ΟΘΡΥΣ

ΟΘΡΥΣ
Το ιστολόγιο αυτό δημιουργήθηκε με σκοπό την προβολή της τοπικής ιστορίας της Φθιώτιδας. Παρουσιάζονται ιστορικά γεγονότα λιγότερο γνωστά στο ευρύ κοινό. Παρατίθενται μαρτυρίες ανθρώπων, οι οποίοι συμμετείχαν και βίωσαν γεγονότα του 19ου και 20ου αιώνα. Προτιμάται ο επώνυμος σχολιασμός των αναρτήσεων. Στις αναδημοσιεύσεις παρακαλούμε για την αναφορά της πηγής προέλευσης. © Σωτήρης Γ. Αλεξόπουλος.

Παρασκευή, 24 Φεβρουαρίου 2017

Η αγοραπωλησία των Ράχεων Φθιώτιδας μεταξύ των Οθωμανών ιδιοκτητών τους και του Αργυρίου Ταρποχτζή

Το 1994 κάτοικοι του χωριού Ράχες κατέθεσαν αίτηση προς τον Πρόεδρο της Κοινότητας, προκειμένου να διαβιβασθεί στο Δασαρχείο Λαμίας «προς έκδοσιν αδειών εκχερσώσεως των κτημάτων μας κείμενα εν τη περιφερεία Ράχεων», όπως αναφέρουν αυτολεξεί. Το επιστημονικό ιστορικό ενδιαφέρον έγκειται στο ότι στην αίτησή τους οι κάτοικοι επισυνάπτουν τα υπ’ αριθμ. 43487, 43488, 43489 και 43490 καταθετήρια εγγράφων, τα οποία χαρακτηρίζουν ως «συμβόλαια αγοράς του χωρίου Ράχες». Στα καταθετήρια εγγράφων περιέχονται πληροφορίες για την πώληση του τσιφλικιού (τουρκ. čiftlik)) των Ράχεων το 1833 από τους Οθωμανούς ιδιοκτήτες τους σε Έλληνα αγοραστή.
Ειδικότερα:

►Στο υπ’ αριθμ. 43490 καταθετήριο εγγράφου περιλαμβάνεται το πωλητήριο του χωριού.
Σύμφωνα με αυτό στις 2 Αυγούστου 1833 ο Ιζέτ μπέης, γιός του Αμπντουλάχ Δερβίς μπέη[1] και ιδιοκτήτης των Ράχεων, εκτός από έκταση ενός ζευγαριού (τουρκ. čift)[2] που κετείχε ο Σαΐτ αγάς, πωλεί στον Αργύριο Δημητρίου Ταρποχτζή το χωριό με όλα τα νερά του, τα εαρινά και χειμερινά λειβάδια, τις αγριελιές και το εισόδημα εκείνης της χρονιάς.
Η χρηματική αξία του χωριού ανέρχεται στο ποσό των 47.000 γροσίων που αντιστοιχούσαν σε 13.428,57 δραχμές[3].
Το πλήρες κείμενο του καταθετηρίου εγγράφου έχει ως εξής (Εικ.1αβ):
σελίδα 1
Κατάθεσις εγγράφου
Αριθ. 43490
Εν Λαμία σήμερον την πέμπτην Σεπτεμβρίου του χιλιοστού/
εννεακοσιοστού δεκάτου τετάρτου έτους ημέραν Παρασκευήν και πρό μεσημβρίας/
εν τω επί της οδού Διάκου και τώ εργαστηρίω των κληρονόμων του Ιωάν. Δ. Καϊλάνη/
συμβολαιογραφείω μου, ενώπιον εμού του Συμβολαιογράφου και κατοίκου Λαμίας/
Παναγή Μαυρίκα, ενεφανίσθη ο γνωστός μοι και μη εξαιρούμενος Αθα-/
νάσιος Γ. Καρβελάς, κτηματίας κάτοικος Ράχεων, και επί παρου-/
σία των μαρτύρων Σπύρου Σαλάτα υποδηματοποιού και Γεωργίου Γρεβε-/
νίτου φραγκορράπτου, κατοίκων Λαμίας, πολιτών Ελλήνων γνωστών μοι και μη ε-/
ξαιρουμένων, εδήλωσεν ότι συνιδιοκτήτης ών του χωρίου Ράχεων, κατέθεσέ μοι και/
παρέλαβον ενώπιον και των μαρτύρων το από 2ας Αυγούστου του έτους 1833 πωλητήριον έχον ούτω: «Διά του παρόντος πωλητηρίου γράμματος αν και μερικώς/
ισχύοντος όμως ως να εγένετο εις δημόσιον γραφείον, ομολογώ ο υπογεγραμμένος Ιζέτ/
Βέγας υιός του Αμπντουλά Δερβίς Βέγα, ότι κύριος και ιδιοκτήτης τον πατρικόν μου/
υποστατικόν ονομαζομένου Ράχαις, πωλώ σήμερον αυτό οικεία βουλή και θελήσει/
προς τον Αργύρην Δ. Ταρποχτζήν κατά τα γνωστά σύνορα και ως μη χωριστόν/
έγγραφον θέλων καταστρωθεί, με όλα τα εν αυτώ περιεχόμενα, με τα ανέκαθεν/
νερά του, με τα εαρινά και χειμερινά λειβάδια, με όσας αγριελαίας ευρίσκον-/
ται και με το εισόδημά τουτο εφετινόν, εκτός ενός και μόνον ζευγαριού του/
Σαΐτ Αγά ευρισκομένου εντός του υποστατικού τούτου, ελεύθερα από υποθήκην/
ή μετεγγύησιν ή εθνικήν απαίτησιν ή παρενόχλησιν κανενός συγγενούς, κληρο-/
νόμου ή χρεοφειλέτου· αυτό το υποστατικόν λέγω το πωλώ προς τον ρηθέντα/
Αργύρην Δ. Ταρποχτζήν διά γρόσια σαράντα επτά χιλιάδας, ήτοι 47.000 γρόσια/
τουρκικά εις δραχμάς 13.4284/7, και είναι κύριος εις το εξής και εξουσιαστής/
να το πωλή, υποθηκεύη και το κάμνει ότι θέλει, ωσάν οπού έλαβα όλα τα/
μετρητά και αποξενούμαι του λοιπού από αυτό το υποστατικόν. υποχρεούμαι/
πρό πάντων με τα παρόντα και μέλλοντα αγαθά μου διά την απόδειξιν της κυριότη-/
τός μου εις αυτό το υποστατικόν όπου ανήκει και με κάθε εναντίον θέλω/
σελίδα 2
υπόκειμαι εις όλας τάς ενδεχομένας ζημίας έως της τελειωτικής επικυρώσεως/
της ιδιοκτησίας προς τον Αργύρην από μέρους της Ελληνικής Κυβερνήσεως. Και εις/
ένδειξιν δίδω το παρόν μου εις χείρας του με την σφραγίδα του, εμμάρτυρον/
από τους κάτωθι αξιοπίστους μάρτυρας και επικυρωμένον από την ανήκουσαν/
Αρχήν διά να έχη το κύρος και την ισχύ εν παντί καιρώ, τόπω και κριτηρίω/
δικαιοσύνης. Εν Λαμία (Ζητούνι) Ν.2 Αυγούστου 1833. Ιζέτ Βέγας Ζαδές. Σφρα-/
γίς. (των μαρτύρων αι υπογραφαί δυσανάγνωστοι) αριθ. 344. Το Επαρχι-/
ακόν Ειρηνοδικείον Λαμίας. Επικυροί την γνησιότητα των άνωθεν τριών/
υπογραφών, ότι εισίν ίδιαι και ταυτόγνωμαι, και την αυτοπραιίρετον πώ-/
λησιν του άνωθεν υποστατικού καλουμένου Ράχαις του Ιζέτ Μπέη υιού/
του Αμτουλά Μπέη Δερβίς προς τον Κύριον Αργύρην Δημητρίου Ταρμπο-/
χτζήν διά 13.428:4/7 διά δε γρόσια 47.000, αποξενώνεται του λοιπού/
αυτός τε και οι κληρονόμοι του και αποκαθίσταται ο ρηθείς αγοραστής/
τέλειος εξουσιαστής και νόμιμος αυτοδικαίως αυτού του υποστατικού. Πα-/
Παρουσιασθέντες οι εν τω πωλητηρίω μάρτυρεςωμολόγησαν την αυτοπροαί-/
αίρετον πώλησιν και την ιδιόχειρόν την γνησιότητα ενώπιον των Ειρηνοδι-/
κειού τούτου. Επεκυρώθη προς δε και παρά τούτου η ιδία γνησιότης των μετά του/
παρόντος πωλητηρίου εγγράφου. Εν Λαμία τη 12 Αυγούστου 1833. Ο Προσωρινός/
Ειρηνοδίκης (Τ.Σ) Αθ. Τσίγκας». Εζήτησε δε μετά την κατάθεσιν ταύτην/
και έλαβε παρ’ εμού κεκυρωμένον αντίγραφον της παρούσας πράξεως. Τη/
Τη αιτήσει του συνετάγη η παρούσα πράξις, ανεγνώσθη νομίμως ενώπιον αυτού/
και των μαρτύρων και βεβαιωθείσα, εξηγηθείσα δε καλώς τω εμφανισθέντι,/
υπεγράφη παρ’ όλων και εμού.-
Ο εμφανισθείς
Αθ. Γ. Καρβελάς
Οι Μάρτυρες
Σ. Σαλάτας- Γ. Γρεβενίτης
Ο Συμβολαιογράφος <Τ.Σ.> Π. Μαυρίκας
Ακριβές αντίγραφον. Εν Λαμία τη 16η Ιανουαρίου 1940.-
Ο Συμβολαιογράφος Λαμίας
Υπογραφή

►Από τα υπ’ αριθμ. 43488 και 43489 καταθετήρια εγγράφων δημοσιεύθηκαν οι δεύτερες σελίδες τους (Εικ.2,3). Από αυτές προκύπτει η πώληση του ζευγαριού του Σαΐτ αγά στον Αργύριο Ταρποχτζή. Η αξία του ανέρχεται στο ποσό των 4.250 γροσίων, δηλαδή 1.214,28 δραχμές. Στο δεύτερο έγγραφο αναφέρεται η παράδοση προς φύλαξη των εγγράφων του Ιζέτ μπέη (πωλητήριο και έγγραφο περί συνόρων του χωριού), του πωλητηρίου του ζευγαριού του Σαΐτ αγά, ένα συμφωνητικό μεταξύ των πωλητών και αγοραστή και μία απόφαση του Ειρηνοδικείου περί υδάτων. Η παράδοση των εγγράφων πραγματοποιήθηκε ενώπιον των μαρτύρων Αργύρη Δ. Ταρποχτζή, Δρόσου Μανσόλα, Γεωργίου Μαμμωνά και Ν. Χρυσοβέργη.
Το κείμενο των καταθετηρίων εγγράφων έχει ως εξής (Εικ.2,3):
σελίδα 2
[Μου]σταφάς (υπογραφαί τουρκιστί). αριθ.345. Το Επαρχιακόν Ειρηνοδικείον Λαμίας/
πιστοποιεί ότι οι άνωθεν υπογραφαί του τε πωλητού και των εν τω πωλητηρίω/
τεσσάρων μαρτύρων εισίν γνήσιαι και ταυτόγνωμαι, και την αυτοπροαίρετον/
πώλησιν του ενός ζευγαρίου του Σαΐτ Αγά προς τον Κον Αργύριον Δημ. Ταρπουχτζήν/
διά γρόσια 4.250. Επεκυρώθη προς δε παρά του Ειρηνοδικείου τούτου και η διά/
χειρός των γνησιότης μετά του ενδιαλαμβανομένου πωλητηρίου εγγράφου. Εν Λαμία/
τη 12 Αυγούστου 1833τριάκοντα τρία. Ο προσωρινός Ειρηνοδίκης. (Τ.Σ.) Αθ. Τσίγκας»./
Εζήτησε δε μετά την κατάθεσιν τούτων και έλαβε παρ’ εμού κεκυρωμένον αν-/
τίγραφον της πράξεως της παρούσης. Τη αιτήσει του συνετάγη η παρούσα πράξις, α-/
νεγνώσθη νομίμως ενώπιον αυτού και των μαρτύρων και βεβαιωθείσα, εξηγηθείσα/
δε καλώς τώ εμφανισθέντι, υπεγράφη παρ’ όλων κ΄ εμού.-
Ο εμφανισθείς
Αθ. Γ. Καρβελάς
Οι Μάρτυρες
Σ. Σαλάτας
Γ. Γρεβενίτης
Ο Συμβολαιογράφος <Τ.Σ.> Π. Μαυρίκας
Ακριβές αντίγραφον. Εν Λαμία τη 16η Ιανουαρίου 1940.-
Ο Συμβολαιογράφος Λαμίας
Υπογραφή

σελίδα2
και δια το βέβαιον εδώσαμεν το παρόν μας εις χείρας των έμπροσθεν των κά-/
τωθι αξιοπίστων μαρτύρων διά να έχη το κύρος και την ισχύν εν παντί καιρώ/
τόπω και κριτηρίω δικαιοσύνης. Εν Λαμία τη 29 Σεπτεμβρίου 1834. Αρ-/
γύρης Δ. Ταρποχτζής. Δρόσος Μανσόλας. Γεώργιος Μαμμωνάς. Ν. Χρυσοβέρ-/
γης. Έγγραφα παραδοθέντα προς τους ιδίους αγοραστάς. Το πωλητήριον/
του Ιζέτ Αγά. του ιδίου περί συνόρων. διά το ζευγάρι Σαΐτ Αγά. Το μετα-/
ξύ μας συμφωνητικόν. Απόφασις του Ειρηνοδικείου περί υδάτων». Εζή-/
τησε δε μετά την κατάθεσιν τούτων και έλαβε παρ’ εμού κεκυρωμένον/
αντίγραφον της πράξεως της παρούσης. Τη αιτήσει του συνετάγη η παρούσα/
πράξις, ανεγνώσθη νομίμως ενώπιον αυτού και των μαρτύρων και βεβαιω-/
θείσα, εξηγηθείσα δε καλώς τώ εμφανισθέντι, υπεγράφη παρ’ όλων κ΄ εμού.-
Ο εμφανισθείς
Αθ. Γ. Καρβελάς
Οι Μάρτυρες
Σ. Σαλάτας
Γ. Γρεβενίτης
Ο Συμβολαιογράφος <Τ.Σ.> Π. Μαυρίκας
Ακριβές αντίγραφον. Εν Λαμία τη 16η Ιανουαρίου 1940.-
Ο Συμβολαιογράφος Λαμίας
Υπογραφή

►Τέλος, στο υπ’ αριθμ. 43487 καταθετήριο εγγράφου ορίζονται από τον Ιζέτ μπέη τα σύνορα του χωριού Ράχεων ως εξής: «…..Από το κάτω μέρος υπάρχει θάλασσα, μικρός Δέρπανος, Πυτύχι, τρανός Πλάτανος, Μπορατά Στρούγκα, Πλάτανος, το Παληό αυλάκι, κουτζούκ Κλειδί ρεύμα. Από το επάνω μέρος Αναγνώστη περιβόλι, Ζοργότι Βουνί, Πα/λιούρι, Ριζίκια, Μαντριά, Χοντροθοδώρα, Παλιαστάρι, Παλιούρι, Τάμπια, Κάστρο,/ Παναγία έως τον κάβον της θάλασσας……».
Το πλήρες κείμενο του καταθετηρίου εγγράφου έχει ως εξής (Εικ.4αβ):
σελίδα 1
Κατάθεσις εγγράφου
Αριθ. 43487
Εν Λαμία σήμερον την πέμπτην Σεπτεμβρίου του χιλιο-/
στού εννεακοσιοστού δεκάτου τετάρτου έτους ημέραν Παρασκευήν και πρό/
μεσημβρίας, εν τω επί της οδού Διάκου και τώ εργαστηρίω των κληρονόμων του/
Ιωάννου Δ. Καϊλάνη συμβολαιογραφείω μου, ενώπιον εμού του Συμβολαιογράφου και κα-/
τοίκου Λαμίας Παναγή Μαυρίκα, ενεφανίσθη ο γνωστός μοι και μη ε-/
ξαιρούμενος Αθανάσιος Γ. Καρβελάς, κτηματίας κάτοικος Ράχεων, και/
επί παρουσία των μαρτύρων Σπύρου Σαλάτα υποδηματοποιού και Γεωρ-/
γίου Γρεβενίτου φραγκορράπτου, κατοίκων Λαμίας, πολιτών Ελλήνων γνωστών μοι/
και μη εξαιρουμένων, εδήλωσεν ότι συνιδιοκτήτης ών του χωρίου Ράχεων, κα-/
τέθεσέ μοι και παρέλαβον, ενώπιον και των μαρτύρων παραδοθέν μοι προς φύ-/
λαξιν το από 29ης Δεκεμβρίου 1833 έτους ιδιωτικόν έγγραφον αφορόν τα όρια/
του χωρίου Ράχεων έχον ούτω «Ο υποφαινόμενος Οθωμανός Ιζέτ Μπαϊζανδές/
Ζητουνιάτης δίδω το παρόν μου εις χείρας του Αργυρίου Ταρποχτζή και Καπε-/
τάν Γεώργη Ζορμπάν έλεγχον των συνόρων του χωρίου καλουμένου Ράχαις, το/
οποίον επώλησα εις αυτούς οικειοθελώς και αποδεικνύω αυτοίς λεπτομερώς/
ως ακολούθως. Από το κάτω μέρος υπάρχει θάλασσα, μικρός Δέρπανος, Πυτύχι,/
τρανός Πλάτανος, Μπορατά Στρούγκα, Πλάτανος, το Παληό αυλάκι, κουτζούκ/
Κλειδί ρεύμα. Από το επάνω μέρος Αναγνώστη περιβόλι, Ζοργότι Βουνί, Πα-/
λιούρι, Ριζίκια, Μαντριά, Χοντροθοδώρα, Παλιαστάρι, Παλιούρι, Τάμπια, Κάστρο,/
Παναγία έως τον κάβον της θάλασσας. Τα δε αμπέλια υπάρχουν ιδιοκτησία/
ιδική μου, τα οποία είναι πωλημένα με το ίδιον χωρίον μου. Την δε πικαρ-/
πίαν αυτών των αμπελιών μου την είχα δοσμένην εις τους κολλήγους μου να/
την διανέμονται προς ανακούφισιν της καλλιεργείας αυτών των αμπελιών μου./
Ήδη δε υπάρχουν κύριοι και αυτής της επικαρπίας των αμπελιών οι αγορασταί/
αυτού του χωρίου μου και διά πλειοτέραν ασφάλειαν την δίδω το παρόν επί-/
σημόν μου εις αυτούς κατ’ επανάληψιν του πρωτοτύπου πωλητηρίου ίνα μέ-/
νωσιν ανενόχλητοι και ακαταζήτητοι παρ’ ουδενός των γειτνιαζόντων εις/
σελίδα 2
αιώνα τον άπαντα. Ν. 29 Δεκεμβρίου 1833. Λαμία, Ιζέτ Μπεϊζαδές. Σφραγίς»/
Εζήτησε δε μετά την κατάθεσιν τούτων και έλαβε παρ’ εμού κεκυρωμέ-/
νον αντίγραφον της πράξεως της παρούσης. Τη αιτήσει του συνετάγη η παρούσα/
πράξις, ανεγνώσθη νομίμως ενώπιον αυτού και των μαρτύρων και βεβαιωθεί-/
σα, εξηγηθείσα δε καλώς τώ εμφανισθέντι, υπεγράφη παρ’ όλων κ΄ εμού.-
Ο εμφανισθείς
Αθ. Γ. Καρβελάς
Οι Μάρτυρες
Σ. Σαλάτας
Γ. Γρεβενίτης
Ο Συμβολαιογράφος <Τ.Σ.> Π. Μαυρίκας
Ακριβές αντίγραφον. Εν Λαμία τη 16η Ιανουαρίου 1940.-
Ο Συμβολαιογράφος Λαμίας
Υπογραφή

Ο Ιζέτ Μπέης
Ο Οθωμανός ιδιοκτήτης των Ράχεων ονομαζόταν Ιζέτ Μπέης Ζαντέ Ζητουνιάτης (τουρκ. Izzet bey Zadeh). Ο προσδιορισμός Zadeh προέρχεται από τα ιρανικά, επισυνάπτεται στο τέλος ονομάτων και σημαίνει ευγενής[4] ενώ ο προσδιορισμός Ζητουνιάτης υποδηλώνει τον τόπο καταγωγής του, το Ζητούνι (από το 1836 Λαμία). Πράγματι η κατοικία του βρισκόταν στην ενορία του Αγίου Νικολάου Λαμίας.
Εκτός από τις Ράχες ο Ιζέτ μπέης κατείχε και την εξής ακίνητη περιουσία στη Φθιώτιδα:
α) Ιδιοκτήτης του χωριού Μπεκή (από το 1927 Σταυρός). To 1833 πούλησε το τσιφλίκι της Μπεκής, την κατοικία του στη Λαμία, δύο νερόμυλους που βρισκόταν στη θέση Μύλοι και 2-3 εργαστήρια (μαγαζιά) που βρισκόταν στην Πλατεία Λαού στον Δημήτριο Ιωάννου Κεμπρέκο από την Ήπειρο για 96.000 γρόσια. Η καταβολή των χρημάτων πραγματοποιήθηκε σε δόσεις. Στο χρηματοκιβώτιο του Κεμπρέκου βρέθηκαν αποδείξεις καταβολής χρημάτων στον Ιζέτ Μπέη των ετών 1837 – 1841 και 1843 (εξόφληση).
β) Ιδιοκτήτης του χωριού Μουσταφάμπεη (από το 1915 Ηράκλεια). Το 1833 το πούλησε στον Αθανάσιο Τσίνη.
γ) Ιδιοκτήτης του 1/3 του χωριού Αλαμάνα. Το πούλησε στον Γεώργιο Μωραΐτη. Το υπόλοιπο της Αλαμάνας ανήκε 1/3 στο Μουσταφά μπέη και 1/3 στον Τεφήκ μπέη. Το χωριό αυτό σήμερα δεν υπάρχει.
δ) Ιδιοκτήτης του 1/3 του χωριού Αγία Μαρίνα Στυλίδας. Το πούλησε στο Δρόσο Μανσόλα για 9.000 γρόσια. Τα υπόλοιπα 2/3 του χωριού ανήκαν στον Τεφήκ μπέη.
ε) Ιδιοκτήτης του 1/3 του χωριού Ιμίρμπεη (από το 1927 Ανθήλη). Το πούλησε στον Γεώργιο Μωραΐτη Το υπόλοιπο του χωριού ανήκε 1/3 στο Μουσταφά μπέη και 1/3 στον Τεφήκ μπέη.
Δηλαδή ο Ιζέτ μπέης ήταν ιδιοκτήτης δύο χωριών και συνιδιοκτήτης άλλων τεσσάρων. Στις Ράχες έκταση ενός ζευγαριού ανήκε στο Σαΐτ αγά ενώ στην Αλαμάνα, Αγία Μαρίνα και Ιμίρμπεη είχε συνιδιοκτήτες τους μπέηδες Μουσταφά και Τεφήκ [5].
Μετά την πώληση της περιουσίας του ο Ιζέτ μπέης εγκαταστάθηκε στη Λάρισα για να βρίσκεται κοντά στη Φθιώτιδα, ούτως ώστε να ελέγχει την καταβολή των χρηματικών δόσεων και τελική εξόφληση του αντιτίμου της περιουσίας του. Ενδεχομένως από τη Λάρισα να χρειάστηκε να μεταβεί αρκετές φορές στη Λαμία για να τακτοποιήσει διάφορες επιπλοκές που προέκυπταν.
Το 1841 βρέθηκε σε δεινή οικονομική κατάσταση και του χορηγήθηκε δάνειο από το Ελληνικό Βασίλειο. Αναφέρεται χαρακτηριστικά « …. λαβόντες υπ’ όψιν την οικτράν κατάστασιν εις ήν ευρίσκεται ο Οθωμανός Itzet Bey, χορηγούμεν εις αυτόν ως δάνειον περίθαλψιν δρχ. 2.000 …. »[6]

Ο Σαΐτ αγάς
Ο Σαΐτ αγάς κατείχε στις Ράχες έκταση ίση με ένα ζευγάρι χωραφιών. Την πούλησε στον Αργύριο Δημητρίου Τορπαχτζή.
Εκτός από το ζευγάρι των Ράχεων κατείχε επιπλέον και την εξής ακίνητη περιουσία στη Φθιώτιδα:
α) Ιδιοκτήτης του 1/2 του Κωσταλεξίου, το οποίο πούλησε το 1837 στους χωρικούς του. Το υπόλοιπο 1/2 ανήκε στον Αχμέτ Εφέντη.
β) Ιδιοκτήτης του χωριού Κουμαρίτσι, το οποίο πούλησε το 1837 στους χωρικούς του.
γ) Ιδιοκτήτης του χωριού Κούβελος, το οποίο πούλησε το 1837 στους χωρικούς του.


ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ-ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ
[1] Στο κείμενο του καταθετηρίου εγγράφου αντί Μπέης αναγράφεται Βέγας. Το λάθος οφείλεται στην εσφαλμένη ανάγνωση του ονόματος από τον συμβολαιογράφο.
[2] το ένα ζευγάρι αντιστοιχεί σε έκταση 80-200 στρεμμάτων. Είναι η έκταση που μπορεί να καλλιεργήσει ένας καλλιεργητής με ένα ζευγάρι «αροτήρων βοών» σε μία καλλιεργητική περίοδο.
[3] η αντιστοιχία δραχμής και τουρκικού γροσίου που προκύπτει από τη συναλλαγή είναι 1 δραχμή = 3,50 γρόσια (τουρκ. kuruş).
[5] Ο Μουσταφά μπεης εκτός από τα παραπάνω ήταν ιδιοκτήτης των χωριών Αυλάκι (εκτός από έκταση ενός ζευγαριού, που ανήκε στο Μαχμούτ Πατρινό) και Αχινός (εκτός από έκταση ενός ζευγαριού που ανήκε στον Αλή Ριζά). Το Αυλάκι το πούλησε στούς Κεχαγιά και καπετάν Νάκο Πανουργιά αντί ποσού 105.000 γροσίων.
Τον Αχινό και τον ελαιώνα του ο Μουσταφά μπέης τον πούλησε δύο φορές: την πρώτη φορά στον έπαρχο Φθιώτιδος Παναγιώτη Λιδωρίκη. Ο Λιδωρίκης τον ξαναπούλησε στον Μουσταφά μπέη με προσθήκη 7.000 γροσίων. Τη δεύτερη φορά ο Μουσταφά μπέης τον πούλησε οριστικά στο Σκουμπουρδή αντί 220.000 γροσίων. Ο Σκουμπουρδής αγόρασε και το ζευγάρι του Αλή Ριζά αντί 10.000 γροσίων.
Ο Τεφήκ μπέης είχε κληρονομήσει την τεράστια περιουσία του πατέρα του (βλέπε σχετικά: Μακρή Ι., Η περιουσία του Χαλίλ-μπέη στη Λαμία σύμφωνα με επίσημη αναφορά του 1838. Άρθρο στην περιοδική έκδοση Φθιωτικά Χρονικά 21 (2000), σελίδες 66-82). Ήταν γιός του Χαλήλ μπέη Βοεβόδα του Ζητουνίου από το 1810 και της Σαϊδέ Χανούμ, κόρης του Αλή πασά. Ο Χαλήλ μπέης, σύμφωνα με τον ιστορικό και λογοτέχνη Τάκη Λάππα, σκοτώθηκε στην έφοδο στο Χάνι της Γραβιάς από τον οπλαρχηγό του Γαλαξειδίου Γιάννη Μητρόπουλο στις 8 Μαΐου 1821. Πίσω του άφησε, εκτός από την πικρή ανάμνηση της ηθικής αυτουργίας του για τον μαρτυρικό θάνατο του Αθανασίου Διάκου και πάρα πολλά χρέη. Ο γιός του Τεφήκ μπέης έκανε αποποίηση κληρονομιάς. Το γεγονός δεν έγινε ευρέως γνωστό και θεωρούνταν ότι ήταν κληρονόμος του πατέρα του. Με απόφαση οθωμανικού δικαστηρίου της Λάρισας όρισε πληρεξουσίους τους Χασάν αγά Χιλιαδιώτη και Γιαννούσμπεη και μαζί με τη μητέρα του Σαϊδέ Χανούμ κατάφεραν να πουλήσουν την τεράστια περιουσία τους σε Έλληνες αγοραστές (Τσάλλης, Σκουμπουρδής, Χρυσοβέργης, Μωραΐτης, κ.ά.).
[6] ΓΑΚ-Αρχείο Επιτροπής Οθωμανικών κτημάτων. Βλέπε: Μακρής Ι., Σταυρός (Μπεκή)-Φθιώτιδας. Η ιστορία του, Λαμία 1998, σελίδα 129, υποσημείωση 31.


ΕΙΚΟΝΕΣ



 
 Εικ.1αβ. Το 43490 καταθετήριο έγγραφο


 
 Εικ.2, 3. Τα 43488 και 43489 καταθετήρια έγγραφα.


 
Εικ.4αβ. Το 43487 καταθετήριο έγγραφο.

ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΩΝ
Μέσο κοινωνικής δικτύωσης Facebook: προφίλ χρήστη Opalios Rachiotis.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΠΗΓΕΣ

1) Μέσο κοινωνικής δικτύωσης Facebook: προφίλ χρήστη Opalios Rachiotis.
2) Μακρής Ι., Το ιδιοκτησιακό καθεστώς των χωριών της επαρχίας Ζητουνίου. Άρθρο στην περιοδική έκδοση ΦΘΙΩΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 19 (1998), σελίδες 27-35.
3) Μακρής Ι., Το ιδιοκτησιακό καθεστώς των χωριών της επαρχίας Ζητουνίου κατά τα πρώτα μεταπελευθερωτικά χρόνια (1833-1840 μ.Χ. περίπου), σύμφωνα με τα πρακτικά της Μικτής Ελληνοτουρκικής Δικαστικής Επιτροπής. Άρθρο στα Πρακτικά 1ου Συνεδρίου Φθιωτικής Ιστορίας (3-4 Νοεμβρίου 2001), Λαμία 2002, σελίδες 141-153.
3) Μακρής Ι., Σταυρός (Μπεκή)-Φθιώτιδας. Η ιστορία του, Λαμία 1998.





Δημοσίευση σχολίου