ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΟΘΡΥΟΣ

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ

Το ιστολόγιο αυτό δημιουργήθηκε με σκοπό την προβολή της τοπικής ιστορίας της Φθιώτιδας. Παρουσιάζονται ιστορικά γεγονότα λιγότερο γνωστά στο ευρύ κοινό. Παρατίθενται μαρτυρίες ανθρώπων, οι οποίοι συμμετείχαν και βίωσαν γεγονότα του 19ου και 20ου αιώνα. Προτιμάται ο επώνυμος σχολιασμός των αναρτήσεων. Στις αναδημοσιεύσεις παρακαλούμε για την αναφορά της πηγής προέλευσης.

© Σωτήρης Γ. Αλεξόπουλος.

Κυριακή, 24 Οκτωβρίου 2010

ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΒΑΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Δ. ΓΚΕΚΑ (22-3-1941)


Τιμώντας την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940 δημοσιεύουμε ένα γράμμα από το μέτωπο (Εικ.1,2). Το έγραψε ο επιστρατευμένος θείος μου Νικόλαος Δ. Γκέκας (1917-1941), αδελφός της μητέρας μου (Εικ.3-5). Το απευθύνει στην αδελφή του Αθηνά Δ. Γκέκα (μετέπειτα σύζυγο Αθανασίου Βλάχου) (Εικ.6). Τα δύο αυτά αδέλφια ήταν τα μοναδικά που γνώριζαν ανάγνωση και γραφή στην πολυμελή οικογένεια του παππού μου Δημητρίου Αθ. Γκέκα (1877-1942).


Σελίδα 1
Εν Αλβανία τη 22 3 41

αγαπητί μου αδελφή Αθηνά
μάθε από ηγίαν είμε
καλά το αυτό επηθενό και
δια λόγου σας μάθε έλαβα το δέμα
και εχάρηκα πολή ήδα τη μου
είχατε μέσα εχάρηκα αλά δεν
ήχατε καθρέφτη δεν πηράζη
τόρα άμα στήλετε άλο δέμα
θα το στήλεται και θα σττήλεται
τσατσάρα και γληκά και καμία
πήτα ήδα να μου γράφητε ότι
καλειργήτε 2 εκατοστά καλά
κάνεται να κυτάξεται για βαμπακ{όσπορο}
….(δυσανάγνωστο)
γράπσατε και πος έχετε τα άλογα
εάν τα έχεται γερά και να τα
βγάλατε έξο στα κρηθάρια οι χ

Σελίδα 2
χορης άλο σας χερετο
όλω σας και αδελφό σας
Νικόλαος Γκέκας

δόστε τους χερετησμούς
στον δουλόρο και στον
αντρίκο και στον αποστόλη τον πέρπερα
από τον Ταγγούλα
περημένομε απάντησες
γιάσας τα δέοντα

στον Κόστα
Ζαχαρόπουλο

Και ξανά γιασας


Το γράμμα το έγραψε στο Μάλι Σπάτ, ορεινό συγκρότημα Νότια του Τεπελενίου. Εκεί βρισκόταν το 42ο Σύνταγμα Ευζώνων Λαμίας (Εικ.7) από τις αρχές Ιανουαρίου του 1941 αντικαθιστώντας μονάδες της IVης Μεραρχίας Πελοποννήσου. Πριν την αναχώρηση για τον τομέα Μάλι Σπάτ ο Νίκος έδωσε τα ατομικά του είδη (ρολόϊ, πορτοφόλι, κ.ά.) σε συγχωριανό του στρατιώτη λέγοντας:
-Πάρτα αυτά να τα πάς στις αδερφάδες μου. Δε θα γυρίσω πίσω από ’κεί που πάω.
Δυστυχώς ο Νίκος δεν έλαβε άλλο δέμα με καθρέφτη, τσατσάρα, γλυκά και πίτα. Οι χαιρετισμοί του Ταγγούλα (παρατσούκλι του Νίκου) μεταβιβάστηκαν στο Δουλόρο (παρατσούκλι), στον Αντρίκο, στον Αποστόλη Πέπερα και στον Κώστα Ζαχαρόπουλο. Τρείς ημέρες μετά την αποστολή του γράμματος, στις 25 Μαρτίου 1941, ιταλική οβίδα έπληξε το γεμάτο πυροβόλο, στο οποίο υπηρετούσε ο Νίκος, ως σκοπευτής. Το πυροβόλο εξερράγη. Τραυματισμένος βαριά, μεταφέρθηκε στα μετόπισθεν (Σ1 Πεδινό χειρουργείο Βουλιαρατίου). Απεβίωσε στις 4 Απριλίου 1941, δύο ημέρες πριν αρχίσει η γερμανική επίθεση στα βόρεια σύνορά μας. Σήμερα είναι θαμμένος στο Βουλιαράτι (Εικ.8,9). Ο τάφος του εντοπίσθηκε από τον κ.Αγαθοκλή Παναγούλια και τα οστά του επανατοποθετήθηκαν σε νέο το 2002. Ο κ.Αγαθοκλής Παναγούλιας, προς τιμήν του, συνέβαλε τα μέγιστα στην ανάδειξη του Στρατιωτικού νεκροταφείου Βουλιαρατίου. Η ιδιαίτερη πατρίδα του Νίκου τίμησε το τέκνο της δίνοντας το ονοματεπώνυμό του στο δρόμο που περνάει μπροστά από το σπίτι του (Εικ.10). Η προαίσθησή του έγινε πραγματικότητα. Από πληροφορία του συμπολεμιστή και συγχωριανού του Δημητρίου Αναστ. Καραναστάση γνωρίζουμε ότι ετάφη μαζί με άλλους δύο αποβιώσαντες συμπολεμιστές του.
Μετά τον πόλεμο από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας απεστάλη στην οικογένειά του «Δίπλωμα Ευγνωμοσύνης» (Εικ.11).
Το 1977 η Αθηνά προσπάθησε να πάει στο Βουλιαράτι να προσκυνήσει τον τάφο του αδελφού της. Δυστυχώς έφτασε μέχρι την Κακαβιά. Το αλβανικό καθεστώς του Εμβέρ Χότζα είχε κλειστά τα σύνορα. Όταν έπεσε το καθεστώς και άνοιξαν τα σύνορα, η Αθηνά πλέον είχε φύγει από τη ζωή.



ΕΙΚΟΝΕΣ


 Εικ.1: Η πρώτη σελίδα.




 Εικ.2: Η δεύτερη σελίδα.




 Εικ.3: Ο Νίκος σε ηλικία 20 ετών.



 Εικ.4: Ο Νίκος εύζωνας στο Κάστρο της Λαμίας μαζί με το συγχωριανό του Γιώργο Κυροδήμο.




 Εικ.5: Εύζωνοι του 42 Συντάγματος, πιθανότατα σε άσκηση. Η φωτογραφία είναι αρκετά κατεστραμμένη και δεν μπορεί να εντοπισθεί ο Νίκος.




 Εικ.6: Η Αθηνά με τον σύζυγό της Αθανάσιο Βλάχο το 1949, ένα χρόνο μετά το γάμο τους.




 Εικ.7: Εφημερίδα ΤΥΠΟΣ. Ανταπόκριση του Σ. Ματαντού σε επικό τόνο για τους «τσολιάδες της Λαμίας».




 Εικ.8: Πίνακας με τους θανόντες και ταφέντες στο Βουλιαράτι.




 Εικ.9: Λεπτομέρεια του πίνακα της Εικ.8, με το παρένθετο σημείωμα που περιέχει επιπλέον ονόματα 4 θανόντων. Διαβάζεται πρώτο το όνομα του Νίκου και ακολουθούν άλλα δύο ονόματα ευζώνων του 42 Συντάγματος. Σήμερα το παρένθετο σημείωμα, παρότι είναι γνήσιο εφόσον γράφηκε από τον ίδιο γραφέα που έγραψε τον Πίνακα πεσόντων (ίδιος γραφικός χαρακτήρας), αποσύρθηκε από τη Διοίκηση του Πολεμικού Μουσείου, πιθανότατα για λόγους…αισθητικής.




 Εικ.10: Σταυρός Λαμίας: η οδός Γκέκα Νικολάου.



 Εικ.11: Η πατρίς ευγνωμονούσα το τέκνο της Νικόλαο Δ. Γκέκα.



ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ

Εικ.1-6, 11: Οικογενειακό αρχείο Σωτήρη Γ. Αλεξόπουλου.
Εικ.7-9: Από το Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
Εικ.10: Φωτογραφικό αρχείο Σωτήρη Γ. Αλεξόπουλου.






Δεν υπάρχουν σχόλια: