Πυρκαγιά σε εμπορική επιχείρηση της Λαμίας το 1865

  

Εικ.1 Ο Κωνσταντίνος Μαλλιόπουλος (1824-1901), ένας από τους ιδιοκτήτες της επιχείρησης [πηγή: περιοδική έκδοση ΠΟΙΚΙΛΗ ΣΤΟΑ ΙΕ΄ (1912), Εικόνες και βιογραφήματα, Κωνσταντίνος Μαλλιόπουλος, σελίδα 616].

 

Εισαγωγή

Την Παρασκευή 21 Μαΐου 1865 (Ιουλιανό ημερολόγιο), ανήμερα των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης και ένα μήνα μετά την επίσκεψη του βασιλιά Γεωργίου Α΄ στη Λαμία, ξέσπασε φωτιά σε εμπορικό κατάστημα της πόλης. Πρόκειται για το κατάστημα των αδελφών Μαλλιόπουλου, το οποίο υπέστη μεγάλη καταστροφή. Δέκα χρόνια αργότερα, σε οδηγό της Λαμίας του 1875, η επιχείρηση δεν καταγράφεται σε εμπορικό οδηγό της πόλης (βλέπε: Οδηγός της Λαμίας του 1875 και το βιομηχανικό συγκρότημα «Η Φθιώτις» του «Κ.Π.Αγαθοκλήςκαι Σία» στη Στυλίδα).

Η πυρκαγιά

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα των εφημερίδων της εποχής, η φωτιά εξερράγη στις επτάμιση το απόγευμα της Παρασκευής 21 Μαΐου 1865. Αιτία ήταν η ύπαρξη εύφλεκτου υλικού (ξερού χόρτου) αποθηκευμένου κρυφά στο κατάστημα, χωρίς να το γνωρίζουν οι δημόσιες αρχές. Διαδόθηκε πολύ γρήγορα. Οι αρχές και οι πολίτες έσπευσαν να την κατασβήσουν χωρίς όμως να μπορούν να πλησιάσουν. Ο δημοτικός αστυνόμος Γουργιωτάκης ανακάλυψε ότι μέσα στο κατάστημα υπήρχαν παράνομα 10-15 βαρέλια πυρίτιδας. Αμέσως έσπευσε να ειδοποιήσει το νομάρχη, τον εισαγγελέα και τις λοιπές αρχές για ενδεχόμενη έκρηξη. Μετά από πέντε λεπτά, αφού είχαν απομακρυνθεί οι άνθρωποι, λόγω ανάφλεξης της πυρίτιδας ακολούθησε έκρηξη με τρομερό κρότο και ωστικό κύμα,. Οι πόρτες, τα παραθυρόφυλλα και τα τζάμια πολλών σπιτιών έσπασαν. Τοίχοι σπιτιών ράγισαν. Φλεγόμενα ξύλινα δοκάρια από τις σκεπές και μεγάλες πέτρες εκτινάχτηκαν στον αέρα σε ύψος εκατό οργυιών (περίπου εκατόν ογδόντα μέτρα) και έπεσαν πάνω σε γειτονικά σπίτια. Αποτέλεσμα ήταν να σπάσουν τα κεραμίδια τους και να μεταδοθεί η φωτιά. Η προσπάθεια κατάσβεσης πλέον επικεντρώθηκε όχι στο φλεγόμενο κτίριο της επιχείρησης αλλά στα γειτονικά σπίτια.

Η έκρηξη κατέστρεψε πέντε σπίτια και το τότε κτίριο της νομαρχίας, το οποίο βρισκόταν πολύ κοντά στο κατάστημα. Σύμφωνα με την ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ η έκρηξη «επλήγωσε θανατηφόρως τέσσαρας ανθρώπους». Η ΑΥΓΗ δημοσίευσε την πληροφορία ότι στην πραγματικότητα η πυρκαγιά είχε σκοπό την καταστροφή των πρακτικών των πρόσφατων βουλευτικών εκλογών: «-Λέγεται ότι τα πρακτικά της βουλευτ(ικής) εκλογής Φθιώτιδος επυρπολήθησαν κατά την τελευταίαν εν Λαμία συμβάσαν πυρκαϊάν πλησίον του νομαρχιακού καταστήματος...».

Η είδηση της πυρκαγιάς δημοσιεύθηκε στις εφημερίδες της εποχής. Οι δύο τοπικές εφημερίδες (ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ και ΦΑΡΟΣ ΤΗΣ ΟΘΡΥΟΣ) περιγράφουν το γεγονός με αρκετές λεπτομέρειες. Οι υπόλοιπες εφημερίδες μεταδίδουν περιληπτικά την είδηση.

Η είδηση στις τοπικές εφημερίδες

Ακολουθούν τα δημοσιεύματα δύο αθηναϊκών εφημερίδων, οι οποίες παραθέτουν αυτούσιο το κείμενο των δύο τοπικών εφημερίδων:

α) Ο ΕΘΝΟΦΥΛΑΞ αναδημοσιεύει την είδηση από τη ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ:

«Πυρκαϊά εν Λαμία.

Εκ της συναδέλφου Φωνής του Λαού, εν Λαμία εκδιδομένης, ερανιζόμεθα τα επόμενα περί της αυτόθι συμβάσης καταστρεπτικής πυρκαϊάς, εξ ής υπέστησαν σημαντικήν ζημίαν οι αδελφοί Μαλιόπουλοι.

“Χθές το εσπέρας (21 μαΐου) εξερράγη εν τη πόλει ημών πυρκαϊά επί δύο εργαστηρίων των αδελφών Μαλιοπούλων. Ούτοι ως και πάντες οι έμποροι από πλεονεξίαν φερόμενοι έχουσιν εις τάς αποθήκας των πυρίτιδα εις αρκετήν ποσότητα, εισάγοντες ταύτην ή κρυφίως ή και από έλλειψιν αυστηράς επιτηρήσεως. Η πυρκαϊά ήτο πολύ ταχεία, καταναλώσασα αμφότερα τα εργαστήρια εις μικρού χρόνου διάστημα. Ευτυχώς οι ιδιοκτήται ανήγγειλον εις το κοινόν την ύπαρξιν πυρίτιδος εις τάς καιομένας αποθήκας, και η κατόπιν γενομένη έκρηξις της πυρίτιδος δεν επροξένησε δυστυχήματα· επροξένησεν όμως αρκετάς ζημίας, αίτινες βεβαίως θέλουσι τιμωρήσει σπουδαίως την απροσεξίαν και πλεονεξίαν των δυστυχησάντων. Η πόλις άπασα μετά την έκρηξιν της πυρίτιδος ανησύχησε σπουδαίως, και δεν ηκούετο φωνή συμπαθείας ουδεμία διά τούς ζημιουμένους από την πυρκαϊάν. Τοιουτοτρόπως και η κοινή γνώμη τιμωρεί τούς μη προσηκόντως φερομένους.”» (ΕΘΝΟΦΥΛΑΞ 758/27-05-1865, σελίδα 2, ψηφιακός σελιδοδείκτης 191)

β) Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ αναδημοσιεύει αυτούσιο το κείμενο της εφημερίδας ΦΑΡΟΣ ΤΗΣ ΟΘΡΥΟΣ, ο οποίος περιγράφει με περισσότερες λεπτομέρειες το γεγονός:

«Πυρκαϊά εν Λαμία.

Τρομερόν και φρικαλέον συμβάν έλαβε χώραν χθές περί την 7 ½ μ.μ. εν Λαμία· έστι δε το ακόλουθον.

Πυρκαϊά εξερράγη εις τινα οικίαν πλησίον της Νομαρχίας και εις το κέντρον της πόλεως,ανήκουσαν εις τούς αδελφούς Αλέξιον και λοιπούς Μαλειουπούλους, εντός της οποίας οι ιδιοκτήται λάθρα και άνευ γνώσεως των αρχών είχον χόρτον. Του χόρτου αναφθέντος αι φλόγες μαινόμεναι ενέμοντο πάσαν ύλην. Αι αρχαί και ο λαός συνέρρευσαν εις χιλιάδας διά την απόσβεσιν του πυρός, όπερ ουδένα επέτρεπε να πλησιάση. Εν τώ μεταξύ ο Αστυνόμος Κ. Γουργιωτάκης ανακαλύψας ότι εντός της οικίας ταύτης υπήρχον 10-15 βαρέλια πυρίτιδος, σπεύδει δρομαίως και με κίνδυνον της ζωής του, και ειδοποιεί τον Νομάρχην, τον εισαγγελέα και λοιπούς παρόντας περί του επαπειλούντος τρομερού κινδύνου εκ της αναφλέξεως της πυρίτιδος. Μόλις παρήλθον πέντε λεπτά από της ειδοποιήσεως ταύτης, μεθ’ ήν οι άνθρωποι έδραμον και απεμακρύνθησαν εκ του τόπου του κινδύνου, και η τρομερά έκρηξις έλαβε χώραν αναφλεχθείσης της πυρίτιδος. Ο κρότος και ο κλονισμός υπήρξαν μέγιστοι, εις τρόπον ώστε τα παραθυρόφυλλα, αι θύραι και τα υάλια των οικιών κατεθραύσθησαν και συνετρίβησαν· πολλαί οικίαι διερράγησαν. Δοκοί καιόμεναι και μεγάλοι λίθοι ετινάχθησαν εις τον αέρα εις εκατόν οργυών ύψος και κατέπεσον επί των πέριξ οικιών, των οποίων συνετρίβησαν αι κέραμοι και ήρξαντο να καίωσι· τότε και αι αρχαί και οι πολίται έτρεξαν να σβέσωσι ουχί πλέον την καιομένην οικίαν, ένθα δεν ετόλμων να πλησιάσωσι, διότι είχε διαδοθή ότι υπήρχον και έτερα δέκα βαρέλια πυρίτιδος, αλλά τάς οικίας, αίτινες ήρξαντο να καίωνται. ως εκ της επ’ αυτών καταπτώσεως των ανημμένων δοκών. Εάν δεν επρολαμβάνετο η είδησις ότι υπάρχει πυρίτις, ή εάν πέντε λεπτά αργότερα εδίδετο, και εγίνετο η έκρηξις, σήμερον η Λαμία ήθελεν αποκατασταθή κοιλάς του κλαυθμώνος, διότι πεντακόσιοι άνθρωποι τουλάχιστον ήθελον καή, φονευθή και πληγωθή, εκ της ασφυξίας ήθελον αποθάνη· ιδού οποίων μεγίστων κακών γίνονται παραίτιοι οι τολμηροί εκείνοι άνθρωποι οίτινες παραβαίνοντες τάς απαγορευτικάς αστυνομικάς διατάξεις εναποθηκεύωσιν εντός των οικιών πόλεως χόρτον και πυρίτιδα. Μυριάκις κατεκρίναμεν τοιαύτας πράξεις και παρεκαλέσαμεν τούς συμπολίτας μας να απέχωσι τοιούτων επικινδύνων επιχειρήσεων επί παραβάσει των αστυνομικών διατάξεων, και επεστήσαμεν την προσοχήν των αρχών ίνα ώσιν άγρυπνοι και να μη αμελώσι των σπουδαιοτέρων καθηκόντων των· αλλ’ ατυχώς δεν εισηκούσθημεν, και ιδού πόλις ολόκληρος έτρεξε τον μέγιστον των κινδύνων. (Φάρος Όρθρυος)» (ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ 615/27-05-1865, σελίδες 3 & 4, ψηφιακοί σελιδοδείκτες 153 & 154).

Η λανθασμένη είδηση

Η ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ αρχικά μετέφερε λανθασμένα την είδηση ότι η πυρκαγιά εξερράγη «εν τώ στρατώνι τώ υπάρχοντι εντός του φρουρίου Λαμίας». Αμέσως όμως στο επόμενο φύλλο της διορθώνει την είδηση: «-Η εν Λαμία εκραγείσα πυρκαϊά, εξερράγη ουχί εν τώ στρατώνι τώ κειμένω εν τώ φρουρίω, αλλά εν τη πόλει από τινος καταστήματος, εν ώ ευρίσκετο εναποταμιευμένη αρκετή πυρίτις, ήτις εκραγείσα κατέστρεψε πέντε οικίας, εν αίς και το νομαρχιακόν κατάστημα και επλήγωσε θανατηφόρως τέσσαρας ανθρώπους. Εάν η εν Λαμία διοικητική και αστυνομική αρχή ήτον άγρυπνος, και δεν επέτρεπε την εν τοίς εργαστηρίοις φύλαξιν πυρίτιδος, αλλά διέτασσε την μεταφοράν αυτής εις την πυριτιδαποθήκην, δεν θα συνέβαιναν τα γενόμενα δυστυχήματα. Επειδή δε πληροφορούμεθα, ότι και ενταύθα εις πολλά καταστήματα υπάρχει τοποθετημένη πυρίτις, προκαλούμεν πάλιν επί τούτου την σύντονον της αστυνομίας προσοχήν.» (ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ 657/25-05-1865, σελίδες 3 & 4, ψηφιακοί σελιδοδείκτες 191 & 192).

Η οικογένεια Μαλλιόπουλου

Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Λαμιέων του 1879 εμφανίζονται εγγεγραμμένοι δύο αδελφοί Μαλλιόπουλοι:

1)με α/α 743 ο Μαλλιόπουλος Αλέξιος του Ιωάννη, ετών 57, επαγγέλματος έμπορος και ενεστώτα τόπο διαμονής τη Λαμία και

2)με α/α 744 ο Μαλλιόπουλος Κωνσταντίνος του Ιωάννη, ετών 50, επαγγέλματος έμπορος και ενεστώτα τόπο διαμονής τη Λαμία (Εικ.1).

Οι δύο εγγεγραμμένοι είναι οι ιδιοκτήτες της καταστραφείσας επιχείρησης.

Η οικογένεια Μαλλιόπουλου καταγόταν από το χωριό Δοβρά Ζαγορίου Ιωαννίνων (από το 1927 Ασπράγγελοι). Ο πατέρας τους Ιωάννης μετακόμισε στη Λαμία, όπου ίδρυσε εμπορική επιχείρηση. Το 1847 απεβίωσε και τον διαδέχθηκαν οι γιοί του Αλέξιος, Κωνσταντίνος, Λάζαρος, Πέτρος και Απόστολος. Η επιχείρηση (ομόρρυθμος εταιρία) ονομάσθηκε «Αλέξιος και αδελφοί Μαλλιόπουλοι Ο.Ε.».

Το 1860 αποχώρησαν οι Λάζαρος, Πέτρος και Απόστολος και η επιχείρηση ονομάσθηκε «Αλέξιος και Κωνσταντίνος Μαλλιόπουλος». Ο Αλέξιος Μαλλιόπουλος διετέλεσε και δημοτικός σύμβουλος του Δήμου Λαμιέων.

Ο Κωνσταντίνος Μαλλιόπουλος (1824-1901) ήρθε στη Λαμία σε ηλικία 12 ετών το 1836. Σε ηλικία 30 ετών νυμφεύθηκε τη Μαρία Ζούνη, κόρη πλούσιας ηπειρώτικης οικογένειας. Κατά την επανάσταση της Θεσσαλίας του 1854 όπλισε με έξοδά του αριθμό ανδρών και συμμετείχε σε αυτήν. Υπήρξε συμπολεμιστής του Θεοδώρου Ζιάκα και διακρίθηκε στις μάχες του Σπηλαίου Καλαμπάκας και Αγίου Γεωργίου. Στη μάχη του Σπηλαίου τραυματίσθηκε στον αριστερό βραχίονα. Μετά την προσάρτηση της Θεσσαλίας (1881) αγόρασε τα χωριά Αμαρλάρ (από το 1927 Κοιλάδα Λαρίσσης) και Χαϊχάλ (από το 1928 καταργημένος οικισμός κοντά στο Λεοντάρι Δομοκού). Στο Αμαρλάρ απεβίωσε το 1889 η σύζυγός του Μαρία. Εκλέχτηκε δύο φορές δήμαρχος Ταμασίου. Απεβίωσε και ετάφη στην Αθήνα την πρωτομαγιά του 1901. Κοντά του βρισκόταν ο μοναδικός γιός του πολιτευτής Δημήτριος Μαλλιόπουλος.

 

 

ΠΗΓΕΣ-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Εφημερίδες:

ΑΜΑΛΘΕΙΑ Σμύρνης:

φύλλο 1371/28-05-1865, πρωτοσέλιδο, ψηφιακός σελιδοδείκτης 42.

ΑΥΓΗ Αθηνών:

φύλλο 1440/25-05-1865, σελίδα 3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 194.

φύλλο 1443/29-05-1865, σελίδα 3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 200.

ΕΘΝΟΦΥΛΑΞ Αθηνών:

φύλλο 758/27-05-1865, σελίδα 2, ψηφιακός σελιδοδείκτης 191.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Αθηνών (Εφημερίς των αρχών της Ι΄ Οκτωβρίου):

φύλλο 615/27-05-1865, σελίδες 3 & 4, ψηφιακοί σελιδοδείκτες 153 & 154.

Η ΕΛΠΙΣ Αθηνών (Εφημερίς των αρχών της Γ΄ Σεπτεμβρίου):

φύλλο 1305/01-06-1865, σελίδα 3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 355.

ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ Αθηνών:

φύλλο 656/22-05-1865, σελίδα 4, ψηφιακός σελιδοδείκτης 190.

φύλλο 657/25-05-1865, σελίδες 3 & 4, ψηφιακοί σελιδοδείκτες 191 & 192.

2. Κώστα Δημοσθ. Γαλλή, Ο εκλογικός κατάλογος του Δήμου Λαμιέων του 1879 (ήτοι Λαμίας, Σαραμουσακλή, Μεγ. Βρύσης, Λιμογαρδίου, Παλαιοχωρίου, Δίβρης, Δερβέν Φούρκας, Τσοπανλατών, Δαϊτσάς, Μπεκή, καλυβίων, Κόμματος, Ιμίρμπεη και Ταράτσας), Αθήνα 1984.

3. Περιοδική έκδοση ΠΟΙΚΙΛΗ ΣΤΟΑ ΙΕ΄(1912), Εικόνες και βιογραφήματα, Κωνσταντίνος Μαλλιόπουλος, σελίδες 615-617.

 

 

 

 

Η περιοδεία του βασιλιά Γεωργίου Α΄ στη Φθιώτιδα το 1865 μέσα από τις εφημερίδες της εποχής

  

Εικ.1. Το αρχοντικό του Ηρακλή Χρ. Τσάλλη στην πλατεία Διάκου της Λαμίας σε φωτογραφία του 1950. Εδώ κατέλυσε το 1865 ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄. Κτίσθηκε από Ιταλούς τεχνίτες στις αρχές της δεκαετίας του 1850 σε οικόπεδο που αγόρασε ο Χρήστος Τσάλλης. Είχε πολλά παράθυρα, δωμάτια, μεγάλα μπαλκόνια, σάλες, καθιστικά και πολλούς βοηθητικούς χώρους. Διακοσμήθηκε με τοιχογραφίες από Ιταλούς ζωγράφους. Διέθετε ακριβά έπιπλα και πιάνο. Στις δεξιώσεις καλούσαν μουσικούς. Οι προσκεκλημένοι τους ήταν επίσημοι της υψηλής τοπικής και της αθηναϊκής κοινωνίας. Διέθετε αυλή, μεγάλο κήπο µε δένδρα, άνθη και έναν αιωνόβιο πλάτανο. Η αυλή περιβαλλόταν από ψηλό πετρόκτιστο μαντρότοιχο. Κάτω από τον πλάτανο τους θερινούς μήνες παραθέτονταν δεξιώσεις με συμμετοχή μουσικών με βιολί και πιάνο. Το 1920 πουλήθηκε στον έμπορο Γεώργιο Ποντικόπουλο (βλέπε: Οδηγός της Λαμίας του έτους 1920. Μέρος Α΄). Το 1970 αγοράσθηκε από τους αδελφούς Σαμαρά, κατεδαφίστηκε και στη θέση του κτίσθηκε το ξενοδοχείο Σαμαράς, το οποίο εγκαινιάσθηκε το 1974. (περισσότερα για την οικογένεια Τσάλλη βλέπε άρθρο στην εφημερίδα Λαμιακός Τύπος του Κων/νου Αθ. Μπαλωμένου, Φεουδαρχικά κατάλοιπα. Οικογένειες μεγαλοκτηματιών Τσάλλη στην περιοχή Λαμίας και τσιφλίκι Ιµίρµπεη.) (πηγή φωτογραφίας: Νίκος Ταξ. Δαβανέλλος, Λαμία, το χρονικό μιας πόλης, Αθήνα 1994, σελίδα 146).

 

 

Ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ σε μία από τις πρώτες περιοδείες του στο Ελληνικό Βασίλειο, μία εβδομάδα μετά το Πάσχα (†Κυριακή 4 Απριλίου 1865), περιόδευσε στις επαρχίες της τότε Ανατολικής Ελλάδας (Ανατολική Στερεά Ελλάδα). Στη Φθιώτιδα περιόδευσε το χρονικό διάστημα από 10 έως 18 Απριλίου 1865 (Ιουλιανό ημερολόγιο).

 

Η αναγγελία της περιοδείας στις εφημερίδες

Η αναγγελία και το αναλυτικό πρόγραμμα της περιοδείας δημοσιεύθηκε στις εφημερίδες της εποχής. Η αθηναϊκή εφημερίδα ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ αναδημοσιεύει στο πρωτοσέλιδό της κύριο άρθρο της λαμιώτικης εφημερίδας ΦΑΡΟΣ ΤΗΣ ΟΘΡΥΟΣ με την αναγγελία της περιοδείας. Στο άρθρο περιγράφεται η προετοιμασία της υποδοχής από το λαό. Προαναγγέλλεται η συμμετοχή στην υποδοχή και του Οθωμανού διοικητή Θεσσαλίας Χασάν πασά με το επιτελείο του, ο οποίος θα μεταβεί για το σκοπό αυτό στη Λαμία από τη Λάρισα.

Γράφει το άρθρο:

«Ο Βασιλεύς εις περιοδείαν

Μέγας και απερίγραπτος υπάρχει ενθουσιασμός των εν ταίς επαρχίαις Ελλήνων παντός πολιτικού χρωματισμού και πάσης τάξεως υποδεχομένων τον μυριοπόθητον και αξιολάτρευτον Βασιλέα των Γεώργιον τον Α΄. Μεγάλη χαρά και αγαλίασις υπάρχει εζωγραφισμένη εις τα φαιδρά πρόσωπα ανδρών, γυναικών και παίδων. Άπασα η Ανατολική Ελλάς, της οποίας τάς πόλεις μέλλει να επισκεφθή ο Βασιλεύς, ευρίσκεται εις αέναον κίνησιν. Οι πάντες προετοιμάζονται προς υποδοχήν του Ηγεμόνος των. Και δήμοι και κοινότητες και άτομα φιλοτιμούνται τίς να υπερβή τον έτερον εις την φιλοκαλίαν, εις την καθαριότητα, και εις πάν ό,τι δύνανται να ευκολύνη την διάβασιν και να τέρψη τον Βασιλέα. Είναι πρωτοφανής και μοναδική η προθυμία των χωρικών εξελθόντων αυθορμήτως να καθαρίσωσι και διορθώσωσιν, όσον το δυνατόν, τούς δρόμους ένθα μέλλει να διαβή ο βασιλεύς μετά της συνοδίας του· όλα τα χωρία προετοιμάζονται άνδρες γυναίκες και παιδία ενδυόμενοι τα λαμπριάτικα φορέματά των να εξέλθωσιν κατά κοινότητας εις το πλησιέστερον μέρος του δρόμου και να υποδεχθώσι τον αξιολάτρευτον Βασιλέα των χορεύοντες, τραγωδούντες και αγαλλόμενοι. Αλλ’ όχι, δεν είναι μόνη η Στερεά Ελλάς ήτις από άκρου έως άκρου συνεκινήθη διά τον ερχομόν του Βασιλέως, αλλά η συγκίνησις αύτη ωσεί ηλεκτρικός σπινθήρ διεδόθη και εις άπασαν την γείτονα Θεσσαλίαν· και ιδού Πασσάδες, Δερβεναγάδες, Μπέηδες μετά πολυτελεστάτου επιτελείου και στρατού, καθώς και πολλοί οικοκυραίοι έρχονται εις Λαμίαν ίνα προσφέρωσι τώ Βασιλεί των Ελλήνων τα σεβάσματά των. Λέγεται ότι ο εξοχώτατος Χασάν Πασιάς διοικητής της Θεσσαλίας, αδεία της Υ(ψηλής) Π(ύλης) εκτός του ανωτέρω επιτελείου θέλει συνοδεύεσθαι και από τινας αρχιερείς της Θεσσαλίας, ερχόμενος εις Λαμίαν προς υποδοχήν του Βασιλέως (Φάρος Όθρυος)» (ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ 592/13-04-1865, σελίδα 1, ψηφιακός σελιδοδείκτης 107).

Η ΑΥΓΗ δημοσιεύει αναλυτικά το πρόγραμμα της περιοδείας του βασιλιά ως εξής:

«Περιοδεία του βασιλέως.

Είναι γνωστόν, ότι ο βασιλεύς απεφάσισε να επιχειρήση περιοδείαν τινά κατά την ανατολικήν Ελλάδα· κατά το εκδοθέν επί τούτω δρομολόγιον η προκειμένη περιοδεία εκανονίσθη ως ακολούθως.

Ο βασιλεύς θ’ αναχωρήση εντεύθεν την 7 του προσεχούς απριλίου, και θα μεταβή εις το Τατόϊον (Δεκέλειαν), ιδιόκτητον χωρίον του αυλάρχου κ.Σκαρλάτου Σούτσου. Εκείθεν θα κατευθυνθή εις Χαλκίδα την 8, την δε εννάτην θα αναπαυθή αυτόθι.

Την 10 απριλίου θα ήναι εις Αταλάντην· την 11 εις Καινούριον· την 12 εις Λαμίαν και την 13 εις Στυλίδα, αφ’ ής θα επιστρέψη αυθημερόν εις Λαμίαν.

Την 14 θα ήναι εις Αντινίτσαν, την 15 εις Γιανιτσούν, την 16 εις Υπάτην, όπου θα αναπαυθή την 17 του μηνός.

Εντεύθεν αναχωρήσας θα φθάση την 18 εις Γραβιάν, την 19 εις Άμφισσαν, αφ’ όπου θα κατευθυνθή εις την μονήν του «Οσίου Λουκά» την 21, και την 22 θα ήναι εις Λεβαδείαν, ένθα θέλει αναπαυθή μίαν ημέραν, την 23· εξής θα ήναι την 24 εις Θήβας, την 25 εις Ειδυλλίαν και την 26 θα επανέλθη εις τάς Αθήνας.

Περί του ταξειδίου τούτου θέλομεν γράψει πλατύτερον τα εικότα κατόπιν.» (ΑΥΓΗ 1404/27-03-1865, σελίδα 2, ψηφιακός σελιδοδείκτης 122).

Το πρόγραμμα δημοσιεύθηκε και στο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΣ ΑΣΤΗΡ της Κωνσταντινούπολης. Μικρή αλλαγή υπήρξε στο πρόγραμμα και ο βασιλιάς από την Αταλάντη μετέβη πρώτα στη Στυλίδα ακτοπλοϊκά, και στη συνέχεια δια ξηράς στη Λαμία.

Οι εφημερίδες ΕΘΝΟΦΥΛΑΞ και ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ αναφέρουν περιληπτικά την είδηση της περιοδείας ως εξής:

«Η Α.Μ. ο βασιλεύς προτίθεται σκοπόν να επισκεφθή τινας των πόλεων της στερεάς Ελλάδος, οίον την Λαμίαν, την Στυλίδα, την Άμφισσαν, την Λεβαδείαν, τάς Θήβας και τα εν τη περιφερεία των πόλεων τούτων κείμενα μέρη. Καθ’ ά επληροφορήθημεν, η Α.Μ. θ’ αναχωρήση εντεύθεν την 7 απριλίου, ημέραν τετάρτην, και θα ταξιδεύση διά ξηράς.» (ΕΘΝΟΦΥΛΑΞ 718/22-03-1865, σελίδα 3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 111).

«-Κατά τάς δέκα του προσεχούς μηνός απριλίου ο βασιλεύς θα εξέλθη εις περιοδίαν κατά την Στερεάν Ελλάδα. Θα επισκεφθή πρώτον τάς Θήβας, την Λεβαδείαν, την Εύβοιαν, την Λαμίαν και άλλας πόλεις. Είναι δε λίαν πιθανόν να επισκεφθή και τάς Πάτρας, την Κόρινθον και το Μεσολλόγιον.» (ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ 616/20-03-1865, σελίδα 3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 110). Η είδηση από την ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ αναδημοσιεύθηκε και στο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας ΑΜΑΛΘΕΙΑ της Σμύρνης.

 

Στη Λαμία

Σύμφωνα με το πρόγραμμα, το Σάββατο 10 Απριλίου ο βασιλιάς από τη Χαλκίδα μετέβη ακτοπλοϊκώς στη Σκάλα Αταλάντης και από εκεί στην Αταλάντη. Εκεί αφίχθη στις πέντε παρά τέταρτο το απόγευμα. Τον υποδέχθηκαν ο δήμαρχος, ο οποίος τον προσφώνησε, η δημοδιδασκάλισσα και οι κάτοικοι. Μαθήτριες του προσέφεραν ανθόπλεκτο στεφάνι.

Από την Αταλάντη μετέβη ακτοπλοϊκά στη Στυλίδα. Προφανώς διοργανώθηκε και εκεί αντίστοιχη υποδοχή, λεπτομέρειες της οποίας δεν δημοσιεύουν οι εφημερίδες. Η επίσκεψη όμως αυτή στάθηκε αφορμή για να ιδρυθεί στη Στυλίδα τηλεγραφικός σταθμός, όπως έγραψε ο ΦΑΡΟΣ ΤΗΣ ΟΘΡΥΟΣ και αναδημοσιεύει η ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ:

«-Η Α.Μ. ηυδόκησε να διατάξη, ίνα συστηθή τηλεγραφικός σταθμός και εν Στυλίδι, και η διαταγή της Α.Μ. αυθωρεί εξετελέσθη, και το τηλεγραφείον εν Στυλίδι εσυστήθη. Ευγνωμονούντες οι κάτοικοι Στυλίδος διά το δείγμα τούτο ευμενείας όπερ η Α.Μ. απέδειξεν εις την ιστορικήν πόλιν Στυλίδος, καθικετεύουσιν όπως ευδοκήση και διατάξη ίνα συστηθή ειρηνοδικείον, καθαρισθή ο λιμήν και ανεγερθή το υγειονομικόν και τελωνιακόν κατάστημα. Αυταί εισίν αι πραγματικαί ανάγκαι της παραλίου πόλεως Στυλίδος, περί της θεραπείας των οποίων καθικετεύουσι θερμώς τον φιλόλαον βασιλέα των, παρ’ ού και μόνον προσδοκώσι την πρόοδον της πόλεώς των, αφού από τούς κατά καιρόν διαφόρους υπουργούς απελπίσθησαν. (Φάρος Όθρυος)» (ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ 658/27-05-1865, σελίδες 3 και 4, ψηφιακοί σελιδοδείκτες 193 και 194).

Από τη Στυλίδα μετέβη οδικά στη Λαμία. Εκεί έφθασε την Δευτέρα 12 Απριλίου στις 3 το μεσημέρι. Του επιφυλάχθηκε θερμή υποδοχή. Είχαν μεταβεί στην πόλη και κάτοικοι των γύρω χωριών για να τον υποδεχθούν. Ο δρόμος Στυλίδας-Λαμίας είχε καθαρισθεί και στολισθεί με άνθη και κλαδιά. Ο εκτελών χρέη Νομάρχη Γραμματέας της Νομαρχίας Θ. Βασιλειάδης μαζί με τον Μοίραρχο της Χωροφυλακής και τον Ίλαρχο επικεφαλής ίλης ιππικού, τον προϋπάντησαν στην είσοδο της πόλης. Εκεί ο βασιλιάς στάθηκε κάτω από την αψίδα που είχε στηθεί προς τιμήν του και δέχθηκε τιμές.

Όλες οι άλλες πολιτικές και στρατιωτικές αρχές τον υποδέχθηκαν στην πλατεία Ομονοίας (σήμερα πλατεία Πάρκου). Μεταξύ αυτών και ο Οθωμανός διοικητής Θεσσαλίας Χασάν πασάς με πολυπληθή συνοδεία αξιωματούχων (μπέηδες, αρχιερείς, έμποροι και άλλοι κάτοικοι της Θεσσαλίας). Η παρουσία του Χασάν πασά συνδέεται με τη μεταρρύθμιση του Τανζιμάτ (εκσυγχρονισμός και εξευρωπαϊσμός του κράτους) και στην προσπάθεια της Οθωμανικής κυβέρνησης (Υψηλή πύλη) για καλλιέργεια καλών σχέσεων με τις γειτονικές χώρες.

Στην πλατεία Ομονοίας προσφώνησε το βασιλιά ο Δήμαρχος Λαμίας Δήμος Παπαβασιλείου (1800-1878) ως εξής:

“Μεγαλειότατε!

Δήμαρχος του Δήμου Λαμίας της Επαρχίας Φθιώτιδος ευτυχή λογίζομαι εμαυτόν διερμηνεύων προς την Υμετέραν Μεγαλειότητα την ειλικρινή πίστιν και την άδολον αφοσίωσιν των συνδημοτών μου.

Η Ελλάς, Μεγαλειότατε, αφού επί πολύ ποικίλας υπέστη δοκιμασίας μετ’ αγαλλιάσεως ενθυμείται και εγκαρδίως μνημονεύει την 18 Μαρτίου 1863 αξιομνημόνευτον ημέραν της εκλογής της Υμετέρας Μεγαλειότητος.

Ναι, Μεγαλειότατε, ανεξάλειπτος μένει εν ταίς καρδίας μας η ημέρα εκείνη, αφ’ ής εγκαινιάσθη νέα διά την πατρίδα μας εποχή ευνομίας, ευημερίας και προόδου, και καθ’ ήν απηλαύσαμεν συνταγματικόν Ηγεμόνα, την ισχύν του στηρίξαντα εις την αγάπην του λαού του.

Πιστός, Μεγαλειότατε, των αισθημάτων των συνδημοτών μου διερμηνεύς, αναπέμπω μετ’ αυτών προς τον ύψιστον τάς υπέρ της υγείας και μακροβιότητος της Υμετέρας Μεγαλειότητος ευχάς, και πλήρης πίστεως και σεβασμού μετά του περιεστώτος Λαού σου, αναφωνώ• Ζήτω ο Συνταγματικός Βασιλεύς των Ελλήνων Γεώργιος Α΄.”» (ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ 595/19-04-1865, σελίδες 2-3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 114).

Ακολούθησε η μετάβαση του βασιλιά στον τότε μητροπολιτικό ναό του Αγίου Νικολάου, όπου εψάλη δοξολογία προς τιμήν του. Μετά τη δοξολογία μετέβη στο αρχοντικό (Εικ.1) του Ηρακλή Χρ. Τσάλλη (Εικ.2), όπου κατέλυσε. Στην είσοδο τον περίμεναν μαθήτριες με τη διδασκάλισσά τους, οι οποίες έψαλλαν τον ύμνο του.

 

 

Εικ.2. Ο Ηρακλής Χρ. Τσάλλης (1840-1912) [πηγή φωτογραφίας: Νίκος Ταξ. Δαβανέλλος, Λαμία, τα πρόσωπα (1760-1930), Λαμία 2003, σελίδα 55].

 

Στις 6 το απόγευμα παρουσιάσθηκε ο Οθωμανός διοικητής της Θεσσαλίας Χασάν πασάς μαζί με τον Οθωμανό πρόξενο στη Λαμία Μιχαήλ Αξελό Εφφέντη και το επιτελείο του, για να συγχαρεί το βασιλιά [για τον Οθωμανό πρόξενο βλέπε στην ανάρτηση: «ΠΡΟΞΕΝΕΙΟΝ ΤΗΣ ΥΨΗΛΗΣ ΠΟΡΤΑΣ•ΕΝ ΛΑΜΙΑ•»: το οθωμανικό προξενείο Λαμίας (1846-1881). Μέρος Α΄ (1846-1868)].

Ακολούθησε γεύμα στο οποίο προσκλήθηκαν όλοι οι επίσημοι.

Το βράδυ όλες οι αψίδες που είχαν στηθεί προς τιμήν του βασιλιά, το φρούριο και τα σπίτια της πόλης είχαν φωταγωγηθεί. Το πλήθος έμεινε στην πλατεία και μετά τα μεσάνυχτα ζητωκραυγάζοντας και πανηγυρίζοντας με μουσικά όργανα την έλευση του βασιλιά. Τη γιορτή λάμπρυναν και πυροτεχνήματα που διέθεσε ο δήμος Λαμιέων και ιδιώτες.

Την επόμενη ημέρα, Τρίτη 13 Απριλίου, ο βασιλιάς επιθεώρησε τη φρουρά και τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Τον ακολουθούσε πλήθος λαού, το οποίο τον επευφημούσε και ζητωκραύγαζε.

Κατά τη παραμονή του στη Λαμία ο βασιλιάς πληροφορήθηκε το θάνατο από φυματίωση του διαδόχου του ρωσικού θρόνου μεγάλου δούκα Νικολάου Αλεξάντροβιτς στη Νίκαια της Γαλλίας: «-Τηλεγράφημα ανήγγειλεν εις τα ανάκτορα τον θάνατον του μεγάλου Δουκός Νικολάου και διαδόχου του θρόνου της Ρωσσίας. Ο θάνατος ούτος κατελύπησε, δεν αμφιβάλλομεν, την Α.Μ. τον Βασιλέα Γεώργιον, καί τοι εν περιοδεία διατελούντα, διότι ο αποθανών είχε μνηστευθή την αδελφήν του πριγκιπέσσαν της Δανίας Δάγμαρ.» (ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ 593/15-04-1865, σελίδες 2-3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 110).

Όπως προαναφέρθηκε, στην υποδοχή του βασιλιά στη Λαμία συμμετείχε και ο Οθωμανός Χασάν πασάς διοικητής της Θεσσαλίας με τη συνοδεία του. Έφερε τον τίτλο Μιρί Μιράν (τουρκ. mir-i miran, δηλαδή άρχοντας των αρχόντων) και μπεηλέρμπεης ή μπεγλέρμπεης/υποστράτηγος (τουρκ. beglerbegi). Ο πλήρης τίτλος του στα τουρκικά ήταν Mutasarrıfı Kamil Hasan Hüseyin Paşa (βλέπε στη διδακτορική διατριβή: Dilek Ozkan, Ottoman perceptions and considerations on the first ottoman-greek borderlands in Thessaly (1832-1865), Athens 2016, page 262).

Ο Χασάν πασάς συνοδευόταν από 200 περίπου άτομα και είχε αφιχθεί στη Λαμία από την Κυριακή 11 Απριλίου. Απόσπασμα ελληνικού ιππικού είχε μεταβεί στην οροθετική γραμμή για να προϋπαντήσει και συνοδέψει τους Οθωμανούς επισήμους στη Λαμία.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Η ΕΛΠΙΣ «Η αποστολή του διοικητού Θεσσαλίας είναι δείγμα ευγνωμοσύνης της Οθωμανικής κυβερνήσεως προς τον συνοδεύοντα τον Βασιλέα Κ.Σπόννεκ διά τάς τόσον σοφάς συμβουλάς, άς δεν έπαυσε δίδων τώ Βασιλεί, και αίτινες την μέν Ελλάδα κατέστησαν πρότυπον βασίλειον εν τη Ανατολή, από δε της Τουρκίας αφήρεσαν πάντα φόβον ως προς τάς Ελληνικάς επαρχίας της αυτοκρατορείας.» (Η ΕΛΠΙΣ 1299/20-04-1865, σελίδες 2-3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 343). Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι λίγο αργότερα ο Καρλ Βίλχελμ Έπινγκεν Σπόνεκ (Δαν. Carl Wilhelm Eppingen Sponneck), λόγω των αντιδράσεων των Ελλήνων πολιτικών και του λαού, αποπέμφθηκε από το βασιλιά και αναχώρησε από την Ελλάδα.

Η εφημερίδα Η ΕΛΠΙΣ με την ευκαιρία της επίσκεψης του Οθωμανού διοικητή Θεσσαλίας αναδημοσιεύει από τη λαμιώτικη εφημερίδα ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ τα εξής:

«Ομιλούσα περί της επισκέψεως του Οθωμ(ανού) διοικητού η εν Λαμία εκδιδομένη Φωνή του Λαού προσθέτει τα εξής:

Εκ της ευκαιρείας ταύτης, πιστεύομεν ωφεληθήσονται και πολλοί αρχαίοι οθωμανοί κάτοικοι Λαμίας οι εκπατρισθέντες παραλόγως κατά το 1833 εκ φανατισμού, εκλείψαντος ευτυχώς ήδη κατά μέγα μέρος, και δυστυχούντες εν τε τη Λαρίσση και ταίς άλλαις Θεσσαλικαίς πόλεσιν, όπως επισκεφθώσι τον τόπον γεννήσεώς των, και βεβαιωθώσιν οποία τεράστια διαπράττονται εις μέρη όπου βασιλεύει η ισότης ελευθερία και ευνομία.

Η Πόλις Λαμία καθ’ ήν εποχήν εγκατέλιπεν αυτήν η Τουρκία απετελείτο εξ ερειπίων, και τινων σεσαθρωμένων οικημάτων, ήδη δε εν διαστήματι μικρώ, και οικοδομάς λαμπράς απέκτησεν, και δρόμους και πλατείας, τόσην δε τιμήν έλαβον τα οικόπεδα, ώστε πρό ολίγου πωληθέντων τοιούτων κατά την θέσιν Γύφτικα, όπου υπήρχεν εν τουρκικόν νεκροταφείον, δι’ έκαστον γαλλικόν μέτρον προσεφέρθησαν τριάκοντα δραχμαί, ήτοι αντί 50-100 γροσίων δι’ ών επωλήθη το στρέμα κατά την αναχώρησιν των Οθωμανών, η αξία του στρέματος αποτελουμένου εκ 1000 μέτρων, ανέρχεται ήδη εις δραχ. 30.000 ! ! »

Η αύξησις αύτη της ευημερίας των κατοίκων, και της τιμής των ιδιοκτησιών εγένετο επί του επαράτου Όθωνος. Ας ίδωμεν οποία έσεται αφού η Ελλάς κατασταθή πρότυπον βασίλειον εν τη Ανατολή.» (Η ΕΛΠΙΣ 1299/20-04-1865, σελίδες 2-3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 343).

Οι εφημερίδες ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ και ΑΡΜΟΝΙΑ, μέσω των αναδημοσιεύσεών τους από τις εφημερίδες ΦΑΡΟΣ ΤΗΣ ΟΘΡΥΟΣ και ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ αντίστοιχα, διασώζουν λεπτομέρειες για την επίσκεψη και τα πρόσωπα της συνοδείας του Χασάν πασά. Συνοδευόταν από τους εξής υψηλόβαθμους αξιωματούχους:

1. Μουσταφά μπέης, Συνταγματάρχης ιππικού.

2. Μεχμέτ Αλή εφέντης, Συνταγματάρχης και υπασπιστής του Σατρατζάμ (τιμητικός τίτλος, τουρκ. Sadrazam).

3. Χαλήμπεης Φράσαρης, της γνωστής αλβανικής οικογένεια των Φράσερι (αλβ. Frashëri), Γενικός Δερβέναγας Θεσσαλίας και Καπουτζίμπασης (επίτιμος υπασπιστής του Σουλτάνου) (τουρκ. Kapıcıbaşı).

4. Ρουστέμ μπέης, Χιλίαρχος των ζαπτιέδων (χωροφυλάκων) της Θεσσαλίας.

5. Ιωάννης Μπραχόπουλος, Καπουτζίμπασης (επίτιμος υπασπιστής του Σουλτάνου) Αζάς του Μετζλισίου (δηλαδή μέλος του ανωτάτου συμβουλίου της Λάρισας) (τουρκ. Aza Meclisi).

6. Πολλοί άλλοι κατώτεροι αξιωματικοί και υπηρέτες.

Για την υποδοχή και φιλοξενία του Χασάν πασά οι αρχές της Λαμίας είχαν προετοιμάσει το αρχοντικό του Ηρακλή Χρ. Τσάλλη. Για τα μέλη της συνοδείας του είχαν προετοιμάσει άλλα πολυτελή σπίτια της πόλης. Ο Οθωμανός πρόξενος όμως Μιχαήλ Αξελός Εφφέντης φιλοξένησε στο σπίτι του τον Χασάν πασά. Ωστόσο δεν ενδιαφέρθηκε για τη φιλοξενία των άλλων υψηλών προσώπων της συνοδείας του. Πολλοί ανώτατοι Οθωμανοί αξιωματικοί, λόγω έλλειψης χώρου, κοιμήθηκαν στο έδαφος χωρίς να λάβουν κάποια περιποίηση από τον πρόξενο με αποτέλεσμα την έντονη δυσαρέσκειά τους.

Η εφημερίδα ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ αναμεταδίδει την είδηση από την εφημερίδα ΦΑΡΟΣ ΤΗΣ ΟΘΡΥΟΣ:

«-Εις υποδοχήν και περιποίησιν του Χασάν Πασιά η πόλις Λαμία είχεν προετοιμάσει μίαν των λαμπροτέρων και πλουσιωτέρων οικιών, ήτοι την του Ηρακλέους Χ. Τσάλη, καθώς και άλλας διά τους αξιωματικούς του, αλλ’ ατυχώς ο κύριος Πρόξενος εν τη μεγαλοφυΐα του δυσμενώς φερόμενος ίσως κατά της πόλεως, ήτις τον ανέχεται τοιούτον όντα. Διέστρεψε τα πράγματα και έλαβε τον Πασιάν εις την οικίαν του, ήτις διά πάν άλλο ηδύνατο να ήναι κατάλληλος ουχί δε δι’ υποδοχήν ενός τοσούτου υψηλού υποκειμένου μετά τοσαύτης μεγάλης συνοδίας. Διό ως ηκούσαμεν πολλοί των αξιωματικών του Πασά εκοιμήθησαν εις το έδαφος άνευ τινός περιποιήσεως, και σφόδρα δυσηρεστήθησαν. (Φάρος της Όθρυος)». (ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ 596/20-04-1865, σελίδα 4, ψηφιακός σελιδοδείκτης 117).

Κατά την παραμονή τους στη Λαμία ο Χασάν πασάς και οι άλλοι Οθωμανοί αξιωματούχοι παρασημοφορήθηκαν από τις ελληνικές αρχές. Γράφουν οι εφημερίδες:

«-ΕΙΣ τον διοικητήν της Θεσσαλίας Εξ(οχώτατον) Χασιάν πασάν και εις πάντας τούς μετ’ αυτού υποδεχθέντας την Α.Μ. τον νεαρόν ημών βασιλέα, απενεμήθησαν ως εμάθομεν διάφορα παράσημα.» (ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ 650/12-05-1865, σελίδα 4, ψηφιακός σελιδοδείκτης 178).

«Απενεμήθησαν παράσημα εις την Α(υτού) Ε(ξοχότητα) τον διοικητήν Θεσσαλίας Χασάν πασάν και εις πάντας τούς μετ’ αυτού υποδεχθέντας την Α(υτού) Μ(εγαλειότητα) τον νεαρόν ημών βασιλέα, μεγιστάνας και αξιωματικούς του Οθωμ(ανικού) στρατού.» (ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΣ ΑΣΤΗΡ 259/15-05-1865, σελίδα 2, ψηφιακός σελιδοδείκτης 74).

Ο Χασάν πασάς παρέμεινε στη Λαμία μέχρι τις 2 το μεσημέρι της Τετάρτης 14 Απριλίου. Στη συνέχεια συνόδευσε το βασιλιά μέχρι την Αντίνιτσα. Εκεί είχε δώσει διαταγή να μεταβεί ένα τάγμα οθωμανικού πεζικού και ιππικού για την απόδοση τιμών.

 

Στην Αντίνιτσα

Στις 2 το μεσημέρι της Τετάρτης 14 Απριλίου ο βασιλιάς, συνοδευόμενος και από τον Χασάν πασά και άλλους Έλληνες και Οθωμανούς επισήμους, αναχώρησε από τη Λαμία για τη Μονή Αντίνιτσας στη μεθόριο.

Εκεί έφτασε στις 5 το απόγευμα. Γύρω από τη μονή μαζί με τα ελληνικά στρατεύματα, είχαν παραταχθεί δύο ίλες τουρκικού ιππικού και δύο λόχοι Ζουάβων για την απόδοση τιμών. Οι Ζουάβοι (τουρκ. Zuhaf) ήταν μονάδες του οθωμανικού στρατού που δημιουργήθηκαν από την αντιγραφή της δομής, της εκπαίδευσης και της αμφίεσης των Ζουάβων του γαλλικού στρατού.

Ο βασιλιάς διανυκτέρευσε στην Αντίνιτσα και το πρωΐ της Πέμπτης 15 Απριλίου αναχώρησε για Γιανιτσού με τελικό προορισμό της Υπάτη. Ο Χασάν πασάς τον αποχαιρέτισε και αναχώρησε για τη Θεσσαλία.

 

Στην Υπάτη

Στη διαδρομή από την Αντίνιτσα έως την Υπάτη πολλοί κάτοικοι της περιοχής Μακρακώμης και Σπερχειάδας είχαν συγκεντρωθεί για να τον υποδεχτούν.

Ο βασιλιάς έφτασε στην Υπάτη στις 5 το απόγευμα της Παρασκευής 16 Απριλίου. Την επόμενη ημέρα, Σάββατο 17 Απριλίου στις 11 το πρωΐ παρευρέθη στη δοξολογία που ψάλθηκε προς τιμήν του στον κεντρικότερο ναό της Υπάτης. Πρόκειται για το μητροπολιτικό ναό της Υπάτης, τον Άγιο Νικόλαο. Όλη την ημέρα η βασιλική συνοδεία διέμεινε στην Υπάτη. Δεν αναφέρεται ανάβαση στην Οίτη.

 

Η συνέχεια και το τέλος του ταξιδιού

Η βασιλική περιοδεία συνεχίστηκε με διέλευση από τη Γραβιά την Κυριακή 18 Απριλίου. Εκεί ο Γιάννης Μαμούρης με πλήθος λαού υποδέχτηκε το βασιλιά και του έδειξε τις τοποθεσίες και το χάνι που έλαβε χώρα η ομώνυμη μάχη. Η πορεία συνεχίστηκε με προορισμό την Άμφισσα, όπου έφτασε τη Δευτέρα 19 Απριλίου. Διερχόμενος από την περιοχή, μέσω Δελφών που τότε δεν είχαν πραγματοποιηθεί ανασκαφές, έφτασε στη Μονή του Οσίου Λουκά την Τετάρτη 21 Απριλίου. Τις επόμενες δύο ημέρες Πέμπτη 22 και Παρασκευή 23 Απριλίου παρέμεινε στη Λειβαδιά όπου και δέχθηκε τις ευχές για την ονομαστική του εορτή. Το Σάββατο 24 Απριλίου έφτασε στη Θήβα, την Κυριακή 25 Απριλίου στα Βίλια και τη Δευτέρα 26 Απριλίου επέστρεψε στην Αθήνα.

 

 

ΠΗΓΕΣ

Εφημερίδες:

ΑΜΑΛΘΕΙΑ Σμύρνης:

φύλλο 1362/26-03-1865, πρωτοσέλιδο, ψηφιακός σελιδοδείκτης 24.

ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΣ ΑΣΤΗΡ Κωνσταντινουπόλεως:

φύλλο 248/03-04-1865, πρωτοσέλιδο, ψηφιακός σελιδοδείκτης 51.

φύλλο 259/15-05-1865, σελίδα 2, ψηφιακός σελιδοδείκτης 74.

ΑΡΜΟΝΙΑ Κωνσταντινουπόλεως:

φύλλο 111/17-04-1865, σελίδα 2, ψηφιακός σελιδοδείκτης 20.

φύλλο 114/28-04-1865, σελίδα 3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 26.

φύλλο 115/01-05-1865, σελίδα 4, ψηφιακός σελιδοδείκτης 29.

ΑΥΓΗ Αθηνών:

φύλλο 1413/13-04-1865, σελίδα 3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 140.

ΕΘΝΟΦΥΛΑΞ Αθηνών:

φύλλο 730/13-04-1865, σελίδα 2, ψηφιακός σελιδοδείκτης 135.

φύλλο 732/16-04-1865, σελίδες 3 & 4, ψηφιακοί σελιδοδείκτες 139 & 140.

φύλλο 736/22-04-1865, σελίδα 3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 147.

Η ΕΛΠΙΣ Αθηνών (Εφημερίς των αρχών της Γ΄ Σεπτεμβρίου):

φύλλο 1299/20-04-1865, σελίδες 2-3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 343.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Αθηνών (Εφημερίς των αρχών της Ι΄ Οκτωβρίου):

φύλλο 592/13-04-1865, σελίδα 3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 108.

φύλλο 593/15-04-1865, σελίδες 2-3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 110.

φύλλο 594/17-04-1865, σελίδα 2, ψηφιακός σελιδοδείκτης 112.

φύλλο 595/19-04-1865, σελίδες 2-3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 114.

φύλλο 596/20-04-1865, σελίδα 4, ψηφιακός σελιδοδείκτης 117.

ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ Αθηνών:

φύλλο 630/13-04-1865, σελίδα 3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 138.

φύλλο 631/15-04-1865, σελίδα 2, ψηφιακός σελιδοδείκτης 140.

φύλλο 632/16-04-1865, σελίδα 1, ψηφιακός σελιδοδείκτης 141.

φύλλο 650/12-05-1865, σελίδα 4, ψηφιακός σελιδοδείκτης 178.

φύλλο 658/27-05-1865, σελίδες 3 & 4, ψηφιακοί σελιδοδείκτες 193 & 194.

ΤΗΛΕΓΡΑΦΟΣ ΤΟΥ ΒΟΣΠΟΡΟΥ και ΒΥΖΑΝΤΙΣ Κωνσταντινουπόλεως:

φύλλο 866/17-04-1865, σελίδα 3, ψηφιακός σελιδοδείκτης 266.

 

 

 

Η οικονομική συνδρομή των Φθιωτών για την ανέγερση του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1839

 

 

Εικ.1. Η πρόσοψη του Πανεπιστημίου Αθηνών σε σχέδιο του Κρίστιαν Χάνσεν το 1842 (πηγή: ΕΚΠΑ 1837-2017. 180 χρόνια Ιστορίας και Προσφοράς, Αθήνα 2018, σελίδα 36).

 

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών (από το 1932 Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών) εγκαινιάσθηκε στις 3 Μαΐου 1837. Κατά την ίδρυσή του ονομάσθηκε «Οθώνειον Πανεπιστήμιον». Στεγάσθηκε προσωρινά στην οικία Κλεάνθη και Σάουμπερτ, ενώ είχαν αρχίσει εργασίες για την κατασκευή του Κεντρικού Κτηρίου.

Τον Ιανουάριο του 1839, ο πρύτανης Γεώργιος Αλεξ. Ράλλης συγκρότησε επιτροπή με σκοπό τη συγκέντρωση χρηματικών δωρεών για την έναρξη οικοδομικών εργασιών προς κατασκευή του κτιρίου του. Μέλη της επιτροπής υπήρξαν οι Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Γεώργιος Κουντουριώτης και Νεόφυτος Βάμβας.

Στις 2 Ιουλίου 1839, ο Όθωνας σε επίσημη τελετή έθεσε τον θεμέλιο λίθο και οι εργασίες άρχισαν. Το κτίριο είχε σχεδιάσει ο Χανς Κρίστιαν Χάνσεν (Εικ.1). Το Δεκέμβριο του 1840 είχε ολοκληρωθεί μία πτέρυγα. Το Νοέμβριο του 1841 άρχισαν τα πρώτα μαθήματα στο Κεντρικό κτήριο, χωρίς όμως να έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες. Η κατασκευή της κύριας πτέρυγας (Προπύλαια) ολοκληρώθηκε το 1843, υπό την επίβλεψη του αρχιτέκτονα Εδουάρδου Σάουμπερτ. Η κατασκευή του κτιρίου ολοκληρώθηκε το 1851.

Στον έρανο που πραγματοποιήθηκε για τη συγκέντρωση χρημάτων συμμετείχε και η περιοχή της Φθιώτιδας. Στο φύλλο 88/13-08-1839 της αθηναϊκής εφημερίδας ΑΙΩΝ δημοσιεύθηκε ανταπόκριση με τίτλο «Απόσπασμα ιδιαιτέρας αλληλογραφίας Λαμίας» και ημερομηνία 3 Αυγούστου 1839. Η ανταπόκριση αναφέρεται στη συμμετοχή των κατοίκων της Λαμίας και της ευρύτερης περιοχής στον έρανο.

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται, ο διοικητής Φθιώτιδος Παναγιώτης Λιδωρίκης (1800-1861) δημοσίευσε εγκυκλίους, μέσα από τις οποίες αποδείκνυε τα οφέλη από την ίδρυση του Πανεπιστημίου και προέτρεπε τις δημοτικές αρχές και τους δημότες της περιοχής να συνεισφέρουν με τις συνδρομές τους.

Παράλληλα οι Κυριακός Τασσίκας, Δημήτριος Σκουμπουρδής, οικογένεια Τσάλλη, Αναγνώστης Ζητουνιάτης και το δημοτικό συμβούλιο της Λαμίας συμμετείχαν στον έρανο.

Ο Δήμος Λαμιέων, παρ’ όλη την ανέχεια του δημοτικού ταμείου, λόγω των εξόδων που προέκυπταν καθημερινά από την παραμεθόρια θέσης της πόλης, συγκέντρωσε 300 δραχμές. Ο κατάλογος των συνδρομών μέσα στην πόλη της Λαμίας έφθασε στο ποσό των 150 δραχμών. Οι πλουσιότεροι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής προσέφεραν από 100 έως 500 δραχμές ενώ οι οικονομικά ασθενέστεροι από 20 δραχμές.

Από την ανταπόκριση της εφημερίδας αντλείται η πληροφορία, ότι το 1839 σε ορισμένες περιοχές της Φθιώτιδας πραγματοποιούνταν έργα κοινής ωφελείας:

-στο δήμο Δρυόπων αποπερατώθηκε λιθόκτιστο δημοτικό σχολείο. Ο δήμος Δρυόπων είχε έδρα τις Κομποτάδες και το 1841 συνενώθηκε με τους δήμους Οιτών (Ροδοντίων) και Οιτών (Τραχίνος) σχηματίζοντας το δήμο Ηρακλειωτών (βλέπε: Ιστορική εξέλιξη του νομού Φθιώτιδας. Μέρος Β΄: Η Επαρχία Φθιώτιδος).

-στο δήμο Φαλάρων οικοδομούνταν δημοτικό σχολείο χωρητικότητας 150 μαθητών.

-στο δήμο Υπάτης πλησίαζε προς το τέλος η οικοδόμηση δημοτικού και ελληνικού(σχολαρχείου) σχολείου.

Αναλυτικότερα, γράφει η εφημερίδα ΑΓΩΝ:

«Απόσπασμα ιδιαιτέρας αλληλογραφίας Λαμίας.

Βλέπων καθ’ ημέραν από τάς Εφημερίδας, ότι γίνονται πανταχού συνδρομαί διά την ανέγερσιν του Πανεπιστημίου εις διάφορα μέρη του Κράτους, με πολύν ζήλον και ικανήν άμιλλαν, υποθέτεις ίσως, ότι εις μόνην την Διοίκησιν της Φθιώτιδος ούτε φιλομάθεια ούτε φιλοκαλία καμμία υπάρχει, αγνοών τι έγεινεν εισέτι ενθάδε περί του αντικειμένου τούτου. Πιστεύεις βέβαια, ότι λαός άγροικος εισέτι οι κάτοικοι της Φθιώτιδος, δεν έστρεψε μηδαμώς την προσοχήν του εις την παιδείαν, και δεν εγνώρισεν εισέτι την μεγάλην ανάγκην του να επανακάμψουν τα φώτα εις την πρώτην εστία των. Διά να σε εξετάσω λοιπόν, φίλε μου! από τυχούσαν τοιαύτην απάτην, ενόμισα καλόν να σε ειδοποιήσω εν συνόψει, ότι υπάρχει όλως διόλου το εναντίον. Μόλις έφθασεν ενθάδε επίσημος είδησις του ότι εις την Ελλάδα ανεγείρεται κατά Β(ασιλικήν) έγκρισιν Πανεπιστήμιον, διά να σπουδάζωσιν οι Ελληνόπαιδες εν γένει, όσοι, διά να διδαχθώσιν άλλοτε, ήσαν ηναγκασμένοι να καταφεύγωσι με μεγάλας και διαφόρους δυσκολίας εις ξένα Κράτη. και αμέσως αλλεπάλληλοι εγκύκλιοι του Διοικητού Κυρίου Π. Λοιδωρίκη ανέπτυξαν εις τους Δημότας και τάς Δημοτικάς Αρχάς τα εκ του ευεργετικού τούτου έργου της Α(υτού) Μ(εγαλειότητος) οφέλη. Αι νουθεσίαι και παραινέσεις αύται του Κυρίου Διοικητού εύρον την μεγαλητέραν υποδοχήν προς άπαντας, και μέχρι σήμερον ανέβη ο κατάλογος των συνδρομών μόνον εντός της πόλεως Λαμίας εις 150 περίπου Δραχμάς.

Ο Δήμος των Λαμιαίων μ’ όλην την ανέχειαν του Δημοτ(ικού) Ταμείου, μ’ όλα τά έκτακτα έξοδα, τα οποία ως εκ της θέσεώς του, κειμένου εις τα μεθόρια, έχει καθ’ ημέραν, συνέδραμε 300 Δραχμάς· μικροτέρα δε συνδρομή από τους κατοίκους της ενδεεστέρας τάξεως δεν είναι των 20 Δραχμών, εν ώ οι προκριτώτεροι του τόπου προσέφερον από 100 μέχρι 500.

Πότε δε γίνονται τοιαύται συνδρομαί; ότε εις τον Δήμον των Δρυόπων ετελείωσε πρό τινων ημερών έν λιθόκτιστον Δημοτικ(όν) Σχολείον, εις τον Δήμον των Φαλάρων οικοδομείται έν έτερον 150 μαθητών χωρητικότητος, και εις τον Δήμον της Υπάτης πλησιάζει εις το τέλος έν έτερον Δημοτικόν, επί του οποίου ανεγείρεται και Ελληνικόν· ότε τέλος πάντων έγεινεν η σχεδιαγράφησις της φερούσης από την πόλιν της Υπάτης εις τα θερμά ύδατα οδού, και επεκυρώθησαν παρά της Διοικήσεως πράξεις του Δημοτικού Συμβουλίου Λαμίας και Φαλάρων, διά να γένη με τον αυτόν τρόπον άλλη μία αμαξωτή οδός από την πόλιν της Λαμίας μέχρι του παραλίου Στηλίδος· απόστασις ωρών τεσσάρων.

Μάθε και πείσου λοιπόν, φίλε μου! ότι οι κάτοικοι της Φθιώτιδος είναι φιλόμουσοι και φιλόκαλοι αρκετά, και δεν ανέχονται να μείνωσι τελευταίοι εις την πρόοδον του πολιτισμού των λοιπών μερών της Ελλάδος, μ’ όλα όσα απαντώσι προσκόμματα ως κάτοικοι των μεθορίων. Δεν αφίνω όμως τάς πληροφορίας μου ταύτας, εάν δεν προσθέσω εισέτι επί τέλους, ότι χρεωστούμεν επίσης πολύ διά την κατόρθωσιν των ειρημένων ου μόνον εις τάς προσπαθείας του Διοικητού μας, αλλά και εις τους Κυρίους Τασήκαν, Δ.Σκουμπουρδήν, Τζαλαίους, Α.Ζητουνιάτην και το Δημοτικόν συμβούλιον Λαμίας.

Εν Λαμία, την 2 Αυγούστου 1839.»

 

ΠΗΓΗ

Εφημερίδα ΑΙΩΝ, φύλλο 88/13-08-1839, σελίδα 4.

 

 

 

 

Ο ιερέας Ιωάννης Κων. Παπαϊωάννου (1878-1946) από το Τσερνοβίτι (σήμερα Παλαιοκερασιά) Φθιώτιδας

Από παλαιότερες προφορικές μαρτυρίες είχαμε καταγράψει την πληροφορία, ότι στις αρχές του 20^ου αιώνα υπήρξε ιερέας με επώνυμο Παπαϊωάννου στη Στυλίδα και τόπο καταγωγής του το Τσερνοβίτι (σήμερα Παλαιοκερασιά) Φθιώτιδας.

Αρκετά χρόνια αργότερα, σε ομάδα κοινωνικής δικτύωσης (facebook: ΣΤΥΛΙΔΟΣ ΕΝΘΥΜΗΜΑΤΑ) αναρτήθηκαν οικογενειακές φωτογραφία του ιερέα και της οικογένειάς του (Εικ.1αβγ).

 

Εικ.1α. Η οικογένεια του ιερέα Ιωάννη Παπαϊωάννου. Από αριστερά και πίσω ο Κώστας, η Γαρυφαλλιά και ο Νικόλαος. Εμπρός ο ιερέας, η πρεσβυτέρα Μαρία με την κόρη τους Ευθυμία στην αγκαλιά, ο Χαρίλαος και η Ελένη. Κάτω αριστερά, σύμφωνα με την δημοσίευση, είναι η μητέρα του ιερέα που όμως δεν διακρίνεται. (πηγή: https://www.facebook.com/photo/?fbid=954078764658818&set=g.635349259844087).

 

Εικ.1β. Πάσχα 1940. Στο σπίτι του ιερέα Ιωάννη Παπαϊωάννου (πρώην Σχολαρχείο). Από δεξιά: Ελένη, Χαρίλαος, Αγγελική, Μαρία (πρεσβυτέρα), Ευθυμία και ο ιερέας Ιωάννης Παπαϊωάννου. Δίπλα του ο Νίκος Σκαντζούρης με την σύζυγο του Γαρυφαλιά και τον γιο του Κώστα. (πηγή: https://www.facebook.com/photo/?fbid=703568039709893&set=g.635349259844087).

 

 

Εικ.1γ. Το 1942 στο σπίτι του ιερέα Ιωάννη Παπαϊωάννου (πρώην Σχολαρχείο). Οι νεόνυμφοι Κώστας και Αγγελική Παπαϊωάννου. Δίπλα στη νύφη η κουμπάρα Σωσώ Σαραφίδη με τον μικρό Αχιλλέα Σαραφίδη, ο μικρός Κώστας Σκαντζούρης που τον κρατά στους ώμους του η Μαρία Παπαϊωάννου (πρεσβυτέρα) και δίπλα της η Γαρυφαλλιά Σκαντζούρη. Δίπλα στον γαμπρό, με τα άσπρα, η αδελφή του Έφη Παπαϊωάννου-Παππή, ο ιερέας Ιωάννης Παπαϊωάννου, δίπλα του η Ελένη Παπαϊωάννου, η Ευθαλία Σαραφίδη και ο Χαρίλαος Παπαδόπουλος. (πηγή: https://www.facebook.com/photo/?fbid=707584685974895&set=g.635349259844087)

 

Σε άλλη ομάδα κοινωνικής δικτύωσης (facebook: ΣΤΥΛΙΔΟΣ ΕΝΘΥΜΗΜΑΤΑ 1) αναρτήθηκε γραπτό τεκμήριο με φωτογραφία του ιερέα Ιωάννη Κων. Παπαϊωάννου (Εικ.2) και περιληπτικό βιογραφικό σημείωμα (Εικ.3).

  

Εικ.2. Ο ιερέας Ιωάννης Κων. Παπαϊωάννου. (πηγή: https://www.facebook.com/photo?fbid=8820916427974973&set=gm.9281799491838693&idorvanity=3247620435256659).

 

Εικ.3. Το βιογραφικό σημείωμα του ιερέα Ιωάννη Κων. Παπαϊωάννου. (πηγή: https://www.facebook.com/photo?fbid=8820916427974973&set=gm.9281799491838693&idorvanity=3247620435256659).

Στο σημείωμα αναφέρονται τα εξής:

«Ιωάννης Κων. Παπαϊωάννου

Παλαιοκερασιά (πρώην Τσερνοβίτιον

2 Ιουλ(ίου) 1878

Απολυτ(ήριον) Σχολαρχείου

Παλαιοκερασιά

5 Φεβρ(ουαρίου) 1912

17 Μαρτ(ίου) 1912

Φθ/δος Θεόφιλος

Αγ(ίου) Κωνσταντίνου Μαλεσσίνης

18 Μαρτ(ίου) 1912

Φθ/δος Θεόφιλος

Αγ(ίων) Ταξιαρχών Μαρτίνου

196 της 3 Απρ(ιλίου) 1912

Οικονόμος

Φθ/δος Θεόφιλος

3 της 2ας Ιαν(ουαρίου) 1920

1800 δρ(αχμάς) κατά μήνα εκ του Εκκλ(ησιαστικού) Ταμείου

Διά του υπ’ (αριθμ.) 378 της 9 Απρ(ιλίου) 1915 εγγράφου του Μητροπολίτου Φθ/δος Ιακώβου εφημέρευσεν εις Άγ(ιον) Αθανάσιον Στυλίδος ως προσωρινός εφημ(έριος) μέχρι 22 Οκτωβ(ρίου 1931. Διά δε του υπ’ αριθ. 3510 της 22 Οκτωβρίου 1931 εγγράφου του αυτού διωρίσθη κατά το άρθρ. 54 του 5148 Ν(όμου) τακτικός εφημέριος του αυτού ναού εν Στυλίδι ένθα και υπηρετεί.

Απεβίωσε τη 14 Δεκεμβρίου 1946».

Σύμφωνα με τα αναγραφόμενα στο βιογραφικό σημείωμα, ο Ιωάννης Κων. Παπαϊωάννου γεννήθηκε στο Τσερνοβίτι (από το 1926 Παλαιοκερασιά) την Κυριακή 2 Ιουλίου 1878. Το επώνυμο Παπαϊωάννου στο Τσερνοβίτι εμφανίζεται στις εξής γραπτές πηγές:

1) Σε κατάλογο φορολογουμένων κατοίκων του Τσερνοβιτίου του έτους 1846 καταγράφεται ο Κωνσταντίνος Π”Ιωάννου (Παπαϊωάννου) (αριθμοί διπλοτύπων για σίτο 35, 56, 62 και για κριθή 1) (βλέπε και στην ανάρτηση: Τσερνοβίτι: Κατάλογος φορολογουμένων κατοίκων Τσερνοβιτίου του 1846).

2) Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Φαλάρων του έτους 1856 καταγράφονται ως εκλογείς Τσερνοβιτίου οι εξής: 1) με α/α 819 ο Παπαϊωάννου Τριαντάφυλλος, ετών 47, επαγγέλματος γεωργός και 2) με α/α 852 ο Παπαϊωάννου Δημήτριος του Κωνσταντίνου, ετών 28, επαγγέλματος γεωργός) (βλέπε και στην ανάρτηση: Τσερνοβίτι: Οι εκλογείς του Τσερνοβιτίου σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Φαλάρων του 1856).

3) Σε κατάλογο γεωργών του Τσερνοβιτίου του έτους 1856 καταγράφεται με α/α 151 ο Παπαϊωάννου Δημήτριος του Κωνσταντίνου, ετών 28 (βλέπε και στην ανάρτηση: Τσερνοβίτι: Κατάλογος γεωργών Δήμου Φαλάρων του 1856. Η περίπτωση του Τσερνοβιτίου).

4) Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Φαλάρων του έτους 1865 καταγράφονται ως εκλογείς Τσερνοβιτίου οι εξής: 1) με α/α 890 ο Παπ.Ιωάννου (Παπαϊωάννου) Αλέξανδρος του Κωνσταντίνου, ετών 25, επαγγέλματος ποιμήν, 2) με α/α 915 ο Παπ.Ιωάννου (Παπαϊωάννου) Ιωάννης του Κωνσταντίνου, ετών 35, επαγγέλματος γεωργός και 3) με α/α 899 ο Π.Ιωάννου (Παπαϊωάννου) Δημήτριος του Κωνσταντίνου, ετών 32, επαγγέλματος γεωργός (βλέπε και στην ανάρτηση: Οι εκλογείς του Τσερνοβιτίου σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Φαλάρων του 1865, των Σ. Αλεξόπουλου και Ν. Σωκράτους).

5) Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Φαλάρων του έτους 1879 καταγράφονται ως εκλογείς Τσερνοβιτίου οι εξής: 1) με α/α 444 ο Παπαϊωάννου Δημήτριος του Κωνσταντίνου, ετών 52, επαγγέλματος γεωργός και 2) με α/α 458 ο Παπαϊωάννου Ιωάννης του Κωνσταντίνου, ετών 52, επαγγέλματος μυλωνάς (βλέπε και στην ανάρτηση: Οι εκλογείς του Τσερνοβιτίου σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Φαλάρων του 1879).

Ο Ιωάννης Κων. Παπαϊωάννου ήταν απόφοιτος Σχολαρχείου. Χειροτονήθηκε ιερέας από τον μητροπολίτη Φθιώτιδος Θεόφιλο Ιωάννου (Εικ.4).

 

Εικ.4. Ο μητροπολίτης Φθιώτιδος Θεόφιλος Ιωάννου (21 Οκτωβρίου 1906-3 Σεπτεμβρίου 1913) (πηγή: Ιερά Μητρόπολις Φθιώτιδος).

 

Τοποθετήθηκε εφημέριος στο ναό του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου στο Τσερνοβίτι το χρονικό διάστημα από 5 Φεβρουαρίου έως 17 Μαρτίου 1912 (για το ναό βλέπε στην ανάρτηση: Τσερνοβίτι: Γενικά για το ναό του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου).

Στις 18 Μαρτίου 1912 τοποθετήθηκε στο ναό του Αγίου Κωνσταντίνου Μαλεσίνας (Εικ.5).

  

Εικ.5. Ο ναός του Αγίου Κωνσταντίνου στη Μαλεσίνα Φθιώτιδας. (πηγή: Βικιπαίδεια).

 

Στις 3 Απριλίου 1912 τοποθετήθηκε στο ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μαρτίνου (Εικ.6).

 

Εικ.6. Ο ναός των Παμμεγίστων Ταξιαρχών στο Μαρτίνο Φθιώτιδας. (πηγή: Ι.Ν Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μαρτίνου).

 

Με το υπ’ αριθμ. 378 έγγραφο της 9^ης Απριλίου 1915 του μητροπολίτη Φθιώτιδας Ιακώβου Παπαϊωάννου (1914-1932) διορίσθηκε προσωρινός εφημέριος στο ναό του Αγίου Αθανασίου Στυλίδας. Ως προσωρινός εφημέριος εφημέρευσε έως τις 22 Οκτωβρίου 1931.

Στις 2 Ιανουαρίου 1920 τιμήθηκε με το οφίκιο του Οικονόμου.

Με το υπ’ αριθμ. 3510 έγγραφο της 22 Οκτωβρίου 1931 εγγράφου του μητροπολίτη Φθιώτιδας Ιακώβου διωρίσθηκε σύμφωνα με το άρθρο 54 του Νόμου 5148 (ΦΕΚ 234/Α/27-07-1931) τακτικός εφημέριος του ναού του Αγίου Αθανασίου Στυλίδας [το άρθρο 54 αναφέρει τα εξής: “Ἐφημέριοι τοποθετημένοι εἰς ναοὺς ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ Ν(ομοθετικού) Δ(ιατάγματος) τῆς 17ης Δεκεμβρίου 1923 «περὶ ἐνοριακῶν ναῶν καὶ ἐφημερίων» μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος ἄνευ τῶν νομίμων διατυπώσεων διατηροῦσι τὰς θέσεις αὐτῶν”].

Στη θέση αυτή ο Ιωάννης Κων. Παπαϊωάννου υπηρέτησε έως το θάνατό του. Απεβίωσε στις 14 Δεκεμβρίου 1946.

Επί των ημερών του ανηγέρθη ο νέος ναός του Αγίου Αθανασίου Στυλίδας (Εικ.7αβ).

 

Εικ.7α. Η κατάθεση του θεμελίου λίθου του νέου ναού Αγίου Αθανασίου Στυλίδας. Διακρίνεται πρώτος από αριστερά ο ιερέας Ιωάννης Παπαϊωάννου. Στη μέση ο μητροπολίτης Φθιώτιδος Αμβρόσιος Νικολαΐδης (1932-1958) (πηγή: https://www.facebook.com/photo/?fbid=746363848708777&set=g.635349259844087).

  

Εικ.7β. Τα εγκαίνια του νέου ναού του Αγίου Αθανασίου Στυλίδας. Αριστερά ο ιερέας με τα λευκά γένια είναι ο Ιωάννης Παπαϊωάννου (πηγή: https://www.facebook.com/photo/?fbid=1485089691733354&set=g.635349259844087).

 

 ΠΗΓΗ

 

Ομάδες κοινωνικής δικτύωσης (facebook):

1. ΣΤΥΛΙΔΟΣ ΕΝΘΥΜΗΜΑΤΑ

2. ΣΤΥΛΙΔΟΣ ΕΝΘΥΜΗΜΑΤΑ 1.