
Α΄.Εις την θέσιν  Σ κ ά λ α ν  της Αταλάντης σχηματίζεται δήμος των Μακεδόνων υπό το όνομα «δήμος νέας Πέλλης.»
Β΄.Εις τον Ημέτερον επί των Εσωτερικών Υπουργόν ανατίθεται η εκτέλεσις του παρόντος Διατάγματος.
Εν Στενή τη 27 Σεπτεμβρίου 1848.
ΟΘΩΝ.
Ο Υπουργός Μ.ΡΟΥΦΟΣ.».
Έδρα του Δήμου Νέας Πέλλης ορίσθηκε η Κάτω Πέλλη.
Μεταγενέστερες προσαρτήσεις: Άνω Πέλλη, Όρμος Κάτω Πέλλης, Ταλαντονήσι (νησίς).
Με το ΒΔ της 5ης Μαρτίου 1906 (ΦΕΚ 59/Α/07-03-1906) «Περί μεταθέσεως της πρωτευούσης του δήμου Νέας Πέλλης της επαρχίας Λοκρίδος.» η έδρα του δήμου λόγω του καταστρεπτικού σεισμού του 1894 μεταφέρθηκε από το χωριό Κάτω Πέλλη στο χωριό Άνω Πέλλη. (Πιν.3).
 
Πιν.3. Πίνακας πληθυσμού και χωριών του Δήμου Νέας Πέλλης.
Ακολουθεί το Βασιλικό Διάταγμα και η Πράξη της απόφασης του δημοτικού συμβουλίου του Δήμου Νέας Πέλλης. Το δημοτικό συμβούλιο αποφάσισε παμψηφεί να υποβληθεί αίτημα προς το Υπουργείο Εσωτερικών για έκδοση Βασιλικού Διατάγματος για τη μεταφορά της πρωτεύουσας. Το διάταγμα αναφέρει τα εξής:
«Περί μεταθέσεως της πρωτευούσης του δήμου Νέας Πέλλης της επαρχίας Λοκρίδος.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α΄
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
Έχοντες υπ’ όψιν το άρθρον 8 του περί δήμων νόμου, το άρθρον 1 του ΑϡΙΣΤ΄νόμου της 7ης Μαρτίου 1891 περί τροποποιήσεως διατάξεων του περί δήμων νόμου, και την υπ’ αριθ. 4 της 12ης Φεβρουαρίου ε.ε. γνωμοδότησιν του δημοτικού συμβουλίου του δήμου Νέας Πέλλης, προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού, εγκρίνομεν, ίνα μετατεθή η πρωτεύουσα του δήμου Νέας Πέλλης της επαρχίας Λοκρίδος από του χωρίου Κάτω Πέλλη εις το χωρίον Άνω Πέλλη.
Ο αυτός Υπουργός δημοσιεύσει και εκτελέσει το παρόν διάταγμα.
Εν Αθήναις τη 5 Μαρτίου 1906.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Ο Υπουργός των Εσωτερικών
Ν.Π.ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ».
Η Πράξη της απόφασης του δημοτικού συμβουλίου αναφέρει τα εξής:
«Πράξις 4η.
Το δημοτικόν συμβούλιον Νέας Πέλλης συγκείμενον εκ του Προέδρου αυτού κ.Β.Κοκκίνου και των κάτωθι μελών, συνελθόν σήμερον ενταύθα και εν τω δημοτικώ καταστήματι κατά πρόσκλησιν του προέδρου και επί παρουσία του κ.δημάρχου και ακούσαν αυτού, προτείναντος όπως συνταχθή ψήφισμα περί μεταθέσεως της έδρας του δήμου εκ της Κάτω Πέλλης εις την Άνω Πέλλην.
Συσκεφθέν·
Επειδή όντως η υποβληθείσα πρότασις του κ.δημάρχου είναι ορθή και λίαν συμφέρουσα τω δήμω, καθόσον ένεκα του επισυμβάντος κατά το έτος 1894 καταστρεπτικωτάτου σεισμού, ανατρέψαντος εκ βάθρων απάσας τάς οικίας του χωρίου Κάτω Πέλλης, και της καθιζήσεως του παραλιακού εδάφους, εσχηματίσθησαν τοιαύτα και τοσαύτα έλη, ώστε κατέστη αδύνατος πλέον και λίαν κινδυνώδης, ως εκ του νοσώδους κλήματος, η εφεξής διαμονή των κατοίκων, οίτινες άπαντες, ως εμφαίνεται εκ της τελευταίας απογραφής του έτους 1896 και εκ του συνημμένου πίνακος, μετώκησαν εις το χωρίον Άνω Πέλλη του αυτού δήμου, πλήν δύο μόνον απομεινασών οικογενειών, εχουσών τα συμφέροντά των εν τώ χωρίω Κάτω Πέλλη.
Επειδή απάντων εν γένει των κατοικούντων εν Άνω Πέλλη τα συμφέροντα συνεκεντρώθησαν εν τω χωρίω τούτω.
Επειδή και εις ημάς αυτούς έτι τους συμβούλους δύσκολον καθίσταται πολύ να κατερχώμεθα προς συνεδρίασιν εις παραλίαν, ένθα ούτε δημαρχιακόν κατάστημα κατάλληλον υπάρχει, ούτε και τα προς τροφήν χρειώδη, και η απόστασις από του χωρίου Άνω Πέλλης μέχρι του χωρίου Κάτω Πέλλης είναι 71/2 στάδια, ήτοι μία και ημίσεια ώρα.
Αποφαίνεται
Παμψηφεί, να υποβληθή η ευχή αύτη του δημοτικού συμβουλίου προς το Σεβ. επί των Εσωτερικών Υπουργείον, όπως ευαρεστούμενον προκαλέση Β. διάταγμα περί της μεταθέσεως της έδρας του δήμου εκ του χωρίου Κάτω Πέλλης εις το χωρίον Άνω Πέλλην.
Ανατίθησι δε τώ κ.δημάρχω την περαιτέρω ενέργειαν.
Εγένετο εν Κάτω Πέλλη τη 12 Φεβρουαρίου 1906
Ο Πρόεδρος
Β. Δ. Κόκκινος
Τα μέλη
Αριστ. Τσολάκης
Χρήστος Α. Αναστασίου
Β. Πολύζου
Παν. Βαργιάς
Αν. Μαντάς
Π. Μιχαηλίδης
Ακριβές αντίγραφον
Ο Δήμαρχος Ν. Πέλλης
Β. Δ. Κόκκινος».
ΙΙΙ. Πληθυσμός.
Ο πληθυσμός του Δήμου Νέας Πέλλης από το 1853 έως και το 1907 διαμορφώθηκε ως εξής:
ΕΤΟΣ
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
1853
780
1854
774
1855
772
1856
715
1861
634
1870
856
1879
921
1889
793
1896
843
1907
843
 
9. ΔΗΜΟΣ ΤΙΘΟΡΕΑΣ
Ι. Έμβλημα.
 
Εικ.9α. Μετά από γνωμοδότηση του αρχαιολόγου Π.Ευστρατιάδη επελέγη το έμβλημα που καθορίσθηκε με το ΒΔ της 6ης Μαΐου 1874 (ΦΕΚ 22/Α/06-06-1874): «…Δι’ ομοίου από 6 του αυτού μηνός ενεκρίθη, ίνα η σφραγίς του δήμου Τιθορέας φέρη έμβλημα εν τώ μέσω μέν “κόρακα καθήμενον επί βράχου εσχηματισμένου ούτως, ώστε να υπεμφαίνηται εν αυτώ σπήλαιον” γύρωθεν δε τάς λέξεις “Δήμος Τιθορέας”…».
 
Εικ.9β. Το δεύτερο αποτύπωμα της σφραγίδας απεικονίζει το ίδιο θέμα και αντικατέστησε το πρώτο περίπου το 1880.
ΙΙ. Σχηματισμός-σύσταση-εξέλιξη.
Το όνομα του δήμου προήλθε από την αρχαία φωκική πόλη Τιθορέα.
Ο Δήμος Τιθορέας σχηματίσθηκε με το ΒΔ της 1ης Οκτωβρίου 1835 «Περί του σχηματισμού των δήμων Λεβαδείας» (ΦΕΚ 18/Α/20-11-1835). Κατατάχθηκε στην Γ΄ τάξη με πληθυσμό 1.267 κατοίκους και έδρα την Τιθορέα (Βελίτσα). Ο δημότης ονομάσθηκε Τιθορέος.
Αρχική σύσταση και πληθυσμός: Τιθορέα [Βελίτσα (820)], Αγία Μαρίνα (250) και Μπεσχίνιον (197).
Μεταγενέστερες προσαρτήσεις: Κηφισοχώρι (Καλύβια), Μόδι, Κραβασαράς, Μονή Αγίας Μαρίνης, Τουρκοχώριον και Αγία Παρασκευή (Καλύβια Αγίας Μαρίνης).
Στο παράρτημα του ΦΕΚ 80/Α/28-12-1836 με τίτλο «ΓΕΝΙΚΟΣ ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ» ο Δήμος Τιθορέας αναφέρεται με την ονομασία «ΤΙΘΩΡΑΊΑ». Έχει έδρα τη Βελίτσα. Δήμαρχος είναι ο Γιαν.Βασιλικός. Ο δήμος απαρτίζεται από τα χωριά Βελίτσα, Μονή Αγίας Μαρίνης, Αγία Μαρίνη, Μπεσχένι και Κραβασαράς.
Με το ΒΔ της 1ης Σεπτεμβρίου 1840 (ΦΕΚ 22/Α/18-12-1840) «Περί συγχωνεύσεως των δήμων της επαρχίας Λοκρίδος» ο Δήμος Τιθορέας καταργήθηκε και συγχωνεύθηκε στο Δήμο Ελατείας (Πιν.1αβγ).
Με το ΒΔ της 23ης Νοεμβρίου 1873 (ΦΕΚ 59/Α/15-12-1873) «Περί διαιρέσεως του δήμου Ελατείας εις δύω δήμους» ανασυστάθηκε ο Δήμος Τιθορέας με τα χωριά και τους οικισμούς που περιελάμβανε πριν την συγχώνευση. Κατατάχθηκε στην Β΄ τάξη με πληθυσμό 2.333 κατοίκους και έδρα τη Βελίτσα (Πιν.2).
Με το ΒΔ της 28ης Μαρτίου 1889 (ΦΕΚ 82/Α/29-03-1889) το χωριό Καλύβια Βελίτσας μετονομάσθηκε σε Κηφισοχώρι. Το διάταγμα αναφέρει τα εξής:
«Περί μετονομασίας του χωρίου Καλύβια Βελίτσης του δήμου Τιθορέας εις “Κηφισοχώρι”
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α΄
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
Προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού, εγκρίνομεν, ίνα το χωρίον “Καλύβια Βελίτσης” του δήμου Τιθορέας μετονομασθή “Κηφισοχώρι”.
Ο αυτός Υπουργός δημοσιεύσει και εκτελέσει το παρόν διάταγμα.
Εν Αθήναις τη 28 Μαρτίου 1889.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Ο Υπουργός των Εσωτερικών
Σ.ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ.».
Με το ΒΔ της 27ης Μαρτίου 1902 (ΦΕΚ 65/Α/04-04-1902) το χωριό Καλύβια Αγίας Μαρίνης μετονομάσθηκε σε Αγία Παρασκευή. Το διάταγμα αναφέρει τα εξής:
«Περί μετονομασίας του εν τώ δήμω Τιθορέας χωρίου “Καλύβια Αγίας Μαρίνης”.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α΄
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
Προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού, εγκρίνομεν, ίνα το χωρίον “Καλύβια Αγίας Μαρίνης” του δήμου Τιθορέας φέρη του λοιπού το όνομα “Αγία Παρασκευή”.
Ο αυτός Υπουργός δημοσιεύσει και εκτελέσει το παρόν διάταγμα.
Εν Αθήναις τη 27 Μαρτίου 1902.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Ο Υπουργός των Εσωτερικών
Ν.ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ».
ΙΙΙ. Πληθυσμός.
Ο πληθυσμός του Δήμου Τιθορέας από το 1879 έως και το 1907 διαμορφώθηκε ως εξής:
ΕΤΟΣ
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
1879
2.703
1889
2.760
1896
3.370
1907
3.487
 
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΗ
[1] Το ΒΔ της 8ης Απριλίου 1835 βρίσκεται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, Οθωνικό Αρχείο, Υπουργείο Εσωτερικών, σσ. Φ 122 Αd. Ν. 23645.
 
ΠΗΓΕΣ
1. Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς, Ιστορικό διάγραμμα των Δήμων της Ελλάδος 1833-1912. Σχηματισμός-σύσταση-εξέλιξη-πληθυσμός-εμβλήματα. Προλογίζουν: ▪ Α.Μακρυδημήτρης, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών & ▪ Ν.Καραπιδάκης, Επίκουρος Καθηγητής, Διευθυντής των Γενικών Αρχείων του Κράτους. Αθήνα 1993. Σελίδες 152-161.