Εικ.1. Η υπογραφή του Γεωργίου Δημ. Ριζόπουλου σε επιστολή του προς τον
Δημήτριο Χατζίσκο. (πηγή: Ψηφιακό αρχείο Ακαδημίας Αθηνών).
Στις 10 Απριλίου 1874 (Ιουλιανό ημερολόγιο) απεβίωσε
στη Στυλίδα σε ηλικία 63 ετών ο στυλιδιώτης βουλευτής Γεώργιος Δημ. Ριζόπουλος
(1811-1874). Η εφημερίδα «ΦΑΡΟΣ ΤΗΣ ΟΘΡΥΟΣ» δημοσίευσε την είδηση του θανάτου
του, καθώς και τον επικήδειο λόγο που εκφώνησε ο δικηγόρος Γεώργιος Νικολαΐδης.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στον επικήδειο, ο Γεώργιος
Ριζόπουλος γεννήθηκε το 1811 στη
Στυλίδα. Ο πατέρας του Δημήτριος, όταν εξερράγη η Επανάσταση του 1821,
συνεισέφερε την περιουσία του, συμμετείχε δε και ο ίδιος στον αγώνα. Φρόντισε
για την επιμόρφωση του γιού του Γεωργίου, στέλνοντάς τον για εκπαίδευση στο ορφανοτροφείο της Αίγινας
που ίδρυσε ο Ιωάννης Καποδίστριας το 1828.
Το 1833 ο
Δημήτριος Ριζόπουλος εγκατέλειψε τη Χαλκίδα, όπου είχε εγκατασταθεί, και με τον
22χρονο γιό του Γεώργιο επέστρεψε στη Στυλίδα. Οι κάτοικοι της Στυλίδας, λόγω
των γραμματικών του γνώσεων, ανέδειξαν τον Γεώργιο σε δημογέροντα, παρά τη
νεαρή του ηλικία. Από τον επικήδειο γίνεται γνωστό, ότι ο Γεώργιος συγκέντρωνε
τους κατοίκους της Στυλίδας στον περίβολο του ναού του αγίου Αθανασίου,
προκειμένου να συζητήσουν και αποφασίσουν για διάφορα θέματα.
Το 1844 οι
Δημήτριος και Γεώργιος Ριζόπουλος καταγράφονται στον «Οριστικόν κατάλογον των εχόντων προσόντα ενόρκου» του Δήμου Φαλάρων
(Παράρτημα ΦΕΚ 33/Α/10-11-1844, σελίδα 2). Οι υπόλοιποι είναι οι: Αναγνώστης
Ριζόπουλος, Γεώργιος Κωνσταντίνου, Κ. Ριζόπουλος, Πάνος Κουτσοκέρας,
Κωνσταντίνος Φραγκογιαννάκης, Ν. Πρωτοπαππάς, Γ. Φραγγίσκος, Φράγγος Ευσταθίου,
Ιωάννης Παπαδήμος, Ανδρέας Κλάρας, Κωνσταντίνος Γεωργουλάς, Ευστάθιος Χρήστου
και Αλέξιος Μπογιατζής.
Στις βουλευτικές εκλογές του 1844 εξελέγη βουλευτής
Φθιώτιδος με την παράταξη του Γαλλικού κόμματος του Ιωάννη Κωλέττη. Στην έκδοση
«Μητρώο Πληρεξουσίων,
Γερουσιαστών και Βουλευτών» (Μητρώον βουλευτών περιόδων 1844-1862,
σελίδα 55) καταγράφεται ότι εθήτευσε την Β΄ Περίοδο, από 28 Ιουλίου 1847 έως 27
Ιουλίου 1850.
Το 1846
διορίσθηκε συμβολαιογράφος Λαμίας: «Δια
του από 25 Ιουλίου ε(νεστώτος) ε(τους) Β(ασιλικού) Διατάγματος ….. απελύθη της υπηρεσίας ο Συμβολαιογράφος Λαμίας Γ.
Πέτρου και διωρίσθη αντ’ αυτού ο Γ. Ῥιζόπουλος» (ΦΕΚ 33/Α/31-12-1846,
σελίδα 5).
Το 1848, μετά
από δύο έτη, παραιτήθηκε: «Διά του από 2
Αυγούστου Β(ασιλικού) Διατάγματος …. ενεκρίθη η εκ της υπηρεσίας παραίτησις του
συμβολαιογράφου Λαμίας, Κ. Γεωρ. Ῥιζοπούλου, και διωρίσθη αντ’ αυτού ο Κ. Αλέξ.
Χατζίσκος.» (ΦΕΚ 25/Α/27-09-1848, σελίδα 4). Το αρχείο του (έτη
1846-1848) διασώζεται σήμερα στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, Τμήμα ΓΑΚ Φθιώτιδας.
Στις βουλευτικές εκλογές του 1853 επανεξελέγη βουλευτής
με την παράταξη του Αντωνίου Κριεζή.
Στην έκδοση «Μητρώο Πληρεξουσίων,
Γερουσιαστών και Βουλευτών» (Μητρώον βουλευτών περιόδων 1844-1862,
σελίδα 55) καταγράφεται ότι εθήτευσε την Δ΄ Περίοδο, από 30 Οκτωβρίου 1853 έως
28 Οκτωβρίου 1856.
Το 1858
διορίσθηκε συμβολαιογράφος Στυλίδας: «Διά
του από 5 Ιουνίου ε(νεστώτος) έ(τους) Β(ασιλικού) Διατάγματος … εσυστήθη ειδικόν συμβολαιογραφείον εις Στυλίδα και
διωρίσθη συμβολαιογράφος αυτού ο Γ. Ῥιζόπουλος.» (ΦΕΚ 45/Α/26-09-1858,
σελίδα 4). Είναι άγνωστο πότε παραιτήθηκε από τη θέση αυτή.
Το 1863
επαναδιορίσθηκε συμβολαιογράφος Στυλίδας στη θέση του Δ. Μπουρμπουροπούλου: «Διά του από 5 Ιουλίου ε(νεστώτος) έ(τους) θεσπίσματος … εγένετο δεκτή η εκ της υπηρεσίας παραίτησις του εν
Στυλίδι Συμβολαιογράφου Δ. Μπουρμπουροπούλου και διωρίσθη ο Γεώργιος
Ῥιζόπουλος.» (ΦΕΚ 29/Α/14-08-1863, σελίδα 4). Το επόμενο έτος ο Δήμος
Μουρμουρόπουλος (πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο) διορίσθηκε αναπληρωτής δήμαρχος
Φαλάρων: «Διά Β(ασιλικών) Διαταγμάτων της 28 Νοεμβρίου ε(νεστώτος) έ(τους) … 11) Διωρίσθη αναπληρωτής του δημάρχου Φαλάρων ο δημοτικός σύμβουλος
κ. Δήμος Μουρμουρόπουλος» (ΦΕΚ 3/Α/15-01-1864, σελίδα 3).
Το 1864,
σύμφωνα με την έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρίας «Ελληνική
ατμοπλοΐα» προς τους μετόχους της εταιρίας, ο Γεώργιος Ριζόπουλος υπήρξε
πράκτορας της εταιρίας στη Στυλίδα. Αντικαταστάθηκε προσωρινά από τον Βαϊδανή «ένεκα της κατ᾿ αυτού γενομένης δικαστικής καταδιώξεως δια πράξεις
αναγομένας εις την εκτέλεσιν των δημαρχικών αυτού χρεών, ης όμως, τελευταίον
απηλλάγη». (εφημερίδα ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ, φύλλο 431/03-07-1864, σελίδα 3,
ψηφιακός σελιδοδείκτης 262).
Το 1868
διωρίσθηκε υποτελώνης Στυλίδας: «Δι’
ομοίου της 20 Φεβρουαρίου διωρίσθησαν … ζ) ο Γεώργ(ιος) Ῥιζόπουλος υποτελ(ώνης) Στυλίδος αντί του Βασιλ(είου)
Αποστολίδου, απολυθέντος» (ΦΕΚ 21/Α/06-05-1868, σελίδα 6).
Το ίδιο έτος όμως, ένα κρυολόγημα εξελίχθηκε σε «στηθική νόσον», μάλλον πνευμονία, η
οποία κλόνισε την υγεία του και σταδιακά τον οδήγησε στο θάνατο, στις 10
Απριλίου 1874. Προηγουμένως, είχε απωλέσει τη σύζυγό του, άλλα μέλη της
οικογενείας του και ειδικά την θυγατέρα του. Όλα αυτά επιδείνωσαν περισσότερο
την υγεία του και τον οδήγησαν στο θάνατο.
Η είδηση του θανάτου και ο επικήδειος λόγος δημοσιεύονται
ως εξής στην εφημερίδα «ΦΑΡΟΣ ΤΗΣ ΟΘΡΥΟΣ»:
«-Την δεκάτην τρέχοντος μηνός απεβίωσεν εν Στυλίδι
ο πολίτιμος συμπολίτης μας Γεώργιος Ῥιζόπουλος, χρηματίσας δίς Βουλευτής της
επαρχίας Φθιώτιδος, και εις διαφόρους άλλας δημοσίας και δημοτικάς θέσεις,
διακριθείς πάντοτε επί νοημοσύνη και αρετή, ως εκτίθεται εν τω κατωτέρω
λογιδρίω, απαγγελθέντι κατά την κηδείαν αυτού παρά του Δικηγόρου Κυρίου Γεωργ.
Νικολαΐδου.
-Εις τον ήχον του κώδωνος εκείνου, εις όν απειράκις οι
Στυλιδιώται κατά πρόσκλησιν του Γεωργίου Ῥιζοπούλου συνήλθον εις τον περίβολον
του Ιερού τούτου ναού ίνα βουλευθώσι περί κοινών υποθέσεων, συνήλθον και ήδη,
αλλ’ επί διαφόρων περιστάσεων και πραγμάτων! Αντί να ίσταται εν τώ μέσω αυτών ο
λόγιος και έμφρον Γεώργιος Ριζόπουλος, καθοδηγών επ’ αγαθώ τάς αθώας και
φιλήριδας συζητήσεις των συμπολιτών αυτού, κείται ενώπιον αυτών άπνους και
άφωνος, ωσεί αδιαφορών περί πάντων, επιμαρτυρών ούτω το μάταιον και φθαρτόν του
ανθρωπίνου βίου! Επειδή δε εικών του αποθανόντος εισί τα έργα αυτού, εξετάσωμεν
εν ολίγοις πώς ο προκείμενος νεκρός, ως μέλος κοινωνικόν επολιτεύθη εν τώ
προκειμένω τούτω κόσμω.
Γνωστή εστίν εν Φθιώτιδι και τάς ομόρους επαρχίας η
αρχαία και πολυάριθμος οικογένεια Ῥιζοπούλων εν Στυλίδι, ής ο ευθαλέστηρος
βλαστός υπήρξεν ο προκείμενος νεκρός. Ούτος γεννηθείς περί το 1811 υπήρξε το
μετέχμιον μεταξύ παρελθούσης και ενεστώσης γενναιάς· ανατραφείς κατά την
παιδικήν του ηλικίαν με τάς αρχαϊκάς αρετάς της παρελθούσης γενναιάς, εφρόντισε
να μεταδώση ταύτας διά του παραδείγματός του και εις τούς μεταγενεστέρους. Ο
πατήρ αυτού Δημήτριος Ῥιζόπουλος, άμα εκραγέντος
του Ιερού αγώνος του 1821 προσέδραμεν εκ των πρώτων εις αυτόν και συνεισέφερε
την περιουσίαν και την προσωπικήν υπηρεσίαν αυτού, τον δε μονογενή αυτού υιόν,
τον προκείμενον νεκρόν εφρόντισε να εκπαιδεύση εκ των ενόντων, ίνα μετά την
αποκατάστασιν των πραγμάτων τον αποκαταστήση χρησιμότερον εις εαυτόν και εις
την Πατρίδα και τον ετοποθέτησεν εις το εν Αιγίνη υπό του Κυβερνήτου συστηθέν
ορφανοτροφείον. Άμα αποκατασταθέντος του ελληνικού Βασιλείου κατά το 1833 ο
ειρημένος Δημήτριος Ῥιζόπουλος εγκατέλιπε την Χαλκίδα όπου τότε διέμεινε και απέκτησε
ικανά κτήματα δυνάμενα να τώ παρέξωσι τα μέσα αναίτου βίου, και ήλθεν εις την
προσφιλή ιδιαιτέρα Πατρίδα του την Στυλίδα μετά του υιού του Γεωργίου, όν
ιδόντες οι συμπατριώται του Στυλιδιώται νοήμονα και γραμματικώς μορφωμένον, τον
παρεκάλεσαν μετ’ επιμονής και εδέχθη θέσιν Δημογέροντος, ανάρμοστον μεν εις την
τότε νεαράν ηλικίαν του, εμπρέπουσαν όμως εις τά συνετά και γεροντικά φρονήματα
αυτού. Έκτοτε ο νεαρός Γεώργιος Ῥιζόπουλος την σημαίαν του Πατριωτισμού έχων εν
τη καρδία του υπερασπίσθη εμφρόνως άμα δε και εκθύμως τα συμφέροντα και τα
δικαιώματα της ιδιαιτέρας Πατρίδος του, καταπολεμήσας ευτόλμως τάς αποπείρας
άλλων, θελόντων να νοσφισθώσιν
αυτά αδικαιολογήτως προς το συμφέρον των, έχων πάντοτε αρωγόν εις τάς σκέψεις
και ενεργείας του την εις αυτόν εμπιστοσύνην και αφοσίωσιν των συμπολιτών του.
Από το έτος 1833 και εντεύθεν είχε μέρος εις τάς Δημοτικάς αρχάς της Πατρίδος
του, δίς δε εν τώ προσώπω αυτού ετιμήθη και το Ανατολικόν Τμήμα Φθιώτιδος,
εκλεχθέντος Βουλευτού κατά το 1844 και 1853, και εκπληρώσας το καθήκον του
εμφρόνως και επαξίως. Τοιούτος υπήρξεν ο προκείμενος νεκρός νοήμων, αγαθός,
ενάρετος, σέμνωμα της Στυλίδος. αλλ’ η ειμαρμένη απέκοψε το νήμα της ζωής αυτού
προώρως. Από του 1868 φθοροποιά στηθική νόσος αναπτυχθείσα εξ απλού
κρυολογήματος ήρξατο να καταβιβρώσκη αυτόν, θάνατοι δε διάφοροι της συζύγου και
άλλων μελών της οικογενείας του, και ιδίως ο τελευταίος της προσφιλούς θυγατρός
του επέσπευσαν το τέρμα του βίου του. Είθε τάς αρετάς αυτού να μιμηθώσι οι
νεώτεροι και αναπληρώσωσι το κενόν το οποίον ο θάνατος αυτού αφίνει σήμερον εις
τον τόπον.
Νύν αποχοριζόμενοι αυτού άς κράξωμεν εκ βάθους καρδίας
ο Θεός συγχωρήσεισε, αγαθέ και πολίτιμε Γεώργιε, γαίαν έχοις ελαφράν.» (εφημερίδα ΦΑΡΟΣ ΤΗΣ ΟΘΡΥΟΣ, φύλλο 806/20-04-1874,
σελίδα 2, ψηφιακός σελιδοδείκτης 56).
ΠΗΓΕΣ
1. Εφημερίδα
«ΦΑΡΟΣ ΤΗΣ ΟΘΡΥΟΣ».
2. Εθνικό
Τυπογραφείο.
