ΟΘΡΥΣ

ΟΘΡΥΣ
Το ιστολόγιο αυτό δημιουργήθηκε με σκοπό την προβολή της τοπικής ιστορίας της Φθιώτιδας. Παρουσιάζονται ιστορικά γεγονότα λιγότερο γνωστά στο ευρύ κοινό. Παρατίθενται μαρτυρίες ανθρώπων, οι οποίοι συμμετείχαν και βίωσαν γεγονότα του 19ου και 20ου αιώνα. Προτιμάται ο επώνυμος σχολιασμός των αναρτήσεων. Στις αναδημοσιεύσεις παρακαλούμε για την αναφορά της πηγής προέλευσης. © Σωτήρης Γ. Αλεξόπουλος.

Παρασκευή, 26 Οκτωβρίου 2018

Οι συνθήκες του θανάτου ενός ήρωα του Αλβανικού έπους


        Στη μνήμη του θείου μου
        Νίκου Γκέκα

Στο οικογενειακό μας αρχείο διασώθηκε «Αίτησις» του παππού μου Δημητρίου Αθ. Γκέκα «Πρός την Διοίκησιν Χωροφυλακής Φθιωτιδοφωκίδος» με ημερομηνία 3 Οκτωβρίου 1941. Όπως αναφέρεται, σκοπός της αίτησης είναι να διευκολυνθεί το έργο της ένορκης ανάκρισης, που διέταξε το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης, για τις συνθήκες θανάτου του γιού του Νικολάου [βλέπε και ανάρτηση Γράμμα από το Αλβανικό μέτωπο του Νικολάου Δημ. Γκέκα (22-3-1941)]. Προφανώς είχαν κινηθεί διαδικασίες για την απονομή πολεμικής σύνταξης στην οικογένεια του θανόντος.
Από το περιεχόμενο της αίτησης αντλούνται οι εξής πληροφορίες:
Ο Νικόλαος Γκέκας, κλάσης 1938, υπηρετούσε στην 3η Πυροβολαρχία του 42ου Συντάγματος Ευζώνων Λαμίας. Στις 25 Μαρτίου 1941 τραυματίσθηκε κατά τις επιχειρήσεις Τεπελενίου. Μεταφέρθηκε στο Στρατιωτικό νοσοκομείο Βουλιαρατίου (Εικ.1). Εκεί πραγματοποιήθηκε τομή και των δύο ποδιών του από τον χειρούργο ανθυπίατρο Αθανάσιο Τσούτσο. Υπέκυψε όμως στα τραύματά του και απεβίωσε στις 31 Μαρτίου 1941 (Εικ.2).
Για τη διευκόλυνση της ένορκης ανάκρισης του Υπουργείου ο αιτών (Δημήτριος Γκέκας), προτείνει να εξετασθούν οι ακόλουθοι αυτόπτες μάρτυρες:
1) Τσούτσος Αθανάσιος, χειρούργος ιατρός κάτοικος Καρδίτσας στην οποία το 1941 διατηρούσε κλινική.
2) Αλεξίου Πολύκαρπος, δεκανέας του Σ1 Πεδινού Χειρουργείου Βουλιαρατίου, κάτοικος Λαμίας, επάγγελμα υποδηματοποιός επί της οδού Καρπενησίου.
3) Γαλάνης Βασίλειος του Ιωάννου, κάτοικος Ροδίτσας Φθιώτιδας. Ήταν παρών κατά το θάνατο του Νίκου.
4) Πολύμερος Ιωάννης του Χαραλάμπους, κάτοικος Αμουρίου Φθιώτιδας. Ήταν ο τραυματιοφορέας που μετέφερε τον βαρέως τραυματία Νίκο στο Σ1 Πεδινό Χειρουργείο Βουλιαρατίου.
5) Ταγκούλης Κωνσταντίνος του Ηρακλέους, κάτοικος Αμουρίου Φθιώτιδας. Ήταν παρών κατά τον τραυματισμό του Νίκου στο Μάλι Σπάτ.
6) Γκιουλές Δημήτριος, κάτοικος Μεξιατών Φθιώτιδος. Τραυματίσθηκε την ίδια στιγμή μαζί με το Νίκο. Προφανώς υπηρετούσαν στο ίδιο πυροβόλο.
7) Ντζινές Γεώργιος, κάτοικος Ομβριακής Φθιώτιδας. Τότε ήταν νοσοκόμος στο Σ1 Πεδινό Χειρουργείο Βουλιαρατίου.
8) Λάμπρου Κωνσταντίνος του Γεωργίου, κάτοικος Αυλακίου Φθιώτιδας. Τότε ήταν νοσοκόμος στο Σ1 Πεδινό Χειρουργείο Βουλιαρατίου.
Εάν υπάρχουν απόγονοι των αναφερομένων και επιθυμούν, παρακαλούνται να επικοινωνήσουν στο e-mail: sotirisgalexopoulos@yahoo.gr. Επιθυμία μας είναι η παρούσα ανάρτηση να εμπλουτισθεί με φωτογραφίες ή επιπλέον πληροφορίες γι’ αυτούς που ήταν παρόντες στον τραυματισμό και θάνατο του Νίκου.
Το κείμενο της Αίτησης (Εικ.3αβγ) έχει ως εξής:

Σελίδα 1
Αίτησις /
Δημητρίου Γκέκα του Αθανα- /
σίου κατοίκου Σταυρού Φθι- /
ώτιδος και προσωρινώς ενταύθα /
Εν Λαμία τη 3η Οκτωβρίου 1941 /

Πρός /
την Διοίκησιν Χωροφυλακής /
Φθιώτιδοφωκίδος /
Ενταύθα /

Λαμβάνω την τιμήν ν’ αναφέρω υμίν /
ότι είχον υιόν τον στρατιώτην /
Νικόλαον Δημ. Γκέκαν κλάσεως /
1938 υπηρετούντα εις το 42ον Σύνταγ- /
μα ευζώνων 3ην πυροβολαρχίαν, /
όστις τραυματισθείς την 25ην Μαρτίου /
ε(νεστώτος) (έτους). κατά τάς επιχειρήσεις Τεπε- /
λενίου, μετεκομίσθη εις χειρουργείον /
Μπουλιαράδες, ένθα αποτμείθη /
και των δύο ποδών του παρά του /
χειρούργου Τσούτσου Αθανα- /
σίου ανθυπιάτρου, υπέκυψεν εις /
τά τραύματά του και απεβίωσεν /
την 31ην Μαρτίου ε(νεστώτος) (έτους). /
Ήδη κατόπιν τηςυπ’ αριθ. 419311/-24-/
9-9 εισηγήσεως πρός υμάς διατα- /
γής του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης /
δι’ ής διετάχθητε να ενεργήσητε ένορ- /
κον ανάκρισιν περί των συνθηκών /
υφ’ άς εφονεύθη ο υιός μου ούτος /
και διά να διευκολύνω το έργον /
της υμετέρας ανακρίσεως προτεί- /
νω να εξετασθώσιν οι κάτωθι /
μάρτυρες /
1) Αθανάσιος Τσούτσος ιατρός /
διαμένει εις Καρδίτσαν ένθα /
διατηρεί κλινικήν.
2) Πολύκαρπον Αλεξίου τότε /
Σελίδα 2
Δεκανεύς χειρουργείου Μπολιαράδων /
κάτοικος Λαμίας, επαγγέλμα- /
τος υποδηματοποιός επί της οδού /
Καρπενησίου.
3) Βασίλειος Γαλάνης του Ιωάννου
κάτοικος Ροδίτσης, τότε στρατιώτης /
όστις παρίστατο κατά την /
θανήν του υιού μου
4) Ιωάννης Πολύμερος του /
Χαραλάμπους τραυματιοφορεύς /
κάτοικος Αμουρίου Φθιώτιδος /
όστις μετέφερε τον τραυματίαν υιόν /
 μου εις το ανωτέρω χειρουρ- /
γείον. /
5) Κωνσταντίνος Ταγκούλης του /
Ηρακλέους τότε ευρεθείς παρών /
κατά τον τραυματισμόν του /
υιού μου και κάτοικος ήδη /
Αμουρίου Φθιώτιδος
6) Δημήτριος Γκιουλές τότε /
στρατιώτης τραυματισθείς /
την αυτήν στιγμήν μετά του /
υιού μου κάτοικος Μεξια- /
τών Φθιώτιδος.
7) Γεώργιος Ντζινές τότε /
Νοσοκόμος κάτοικος Ομβριακής /
Δομοκού
8) Κωνσταντίνος Λάμπρου του /
Σελίδα 3
Γεωργίου τότε Νοσοκόμος κάτοικος /
Αυλακίου Φθιώτιδος

                       Ευπειθέστατος ο αιτών

Μετά την ολοκλήρωση των γραφειοκρατικών διαδικασιών απονεμήθηκε από την «Ελληνική Πολιτεία», πολεμική σύνταξη στην οικογένεια του εκλιπόντος (Εικ.4αβ). Πρώτα όμως το Υπουργείο Οικονομικών της κατοχικής κυβέρνησης με έγγραφό του ζήτησε από την Κοινότητα Σταυρού, να αποστείλει πιστοποιητικό «εμφαίνον αν ο θανών ετύγχανεν άγαμος» (Εικ.5). Προφανώς, εάν ήταν έγγαμος, την πολεμική σύνταξη θα ελάμβανε η σύζυγος.
Τέλος, να σημειωθεί ότι εκδόθηκε και άδεια λειτουργίας περιπτέρου στο Σταυρό, την οποία όμως η μητέρα και οι τρεις άγαμες αδελφές του θανόντος, αρνήθηκαν να παραλάβουν. Ο πατέρας του είχε αποβιώσει στις 6 Ιανουαρίου 1942.




ΕΙΚΟΝΕΣ



















α
β
γ
Εικ.3αβγ Η αίτηση του Δημητρίου Αθ. Γκέκα. [πηγή: οικογενειακό αρχείο Σωτήρη Γ. Αλεξόπουλου].








α
β
Εικ.4αβ Η απόφαση απονομής της πολεμικής σύνταξης. .[πηγή: οικογενειακό αρχείο Σωτήρη Γ. Αλεξόπουλου].









Εικ.5 Το έγγραφο του Υπουργείου Οικονομικών προς τον Πρόεδρο της Κοινότητας Σταυρού. .[πηγή: οικογενειακό αρχείο Σωτήρη Γ. Αλεξόπουλου].



ΠΗΓΉ
Οικογενειακό αρχείο Σωτήρη Γ. Αλεξόπουλου.






Κυριακή, 7 Οκτωβρίου 2018

Συμφωνητικό ετήσιας εκμίσθωσης γης στο Σταυρό Φθιώτιδας


Από το οικογενειακό μας αρχείο δημοσιεύεται εδώ συμφωνητικό ετήσιας εκμίσθωσης γης (από 1ης Φεβρουαρίου 1939 έως 31ης Ιανουαρίου 1940) για καλλιέργεια σίτου (Εικ.1) στο Σταυρό Φθιώτιδας. Το συμφωνητικό υπογράφεται από τον ιδιοκτήτη της γης Γεώργιο Χρ. Πανόπουλο και τον εκμισθωτή Δημήτριο Αθ. Γκέκα (Εικ.2).
Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο συμφωνητικό, ο Γεώργιος Χρ. Πανόπουλος εκμίσθωσε έναν ψήφο γης (εκατό στρέμματα) για καλλιέργεια σιτηρών στον Δημήτριο Αθ. Γκέκα. Το ποσό του μισθώματος συμφωνήθηκε να είναι εννιακόσιες οκάδες σίτου, το οποίο θα παραδοθεί στον ιδιοκτήτη την ημέρα του αλωνισμού.
Από άλλο έγγραφο του αρχείου μας με σφραγίδα της Αγορανομικής υπηρεσίας προκύπτει ότι ο Δημήτριος Αθ. Γκέκας τον Ιούνιο του 1940 παρήγαγε έξι χιλιάδες τετρακόσιες ενενήντα δύο οκάδες σίτου (Εικ.3).
Το κείμενο του συμφωνητικού εκμίσθωσης έχει ως εξής:

«Συμφωνητικόν
Αφ’ ενός ο Γεώργιος Χρ. Πανόπουλος και αφ’ ετέρου /
ο Δημήτριος Γκέκας συνεφώνησαν και παρεδέχ-/
θησαν τα εξής. Ο πρώτος έχων εις την κατοχήν /
και κυριότητά του, ένα <1> ψήφον εξ εκατόν /
<100> στρεμμάτων γαιών εν τω χωρίω Σταυρός <τέως /
Μπεκή> του Δήμου Λαμιέων εκμισθοί, τούτον πρός /
τον Δημήτριος Γκέκαν υπό τους εξής όρους /
και υποχρεώσεις, άς αποδέχεται ο μισθωτής Δημή-/
τριος Γκέκας         ήτοι-/
1) Τάς καλλιεργησίμους γαίας της ψήφου ταύτης εκτός /
της βοσκής <λειβαδίου> αρχομένης της μισθώσεως από /
1ης Φεβρουαρίου 1939 και ληγούσης την 31 Ιανουαρίου /
1940 ήτοι επί έν έτος.- /
2) Ο μισθωτής υποχρεούται να παραδώση το μίσθιον /
τούτο πρός τον Γεώργιον Χρ. Πανόπουλον, άνευ προειδο- /
ποιήσεώς τινός δικαιουμένου μόνον του μισθωτού να /
θερίση και συλλέξη τα σιτηρά δι’ ιδίων εξόδων κατά /
τον μήνα Ιούνιον 1940.- /
3) ως ολικόν μίσθωμα της ψήφου ταύτης ωρίσθη /
το ποσόν των εννεακοσίων <900> οκάδων σίτου /
εκ του παραχθησομένου εκ των γαιών της ψήφου /
της παρούσης μισθώσεως, υποχρεουμένου του μισθωτού /
εις την παράδοσιν του συμφωνηθέντος σίτου την /
ημέραν του αλωνισμού, ήτοι εντός του μηνός Ιουνίου /
1940, εις τον ιδιοκτήτην του μισθίου Γεώργ. Χρ. /
Πανόπουλον.-
4) Ο μισθωτής Δημήτριος Γκέκας εξουδενός λόγου /
ή αιτίαν δύναται να ζητήση την μείωσιν ή /
ν’ αρνηθή την παράδοσιν του συμφωνηθέντος /
σίτου και /
5) Διά του παρόντος ο Δημήτριος Γκέκας /
δηλοί, ότι παραιτείται παντός κολληγικού /
δικαιώματος εκ της ψήφου ταύτης, τόσον εκ των /
άχρι τούδε υφισταμένων αγροτικών νόμων, /
όσον και νύν των μελλόντων τοιούτων, όσον αφορά /
το συμφωνηθέν εμπρόσθεν μίσθωμα, ει και /
διά τον χρόνο της μισθώσεως.- /
Εν Λαμία τη 14 Ιανουαρίου 1939 /
          Οι συμβαλλόμενοι



ΕΙΚΟΝΕΣ


α.

β.

Εικ.1αβ. Το Συμφωνητικό εκμίσθωσης.






 Εικ.2. Ο Δημήτριος Αθ. Γκέκας.








Εικ.3. Απόδειξη παραλαβής δήλωσης παραγωγής σίτου.




ΠΗΓΗ
Οικογενειακό αρχείο Σωτήρη Γ. Αλεξόπουλου.







Πέμπτη, 13 Σεπτεμβρίου 2018

Συμφωνητικό μίσθωσης ιδιωτικού αγροφύλακα στο Σταυρό Φθιώτιδας το 1941


Ο θεσμός του ιδιωτικού αγροφύλακα (δραγάτη) υπήρξε στην Ελλάδα έως την εποχή του μεσοπολέμου. Λειτούργησε πριν την ίδρυση του σώματος της Αγροφυλακής. Ο δραγάτης πληρωνόταν σε είδος και η εργασία του ήταν εποχιακή. Είχε δικαίωμα οπλοφορίας για την ατομική του ασφάλεια. Δημιουργούσε παρατηρητήρια, τις δραγασιές, σε περίοπτες θέσεις για να εποπτεύει το χώρο ευθύνης του.
Σύμφωνα με προφορική μαρτυρία της μητέρας μου, ο πατέρας της Δημήτριος Αθ. Γκέκας (1877-1942) (Εικ.1αβ), σύζυγος της Δημητρούλας Γκέκα (1887-1980), είχε εργασθεί ως ιδιωτικός αγροφύλακας (δραγάτης) στην περιοχή του χωριού του Σταυρός (έως το 1927 Μπεκή) σε διάφορους καλλιεργητές. Για την ατομική του ασφάλεια οπλοφορούσε με περίστροφο Nagant M 1895.
Η προφορική μαρτυρία τεκμηριώνεται και γραπτά από συμφωνητικό που σώθηκε στο προσωπικό του αρχείο (Εικ.2). Το συμφωνητικό υπογράφεται από τον ίδιο και τους βαμβακοκαλλιεργητές κατοίκους Σταυρού. Περιληπτικά προβλέπει τα εξής:
-Ο Δημήτριος Αθ. Γκέκας, ως ιδιωτικός αγροφύλακας, αναλαμβάνει τη φύλαξη σπαρμένων με βαμβάκι αγρών στη θέση Βάρα του Σταυρού (Εικ.3). Για το συγκεκριμμένο τοπωνύμιο γράφει ο Ιωάννης Ευαγγ. Μακρής: «17. Βάρα η. Σλαβωνύμιο. Προέρχεται από τη σλαβική λέξη bara (=τέλμα)(*Ν.Π.Ανδριώτης, Ετυμολογικό λεξικό της κοινής ελληνικής). Καταλαμβάνει το νοτιοδυτικότερο τμήμα της κτηματικής περιοχής Σταυρού, στα όρια των κοινοτήτων Αμουρίου-Κομποτάδων και Σπερχειού ποταμού. Η σούδα Βάρας τη χωρίζει από τις περιοχές Βατάκια, Στρέμματα και Όχτια. Έχει έκταση 390 στρεμμάτων (*Πρακτικά Αναδασμού Σταυρού Φθιώτιδος, 2/15.1.1963). Η έκταση έμεινε αρχικώς εκτός αναδασμού. Αργότερα όμως, το 1980, έγινε αναδασμός κι εκεί.» [πηγή: Ιωάννης Ευαγ. Μακρής, Σταυρός (Μπεκή)-Φθιώτιδας. Η ιστορία του, Λαμία 1998, σελίδα 97].
-Η φύλαξη των αγρών αρχίζει από την ημέρα υπογραφής του συμφωνητικού (8 Σεπτεμβρίου 1941) και λήγει στο τέλος της συγκομιδής.
-Η αμοιβή του Δημητρίου Αθ. Γκέκα θα είναι 250 οκάδες καλαμπόκι και θα καταβληθεί στο τέλος της φύλαξης, αναλόγως των στρεμμάτων που κατέχει ο κάθε καλλιεργητής.
Το γραπτό κείμενο του συμφωνητικού έχει ως εξής:
«Συμφωνητικόν
αφ’ ενός οι βαμβακοκαλλιεργηταί του χωρίου Σταυρού και/
αφ’ ετέρου ο Δημήτριος Αθ. Γκέκας κάτοικος Σταυρού συνο-/
μολόγησαν και παρεδέχθησαν τα εξής/
Οι πρώτοι συμβαλλόμενοι έχοντες εσπαρμένους εκ βάμβα-/
κος τους αγρούς παρά την θέσην (Βάρρα) της περιφερείας Σταυ-/
ρού αναθέτουσι την φύλαξιν αυτών εις τον δεύτερον/
συμβαλλόμενον Δημ. Γκέκαν όστις αποδέχεται ν’ ανα-/
λάβη ως ιδιωτικός αγροφύλαξ την φύλαξιν υπό/
τους εξής όρους συμφωνίας και υποχρεώσεις./
1) Η φύλαξις άρχεται από σήμερον και λήγει εις/
το τέλος της συγκομιδής του βάμβακος./
2) Η αμοιβή του ως άνω αγροφύλακος θα είναι/
διακόσιαι πεντήκοντα <250> οκάδες αραβοσίτου/
δι’ ολόκληρον την περίοδον της φυλάξεως αύτηνα/
θέλει λάβει ούτος εις το τέλος της φυλάξεώς του εκ των/
βαμβακοκαλλιεργητών αναλόγως των στρεμμάτων/
ά έκαστος έχει.-/
Εφ’ ώ συνετάγη το παρόν και υπογράφεται/
παρ’ αμφοτέρων των συμβαλλομένων./
Σταυρός 8/9/41
Οι συμβαλλόμενοι
Ο αγροφύλαξ

Οι βαμβακοκαλλιεργηταί


Δυστυχώς ο Δημήτριος Αθ. Γκέκας, βετεράνος του Β΄ Βαλκανικού πολέμου και παρασημοφορηθείς στη μάχη του Λαχανά, απεβίωσε στις 6 Ιανουαρίου 1942 και προφανώς το συμφωνητικό έπαψε να ισχύει. Ο χαμός του μοναδικού γιού του Νίκου το Μάρτιο του 1941 στον ελληνοϊταλικό πόλεμο τον κατέβαλε ψυχικά και σωματικά, οδηγώντας και τον ίδιο στο θάνατο.


ΕΙΚΟΝΕΣ



α.
β.

Εικ.1αβ. Ο Δημήτριος Αθ. Γκέκας (1877-1942). Και στις δύο φωτογραφίες φέρει γενειάδα, σημάδι του πένθους για το γιό του Νίκο. [Πηγή: οικογενειακό αρχείο Σωτήρη Γ. Αλεξόπουλου].








Εικ.2. Το κείμενο του συμφωνητικού μίσθωσης ιδιωτικού αγροφύλακα. [Πηγή: οικογενειακό αρχείο Σωτήρη Γ. Αλεξόπουλου].






 Εικ.3. Η περιοχή μεταξύ Σταυρού-Αμουρίου-Κομποτάδων, όπου προσδιορίζεται το τοπωνύμιο Βάρα. [Πηγή: Google Earth].




ΠΗΓΕΣ
1. Οικογενειακό αρχείο Σωτήρη Γ. Αλεξόπουλου.






Κυριακή, 19 Αυγούστου 2018

Ο νομός Φθιώτιδας και Φωκίδας το 1890


Κατά τη διάρκεια έρευνας στο διαδίκτυο εντοπίσθηκε το ετήσιο πολιτειακό, οικονομολογικό και στατιστικό ημερολόγιο του 1890 «Πανελλήνιος Σύντροφος». Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε αποδελτίωση των στοιχείων που αφορούν το νομό Φθιώτιδας και Φωκίδας και παρουσιάζονται στην παρούσα ανάρτηση. Πρέπει να σημειωθεί ότι η περιοχή του Δομοκού ανήκε τότε διοικητικά στην επαρχία Φαρσάλων του Νομού Λαρίσης. Εντάχθηκε στο νομό Φθιώτιδας το 1899, επανήλθε στο νομό Λαρίσης το 1909 και το 1911 επανεντάχθηκε οριστικά στο νομό Φθιώτιδας. Η περιοχή της Σούρπης και Πτελεού αποσπάσθηκε το 1911 από το νομό Φθιώτιδας και εντάχθηκε στο νομό Μαγνησίας (για τη μετεπαναστατική σύσταση και εξέλιξη του νομού Φθιώτιδας βλέπε: Η μετεπαναστατική σύσταση & εξέλιξη του Νομού Φθιώτιδας.].
Ο πληθυσμός του νομού ανέρχεται το 1861 σε 102.291 κατοίκους, το 1879 σε 128.440 κατοίκους και το 1889 σε 136.470 κατοίκους. Κατά φύλο, το 1889 ο πληθυσμός του νομού ανέρχεται σε 68.136 άρρενες και 68.334 θήλεις.
Ο πληθυσμός των πρωτευουσών των δήμων του νομού είναι:
Πόλη
Κάτοικοι
Λαμία
6.888
Άμφισσα
5.180
Λειβανάτες
1.021
Γαρδίκιον
1.321
Μοσκοχώρι
538
Γρανίτσα
1.139
Γραβιά
579
Βιτρινίτσα
1.008
Γαρδίκιον
1.236
Μαρτίνον
1.434
Κάτω Πέλλη
202
Αγά
855
Γαλαξείδιον
4.594
Δραχμάνιον
903
Μώλος
1.124
Λοιδορίκιον
967
Σούρπη
1.255
Βαρυμπόπη
612
Δεσφίνα
2.212
Μαυρολιθάριον
920
Παλαιοκάτουνον
853
Άνω Παλιοαξάριον
706
Αγία Ευθυμία
1.275
Αρτοτίνα
1.226
Κτήμα
616
Δαδίον
3.289
Χρισσόν
1.261
Βελίτσα
1.440
Αταλάντη
1.708
Θρόνιον
168
Νέα Μιζέλη
845
Τοπόλια
944
Μαυρίλλον
328
Λιανοκλάδι
560
Υπάτη
1.891
Στυλίς
1.817
Δομοκός
1.580
Ομβριακή
756
Αβαρίτσα
386
Α. Πολιτικές αρχές
Στον πληθυσμό του νομού (128.440, απογραφή 1879) αναλογούν 9 βουλευτές, οι οποίοι εκλέγονται σε 52 εκλογικά τμήματα. Το 1887 είναι εγγεγραμμένοι 32.077 εκλογείς, το 24,9% του πληθυσμού. Στι εκλογές της 4ης Ιανουαρίου 1887 ψήφισαν 19.313 εκλογείς, το 60,1% των εγγεγραμμένων. Εξελέγησαν οι εξής βουλευτές:
Αναγνωστόπουλος Κωνσταντίνος, δικηγόρος,
Ζουλούμης Δημήτριος, δικηγόρος,
Κοντογιάννης Νικόλαος, κτηματίας,
Λιδωρίκης Γεώργιος, κτηματίας,
Σιμόπουλος Ανάργυρος, τραπεζίτης,
Χαλκιόπουλος Κωνσταντίνος, δικηγόρος,
Τρείς βουλευτές δηλώνουν δικηγόροι, ένας ιατρός, τρείς κτηματίες, ένας τραπεζίτης ενώ για τον Αλκιβιάδη Παπαλουκά δεν αναφέρεται επάγγελμα. Είναι γνωστό όμως ότι υπήρξε δικηγόρος.
Νομάρχης Φθιώτιδος και Φωκίδος είναι διορισμένος ο Ιατρού Γ..
Ο Πίνακας που ακολουθεί περιέχει στοιχεία για τους δήμους του νομού:
Δήμοι
Έδρες δήμων
Δήμαρχοι
Έμμεσοι δημοτικοί φόροι
Λαμίας
Λαμία
Θε. Λάζος
70.230
Ηρακλειωτών
Μοσκοχώρι
Ι. Γκρίζας
450
Κρεμ. Λαρίσσης
Γαρδίκιον
Ι. Κυρίτσης
850
Μακρακώμης
Βαρυμπόπη
Ι. Στεργιόπουλος
200
Νέας Μιζέλας
Νέα Μιζέλα
Ν. Γριζάνος
1.680
Ομιλαίων
Γαρδίκιον
Γ. Σπανός

Παραχελωϊτών
Λιανοκλάδι
Αναγ. Τραγωδάρας

Πτελεατών
Σούρπη
Ι. Τσούκας
680
Σπερχειάδος
Αγά
Δ. Κοντογιάννης
400
Τυμφρηστού
Μαυρίλλον
Π. Σιανόπουλος

Υπάτης
Υπάτη
Χρ. Τσακνιάς
11.447
Φαλάρων
Στυλίς
Ματθ. Μαρκίδης
3.850
Αιγιτίου
Λοιδωρίκιον
Β. Ανδρίτσου
600
Βωμέας
Αρτοτίνα
Μιλτ. Κουτσαγγέλου

Κροκυλίου
Παλαιοκάτουν.
Αναστ. Σακαρέλος

Ευπαλίου
Κλήμα
Γ. Σεπεντσής

Ποτιδανείας
Άνω Παλαιοξ.
Κ. Ηλιόπουλος
100
Τολοφώνος
Βιτρινίτσα
Αγησιλ. Δρόσου
2.600
Υαίας
Γρανίτσα
Γ. Γαρδίκης

Αταλάντης
Αταλάντη
Σπ. Φλ. Παναγιώτου
3.130
Δαφνουσίων
Λειβανάταις
Γ. Ευσταθίου
875
Δρυμίας
Δαδίον
Ι. Καραμαρτζάνης
600
Ελατείας
Ελάτεια
Δ. Παπαλουκάς
1.725
Θερμοπυλών
Μώλος
Κ. Σιαφάς
2.000
Θρονίου
Θρόνιον
Ανδρ. Κίτσου
500
Λαρύμνης
Μαρτίνον
Ανδρ. Γιάγκου
200
Νέας Πέλλης
Κάτω Πέλλη
Γ. Ζήσης
700
Τιθορέας
Βελίτσα
Λουκάς Σκλαβούνος

Αμφίσσης
Άμφισσα
Ν. Κόκαλης
21.670
Αντικύρρας
Δεσφίνα
Ι. Παπαστάθης

Γαλαξειδίου
Γαλαξείδιον
Ν. Λουκέρης
13.450
Δωριέων
Γραβιά
Ι. Βισβίκης

Καλλιέων
Μαυρολιθάριον
Αναγ. Παπαδόπουλ

Κρίσσης
Χρισσόν
Ευθ. Πολίτης
890
Μυονίας
Αγ. Ευθυμία
Δεδούσης Γλυμής
600
Παρνασσίων
Τοπόλια
Αντ. Μαντσαβίνος
5.300
Θαυμακών
Δομοκός
Αντ. Οικονομίδης
6.100
Μελιταίας
Αβαρίτσα
Δ. Παπαφρέζος

Ξυνιάδος
Ομβριακή
Αναστ. Σακελλαρίου

Την 1η Δεκεμβρίου 1886 απονεμήθηκε στον πρώην δήμαρχο Ελάτειας Δ. Κοτοπούλη ο τίτλος του «Ιππότη του Χρυσού Σταυρού».
Β. Στρατιωτικές αρχές
Στρατιωτικά ο νομός ανήκει στην στρατιωτική περιφέρεια του 1ου Αρχηγείου Στρατού με έδρα τη Λάρισα.
1. Στρατολογικό Γραφείο Φθιωτιδοφωκίδος
Εδρεύει στη Λαμία με διευθυντή τον ταγματάρχη Αισωπίδη Αντώνιο. Στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται «Αισωπίδης Αντώνιος. Αντισυντ. πεζ. γεν. το 1834 εν Κύθνω. Απεστρ. την 17 8)βρίου 1896 και απεβ. εν Κύθνω την 28 Νοεμβρίου 1899.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 2, σελίδα 407].
Στελεχώνεται από το λοχαγό Αντωνίου Δημ., τον υπολοχαγό Καμπέρη Ιωάννη και τον ανθυπολοχαγό Κρίτσα Δημήτριο.
Στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται αντίστοιχα «Αντωνίου Δημήτριος. Λοχ. πεζ. γεν. το 1836 εν Αιγίω. Απεστρατ. την 22 Μαΐου 1891 και απεβ. την 10 Μαρτ. 1917.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 2, σελίδα 413], «Καμπέρης Ιωάννης ταγ. πεζικού γεν. το 1842 εν Καπαριά Άνδρου, μετ. πολ. 1897. απεστρ. 30 Σ)βρ. 1905.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 4, σελίδα 278] και «Κρίτσας Δημήτριος, συνταγμ. πεζ. γεν. το 1858 εν Λαμία, μετ. πολ. 97, απεστρ. 4 Ιουλ. 1912, απεβ. 17 Δεκ. 1915.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 4, σελίδα 305].
Για τον Κρίτσα (Εικ.2) περισσότερα στοιχεία δημοσιεύει ο Θεόδωρος Αθ. Γκέκας στη μελέτη του για το γενεαλογικό δένδρο της οικογένειας Κρίτσα:
«Δημήτριος Ιωάν. Κρίτσας (1855-1916). Γιός του Ιωάννη ή Γιαννούσου Γ. Κρίτσα και της Ελένης Γ. Γριζάνου. Παντρεμένος με την Ελένη Δημητρίου Λάππα, με την οποία και αποκτά μία κόρη, την Αικατερίνη.
Ήταν λοχαγός πεζικού με σπουδές στη Βιέννη. Αποστρατεύθηκε ως Συνταγματάρχης.
Πήρε μέρος στον πόλεμο του 1897 και το 1910 αποστρατεύθηκε και τέθηκε σε δικαστική απαγόρευση. Διαχειριστής της μεγάλης ακίνητης περιουσίας του, κατά το χρονικό διάστημα 1910-1916, ανέλαβε ο πεθερός του Δημήτριος Λάππας. Μετά από κακοδιαχείριση και ατασθαλίες που είχαν παρατηρηθεί, διαχειριστής αναλαμβάνει ο ανιψιός του Κωνσταντίνος Οικονόμου.
Εκλέχθηκε βουλευτής Φθιωτιδοφωκίδος τρείς φορές: α) μία με τον Τρικουπικό συνδυασμό το 1892 (εφημ. ΘΕΡΜΟΠΥΛΑΙ, αρ. φ. 67/Β΄/2-5-1892) και β) δυο με τον συνδυασμό Δεληγιάννη το 1895 και το 1899.
Ήταν ιδιοκτήτης αρκετών εκατοντάδων στρεμμάτων γης στο χωριό Κόμμα και είχε ακίνητα στην πόλη της Λαμίας, σπίτι στο Πτελεό και σπίτι στην Αθήνα. Κατοικεί σχεδόν μόνιμα στην Αθήνα μέχρι το θάνατό του.» [Πηγή: Θεόδωρος Αθ. Γκέκας, Οικογένειες Κρίτζα ή Κρίτσα, Επιμέλεια Σοφία Βακιρτζηδέλη, Λαμία 2017, σελίδα 52].
2. Εφορεία Υλικού Πολέμου
Εδρεύει στη Λαμία με έφορο τον λοχαγό Φαρμάκη Τιμολέοντα και μέλος τον ανθυπολοχαγό Φοντάνα Διονύσιο.
Στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται αντίστοιχα «Φαρμάκης Τιμολέων, λοχ. πυροβ. γεν. το 1846 εν Ναυπλίω. απεστρατ. 12 Σεπτ. 1890.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 6, σελίδα 541] και «Φοντάνας Διονύσιος, λοχ. πυρ. γεν. το 1851 εν Ναυπλίω, μετ. πολ. 97, απεστρ. 17 Οκτ. 1899.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 6, σελίδα 543].
3. Οικονομική Υπηρεσία Στρατού.
Στη Λαμία εδρεύει το Επιμελητήριο Φθιωτιδοφωκίδος της Οικονομικής Υπηρεσίας του στρατού. Διευθυντής είναι ο λοχαγός Ριζόπουλος Γεώργιος και ελεγκτής ο ανθυπολοχαγός Δαλιανούδας Δημήτριος.
Στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται αντίστοιχα «Ριζόπουλος Γεώργιος, Γεν. Επιμελ., γεν. το 1844 εν Στυλίδι, μετ. πολ. 97, απεστρ. 16 Ιουλ. 1909 και απεβ. 11 Νοεμβρ. 1916.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 5, σελίδα 572] και «Διαλιανούδας Δημ.,. Επιμελητής γεν. το 1856 εις Λειβανάτες Λοκρίδος. Μετ. πολ. 97, απεστρ. 16 Απρ. 1912.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 3, σελίδα 184].
4. Στρατιωτικά Θεραπευτήρια
Στρατιωτικά θεραπευτήρια υπάρχουν στη Λαμία, στην Άμφισσα και στο Δομοκό. Στο θεραπευτήριο της Λαμίας διευθυντής είναι ο ιατρός Ανδριτσόπουλος Σκαρλάτος, στο θεραπευτήριο της Άμφισσας ο ανθυπίατρος Κουρτάκης Ιωάννης και στο θεραπευτήριο του Δομοκού ο υπίατρος Φαρμακίδης Αλέξανδρος.
Στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται αντίστοιχα «Ανδριτσόπουλος Σκαρλάτος, Επίατρος γεν. το 1852 εν Άργει, μετ. πολ. 1897. Απεβ. εν Αθήναις την 2 Ιαν. 1905.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 2, σελίδα 412] και «Κουρτάκης Ιωάννης του Αναγνώστου, ανώτ. γεν. αρχ. (υποστράτ.) γεν. το 1863 εν Καλάμαις, μετ. πολ. 1897, 12-13 και 17-23, απεστρ. 15 Ιουνίου 1925.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 4, σελίδα 302]. Για τον Φαρμακίδη δεν υπάρχει πληροφορία
5. Θρησκευτική Υπηρεσία
Στο Φρουραρχείο Λαμίας εκτελεί θρησκευτική υπηρεσία ο Ιερέας Β΄ τάξεως Κουγιάτσος Λεόντιος.
Στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται «Κουγιάτσος Λόγγος, στρ. ιερεύς., γεν. το 1840 εν Δαδίω, απελ. 13 Απριλ. 1891.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 4, σελίδα 299].
6. Τάγμα Ευζώνων Υπάτης
Στην Υπάτη έχει την έδρα του το 9ο Τάγμα ευζώνων. Η ιεραρχία του τάγματος είναι η εξής:
Διοικητής: αντισυνταγματάρχης Κουμουνδούρος Αλέξανδρος. Στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται «Κουμουνδούρος Αλέξανδρος, συνταγμ. πεζ., γεν. το 1820 εν Μικρώ Λακωνίας, διετέλεσε κατ’ επανάληψιν βουλευτής, απεστρ. 22 Ιουνίου 1890.». [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 4, σελίδα 301].
Υποδιοικητής: ταγματάρχης Αϊβαλιώτης Αναστάσιος.
Στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται «Αϊβαλιώτης Αναστάσιος. Ταγμ. πεζ. γεν. το 1831 εν Κάδι Καρυστίας. Απεστρ. απεστρ. 28 Σεπτεμβρίου 1891 και απεβ. εν Αθήναις την 9 Αυγ. 1903.». [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 2, σελίδα 407].
Υπίατρος: Βατσινέας Αντώνιος.
Στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται «Βατσινέας Αντώνιος. ιατρός γενν. το 1856 εν Μιστρά, μετ. του πολ. 97, απεβ. εν Αθήναις την 29 Σ)βρίου 1909.». [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 2, σελίδα 421].
Υπολοχαγός Οικονομικού Διαχειριστής: Μαστροκώστας Eυθύμιος. Για τον Μαστροκώστα δεν υπάρχουν πληροφορίες.
Λοχαγοί: Μαυροδήμος Ε., Καραδήμος Ε., Ξυδέας Δ..
Για τους Μαυροδήμο και Καραδήμο δεν υπάρχουν πληροφορίες ενώ για τον Ξυδέα στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται «Ξυδέας Δημήτριος. ταγμ. πεζ. γεν. το 1836 εν Αθήναις, απεστρατεύθη 2 Ιαν. 1891 και απεβ. 23 Νοεμβ. 1897.». [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 5, σελίδα 104].
Υπολοχαγοί: Παπαθεοδοσίου Μ., Συρόπουλος Α., Σούμιλας Ν., Κολοβός Σ.. Για τους Παπαθεοδοσίου και Σούμιλα δεν υπάρχουν πληροφορίες.
Για τους Συρόπουλο και Κολοβό στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται αντίστοιχα «Συρόπουλος Αναστάσιος. λοχ. πεζ. γεν. το 1848 εν Αταλάντη, μετ. πολ. 97, απεβ. 8 Ιαν. 1899.». [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 6, σελίδα 238] και «Κολοβός Σπυρίδων. υπολ. πεζ. γεν. το 1839 εν Καλεσμένω, απεστρ. 2 Ιαν. 1891.». [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 4, σελίδα 294].
Ανθυπολοχαγοί: Γιαννέλος Λ., Καΐλας Λ., Κοτρότσος Β., Σκληρός Β., Δερλερές Μ., Πάλαος Ν., Κοτρονόπουλος Κ., Πάνου Γ.. Για τους Καΐλα, Σκληρό, Δερλερέ και Πάλαο δεν υπάρχουν πληροφορίες.
Για του Γιαννέλο, Κοτρώτσο, Κοτρωνόπουλο και Πάνου στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται αντίστοιχα «Γιαννέλος Λουκάς. Υπολ. Πεζ. γεν. το 1840 εν Πενταγοίς-Δωρίδος. Απεστρ. 13 Μαΐου 1890.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 2, σελίδα 513], «Κοτρώτσος Βασίλειος. υπολ. πεζ. γεν. το 1851 εν Γιαννιτσού, απεβ. 4 Δ]βρίου 1893.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 4, σελίδα 298,299], «Κοτρωνόπουλος Κωνσταντίνος. υπολ. πεζ. γεν. το 1845 εν Βοστινίτση Δωρίδος, απεστρ. 22 Ιουλ. 1897.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 4, σελίδα 298,299] και «Πάνου Γεώργιος. λοχ. πεζ., γεν. το 1848 εν Στυλίδι, μετ. πολ. 97, απεστρ. 27 Ιουν. 1901 απεβ. 4 Φεβρ. 1914.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 5, σελίδα 472]. (για το Τάγμα ευζώνων Υπάτης βλέπε και στην ανάρτηση: Το ευζωνικό κατά τα τέλη του 19ου αιώνα).
Γ. Αστυνομικές αρχές.
Στη Λαμία εδρεύει η Μοιραρχία Χωροφυλακής Φθιωτιδοφωκίδος. Η ιεραχία της είναι η εξής:
Μοίραρχος διοικητής: Ζαφειρόπουλος Χρ..Για τον συγκεκριμμένο δεν υπάρχει κάποια πληροφορία.
Αντιμοίραρχος: Αντιμοίραρχος Βασιλείου Σπύρος.
Στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται «Βασιλείου Σπυρίδων, Αντιμοίρ. Χωρ. γενν. το 1835 εν Αθήναις. απεστρατ. 12 Σεπτ. 1890.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 2, σελίδα 420].
Ανθυπολοχαγός Οικονομικού, Διαχειριστής: Μαντάς Δημήτριος. Για τον συγκεκριμμένο δεν υπάρχει κάποια πληροφορία.
Υπομοίραρχος: Γκαλούφος Ανέστης τοποθετημένος στην Υπομοιραρχία Παρχασσίδος.
Στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται «Γκαλούφος Ανέστης, Αντιμοίρ. γεν. το 1836 εν Αποκρήμνω Χαλκίδος, απεστρατ. 20 Μαρ. 1896.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 2, σελίδα 515].
Ανθυπομοίραρχοι:
Σκαντσίκας Δημ., τοποθετημένος στην Υπομοιραρχία Δωρίδος. Για τον συγκεκριμμένο δεν υπάρχει κάποια πληροφορία.
Σακελλαρόπουλος Παν., τοποθετημένος στην Υπομοιραρχία Υπάτης.
Στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται «Σακελλαρόπουλος Παναγιώτης, συντ. χωρ., γεν. το 1854 εν Βονίτση, μετ. πολ. 97, 12-13, απεβ. 20 Ιουλ. 1914.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 6, σελίδα 223].
Ραζέλος Παύλος (Εικ.1), τοποθετημένος στην Υπομοιραρχία Λοκρίδος.
Στη Μεγάλη Στρατιωτική & Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία αναγράφεται «Ραζέλος Παύλος, υποστρ., γεν. το 1857 εν Οιτύλω, κατετ. αρχικώς εις το πεζικόν και την 5 Δ]βρίου 1880 εις την χωροφυλακήν με τον βαθμόν ενωμοτάρχου. Το 1895 εξελέγη βουλευτής της επαρχίας του, μετ. πολ. 97 και 12-13, διετελέσας εκτός Σώματος 17-20, ανεκλήθη εις την ενέργειαν 18 Ν[βρ. 1920, απεστρ. 27 Σ]βρ. 1922, διετέλεσεν αρχηγός Χωροφυλακής.» [Πηγή: ΜΣΝΕ τόμος 5, σελίδα 570]. Περισσότερα για τον Ραζέλο βλέπε: Ν.Κτενιάδη, Παύλος Ραζέλος, Υποστράτηγος αρχηγός Χωροφυλακής, ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΧΩΡΟΦΥΛΑΚΗΣ 102 (1978), σελίδες 410-411.
Δ. Εκκλησιαστικές αρχές
Η αρχιεπισκοπή Φθιώτιδος και η επισκοπή Φωκίδος χηρεύουν. Αντίθετα στην επισκοπή Θαυμακού υπηρετεί ο επίσκοπος Μισαήλ. Χειροτονήθηκε στις 29 Ιουλίου 1869.
Οι ιερές μονές, όλες ανδρικές, που διατηρούνται ανά επισκοπή και δήμο είναι οι εξής:
Νομός
Επισκοπή
Δήμος
Μονή
Φθιώτιδος & Φωκίδος
Φθιώτιδος
Υπάτης
Κοίμ. Θ. ή Αγάθωνος


Λαμίας
Γένν. Θ. ή Αντινίτσης


Δρυμίας
Γένν. Θ. ή Δαδίου


Δαφνησ.
Άγιος Κωνσταντίνος


Λαρύμνης
αγ. Γ. ή Μαλεσσίνης

Φωκίδος
Παρνασ.
Προφήτης Ηλίας
Νομός Λαρίσσης
Θαυμακού
Ξενειάδος
Άγ. Αθ. ή Ομβριακή


Μελιταίας
Αγ. Τρ. ή Αβαρίτσα
Ε. Δικαστικές Αρχές
Στη Λαμία εδρεύει Πρωτοδικείο. Πρόεδρος είναι ο Λέκκας Π. και πρωτοδίκες οι Βοϊατζής Αθαν. Κ., Βοβολίνης Αντ., Παρασκευόπουλος Γεράσ. και Κωλέττης Δημ.. Εισαγγελέας είναι ο Μπράβος Κωνστ., αντιεισαγγελέας ο Δεκάριστος Μιλτ. και γραμματέας ο Παπαναστασίου Κωνστ..
Πρωτοδικείο εδρεύει και στην Άμφισσα, πρωτεύουσα της επαρχίας Παρνασσίδος, με πρόεδρο τον Νικολόπουλο Κωνστ.. Πρωτοδίκες είναι οι Μπούσκος Γ., Κατσάμβας Χρ., Οικονομόπουλος Σπ. και Θαλασσινός Π.Ν.. Εισαγγελέας είναι ο Κατσαούνης Ηλίας, αντιεισαγγελέας ο Ραβδάς Ορέστης και γραμματέας ο Γεωργίου Νικόλαος.
Στη Λαμία και Άμφισσα λειτουργούν καταστήματα φυλακών με την επωνυμία «Επανορθωτικαί και γυναικείαι φυλακαί Λαμίας» και «Επανορθωτικαί και γυναικείαι φυλακαί Αμφίσσης» αντίστοιχα.
Στις φυλακές της Λαμίας βρίσκονται έγκλειστοι 280 κατάδικοι. Οι 22 είναι πρόσκαιρα φυλακισμένοι, στην ειρκτή (αυστηρά φυλάκιση) είναι 106 και σε κανονική φυλάκιση 152. Στις φυλακές της Άμφισσας βρίσκονται έγκλειστοι 63 κατάδικοι. Ένας είναι πρόσκαιρα φυλακισμένος, στην ειρκτή (αυστηρά φυλάκιση) είναι 25 και σε κανονική φυλάκιση 37.
Στις φυλακές Λαμίας είναι φυλακισμένες και τρείς γυναίκες ενώ στις φυλακές Άμφισσας μία.
ΣΤ. Εκπαίδευση
1. Γυμνάσια
Στην Άμφισσα λειτουργεί Γυμνάσιο (Εικ.3), στο οποίο φοιτούν 127 μαθητές. Γυμνασιάρχης είναι ο Κουβελάς Δημήτριος με μηνιαίο μισθό 350 δρχ.. Υπηρετούν τρείς καθηγητές, οι Μπόγδανος Ι. με μηνιαίο μισθό 250 δρχ., Πόταρης Κ. με μηνιαίο μισθό 250 δρχ. και Καμαρινός Ιωάννης με μηνιαίο μισθό 300 δρχ..
Στη Λαμία λειτουργεί Γυμνάσιο, στο οποίο φοιτούν 122 μαθητές. Γυμνασιάρχης ςίναι ο Παναγιωτίδης Π.Ζ. με μηνιαίο μισθό 350 δρχ.. Υπηρετούν πέντε καθηγητές, οι Σπεράντζας Ιωάννης με μηνιαίο μισθό 300 δρχ., Κλάρας Νικόλαος με μηνιαίο μισθό 250 δρχ., Ρέντζος Γ. με μηνιαίο μισθό 300 δρχ., Ζαγκογιάννης Δ. με μηνιαίο μισθό 300 δρχ. και Κορωναίος Νικόλαος με μηνιαίο μισθό 300 δρχ..
2. Δημοτικά Σχολεία
Στον Πίνακα Α΄ που ακολουθεί παρουσιάζεται η γενική κατάσταση των δημοτικών σχολείων του νομού Φθιωτιδοφωκίδος κατά δήμο:
 
Συγκεντρωτικά στους 36 δήμους των 4 επαρχιών του νομού Φθιωτιδοφωκίδος λειτουργούν 160 δημοτικά σχολεία, στα οποία φοιτούν 4.877 άρρενες μαθητές και 841 θήλεις. Υπηρετούν 108 δημοδιδάσκαλοι και 61 γραμματοδιδάσκαλοι. Η δαπάνη της ετήσιας μισθοδοσίας των δημοδιδασκάλων ανέρχεται στο ύψος των 122.160 δρχ. ενώ η δαπάνη του ενοικίου τους σε 17.040 δρχ.. Η δαπάνη της ετήσιας μισθοδοσίας των γραμματοδιδασκάλων ανέρχεται στο ύψος των 24.400 δρχ.. Για ενοίκιο των διδακτηρίων δαπανώνται 8.632 δρχ. ενώ οι δήμοι για τη λειτουργία των δημοτικών σχολείων εισφέρουν 11.300 δρχ..

Στον παραπάνω Πίνακα Β΄ παρουσιάζονται τα στοιχεία που αφορούν την περιοχή του Δομοκού.
Στα δημοτικά σχολεία των δήμων υπηρετούν οι εξής δημοδιδάσκαλοι:
Δήμος Λαμιέων: Μακρυναίος Αλέξ., Ιωάννης Λάζος. Πετρόπουλος Κωνστ. Θηλ. Μιχαλοπούλου Γ. Ουρανία. Μαρία Θεοδωράκη. Βαλσάμη Ασπασία. Μαριγώ Τριαντάρη. Κόμμα: Πέτρου Δημ. Δίβρης: Αθανασίου Δ. Στυλ.
Δήμος Φαλάρων: Στυλίδος: Ευθυμίου Νικόλ. Θηλ. Μανσόλα Λουκία. Νίκοβας: Μπογιατζόπουλος Κωνστ. Σπαρτιά: Οδυσσεύς Γαρδίκης.
Δήμος Κρ. Λαρίσσης: Γαρδικίου: Ευσταθίου Γρηγόριος Λουκάς. Ράχαις: Κόντος Ιωάνν.
Δήμος Πτελεατών: Σούρπη: Λεωνίδας Αναγνώστου, θηλ. Μαρία Σπυροπούλου. Πτελεού: Σκούρα Χριστ..
Δήμος Νέας Μιζέλης: Ν.Μιζέλας: Κωνσταντάρας Κωνστ., θηλ. Γαρουφαλιά Λαμπρούτσου.
Δήμος Σπερχειάδος: Αγά: Παπαγηλιάς Σεραφείμ, θηλ. Μεθενίτου Άννα. Παλαιοβράχου[Παλαιοβράχας]: Κ.Μητσάκης. Μπρούφλιας[Μπρούφλιανης]: Γεραντώνης Γεώργ..
Δήμος Ομιλαίων: Γαρδικίου: Γαρδίκης Δ. Σέλιανι: Κοτσόβολος Ιωάν..
Δήμος Υπάτης: Υπάτης: Βασακάρης Αλέξ. θηλ. Βαλσαμή Ξανθή, Μαρία Αγαπητού. Μεξιάταις: Μουτζούνης Πέτρος
Δήμος Ηρακλειωτών: Μοσχοχώρι: Σακελλαρίου Βάϊας. Παύλιανη: Παπανικολάου Ηλ..
Δήμος Μακρακώμης: Βαρυμπόπης: Ρίζος Αθανάσιος. Γιανιτζού: Παπαχριστοδούλου Αθαν. Μάκρυσι: Παπαϊωάννου Αθανάσιος.
Δήμος Παραχελωϊτών: Μαγκλάρας Κ. Στύρφακα: Γρηγόριος Ελαφογιάννης.
Δήμος Τυμφρηστού: Σταυρακάκης Δημ. Νεοχωρίου: Αναστασόπουλος Γ. Κάζης[Κάψης]: Παπακωνσταντίνου Δημ. ιερεύς. Παλαιοκάστρου: Λικόπουλος Κ. Ζώψης: Παπαγεωργίου Ιωάν. Πιτσιωτών: Βορτσέλας Γεώρ.
Δήμος Αιγιτίου: Λιδωρικίου: Παπανικολάου Νικόλ. Θηλέων Λιδωρικίου: Μαριγώ Κόκκιζα. Σεβεδίκου: Παπαθανασίου Αθανάσ. ιερεύς. Καρουτών: Παπανδρέου Ιωάν. Λευκαδίτι: Παπαγεωργίου Κωνστ. Μαλανδρίνου: Θωμάς Δημόπουλος.
Δήμος Υαίας: Γρανίτσας: Παπαϊωάννου Αθαν. Κλήματο;: Α. Παπαδημητρίου. Βοστενίτσης: Στυλιανός Κ. Αθαν.
Δήμος Τολοφώνος: Βιτρινίτσης: Κασιδάκης Π. Πλέσσης;: Χρυσανθάκης Χ. Ξυλογαϊδάρας: Βασιλόπουλος Ευθυμ. Μαραζιάς: Καλλίνικος Κ. Κίσελης: Κοντολάτος Λουκάς.
Δήμος Ποτιδανείας: Κάτω Παλαιοαξαρίου: Δημητριάδης Κων. Στύλιας;: Κουρεμένος Χαράλαμπος.
Δήμος Κροκιλίου: Παλαιοκατούνης: Ιω. Αθανασόπουλος. Ζωριάνου: Ζωγράφος Κωνστ. Δρεστενών: Παπαγεωργίου Σ.
Δήμος Βωμαίας: Κωσταρίτσας: Παπακωνσταντίνου Διαμ.
Δήμος Αταλάντης: Αταλάντης: Λεοντίδης Βασίλειος, Ξενιάς Βασίλειος. θηλ. Αταλάντης: Ζήση Ελένη.
Δήμος Λαρύμνης: Βασίλειος Βέλιας. Μαλεσίνα: Ευλόγιος Οικονομίδης. Προσκυνά: Λάϊος Κωνσταν. Παύλου: Νικόλαος Μαμαλέτος.
Δήμος Δαφνησίων: Λιβανάτων: Θεοδοσίου Κωνστ. Αγ. Κωνσταντίνου: Αναγνωστόπουλος Νικόλαος.
Δήμος Τιθορέας: Βελίτσας: Κωνστ. Παπαδημητρίου. Αγ. Μαρίνας: Γεώρ. Σπυρόπουλος. Μοδίου: Δρίβας Αλέξ. Καλυβίων Βελίτσης: Παπαθανασίου Γ.
Δήμος Θερμοπυλών: Μώλου: Καροφύλης Γ. θηλ. Μώλου: Χριστοδούλου Μάρκος. Μενδενίτσης: Ακρίδας Τρ. Άντερα: Οικονόμου Αθ.
Δήμος Δρυμίας: Δαδίου: Χριστόπουλος Λ. Αγραφιώτης Σωτήρ. Δ. Συκάς. Θηλ.: Σκαρή Μαριγώ.
Δήμος Ελατείας: Δραχμάνιον: Τσικόπουλος Ζαχαρίας.
Δήμος Αμφίσσης: Αμφίσσης: Σουρή Γ.. Παπαντωνίου Λάμ., Χαρ. Παπαϊωάννου, Βακάλης Γεώρ. θηλ. Καρατσέλη Αγλαΐα. Σεγδίτσης: Σιμιτσόπουλος Γ. Σερνικάκι: Ηλίας Κουκκίδης. Ιτέας: Αντωνίου Δήμος.
Δήμος Γαλαξειδίου: Γαλαξειδίου: Τσαταλός Αθαν. ιερεύς. Κων. Κοίτας θηλ. Βούλγαρη Ολυμπιάς.
Δήμος Μυονίας: Αγ. Ευθυμίας: Ηλίας Δρίβας. Βουνιχώρας: Δημ. Ιω. Δροσερός.
Δήμος Κρίσσης: Χρυσού: Δήμου Μαργαρίτης. θηλ. Στυλιανή Μπάση. Καστρί Δελφών: Αθανασίου Νικόλαος. Αγ. Νικολάου: Πετάνης Ιωάν..
Δήμος Αντικύρας: Δεσφίνας: Ηλίας Περδίκης.
Δήμος Παρνασσίων: Τοπόλιας: Παπαδημητρίου Πολυξ. θηλ. Αγγελακοπούλου Καλλιόπη. Κολοβάτων: Μαμαλουκόπουλος Θεοδ.
Δήμος Δωριέων: Γραβιάς: Δροσερός Ιωάν. Αγόριανης: Παπαργυρόπουλος Γεώρ. Σουβάλας: Παπαργυρόπουλος Θεόδ. Κουκουβίστης: Παπανικολάου Δημ. Παλαιοχωρίου: Καινούριας Αθαν. Καστελίων: Παπαευθυμίου Αθαν.
Δήμος Καλλιέων: Μαυρολιθαρίου: Παπαγεωργίου Ι. Νικόλ. άνω Μουσουνίτσης: Κουτρουμπάσης Παναγ..
Δήμος Θαυμακών: Δομοκού: Τσουτιολόπουλος Γεώρ. Ελπίς Βρατσάνου
Δήμος Ξυνιάδος: Ομβριακής: Παπάζογλους Δημ.
Δήμος Μελιτέας: Αβαρίτσης: Παναγιωτοπούλου Αφροδίτη.
Ζ. Αρχαιολογικές Συλλογές
Στους Δελφούς και στην Ελάτεια υπάρχουν Αρχαιολογικές Συλλογές, οι οποίες περιέχουν επιγραφές και «ήττονος λόγου» γλυπτά. Είναι ανοικτές καθημερινά.
Η. Βιομηχανία
Στο νομό λειτουργούν τα εξής εργοστάσια:
Δήμος
Έδρα εργοστασίου
Όνομα ιδιοκτήτου
Έτος ιδρύσεως
Είδος βιομηχανίας
Δαπάναι ιδρύσεως
Δύναμις μηχανών εις ίππους
Λαμ.
Λαμία
Α.Μίτ και Π.Τζαμζ
1884

20000
8
Φαλάρ.
Στυλίς
Κ.Π.Αγαθοκλ. Σας
1870
Κλωστήρ.
2500000
35
ατμόμυλ.

Αμφίσ.
Άμφισσα
Αδελφοί Κ.Γάτου
1886
ελαιοτριβ.
25000
8
»
»
Π.Ζαφειρίου και Σας
1872
»
20000
8
»
»
Π.Δελμούζος
1870
»
20000
8
»
»
Ξ. και Ζ. Ζαφειρόπ.
1874
»
12000
5
Αταλ.
Αταλάντη
Βελ. και Βέλλος
1880
αλευρόμυλ.
15000
8
Θ. Καταστήματα τραπεζών
Στις πόλεις Λαμία, Άμφισσα και Αταλάντη λειτουργούν υποκαταστήματα της Εθνικής Τράπεζας.
Ι. Ναυτιλία
Στο λιμάνι του Γαλαξειδίου μέχρι το τέλος του 1888 είναι νηολογημένα 119 πλοία συνολικών τόνων 13.356,11.






ΕΙΚΟΝΕΣ




Εικ.1. Ο Πέτρος Ραζέλος (1857-1926), αρχηγός της Χωροφυλακής. Το 1890 είχε τοποθετηθεί ως ανθυπομοίραρχος στην Υπομοιραρχία Λοκρίδος. [Πηγή: Ν.Κτενιάδη, Παύλος Ραζέλος, Υποστράτηγος αρχηγός Χωροφυλακής, ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΧΩΡΟΦΥΛΑΚΗΣ 102 (1978), σελίδα 410.].






Εικ.2. Η υπογραφή του Δημητρίου Κρίτσα. [Πηγή: Θεόδωρος Αθ. Γκέκας, Οικογένειες Κρίτζα ή Κρίτσα, Επιμέλεια Σοφία Βακιρτζηδέλη, Λαμία 2017, σελίδα 52].






 Εικ.3. Το Γιάγτζειο Γυμνάσιο Άμφισσας. [Πηγή: Εν Αμφίσση.]



ΠΗΓΗ
«Πανελλήνιος Σύντροφος: Ετήσιον Πολιτειακόν Οικονομολογικόν και Στατιστικόν Ημερολόγιον 1890». Ἐν Ἀθήναις Ἐκ τῶν Καταστημάτων τῆς «Ἀκροπόλεως» Β. Γαβριηλίδου 1889.